Amsterdams Kenniscentrum voor Maatschappelijke Innovatie

“Bezuinigingen op de jeugdzorg verhogen de druk die er al is."

Lector Leonieke Boendermaker adviseert het nieuwe kabinet

14 mrt 2022 13:46 | Afdeling Communicatie

Het kabinet Rutte-IV is van start. In het regeerakkoord ‘'Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst' worden de ambities uiteengezet. Wat betekent dat voor grote vraagstukken als het klimaat, de toekomst van de coronapandemie en de jeugdzorg? Lectoren en onderzoekers van de HvA helpen het kabinet een handje met concrete oplossingen.

Vandaag leggen jeugdzorgmedewerkers 24 uur het werk stil uit onvrede met de door het kabinet aangekondigde bezuinigingen. Lector Zorg voor Jeugd Leonieke Boendermaker begrijpt de onvrede volledig. “De druk op professionals in de jeugdzorg is hoog. Er is heel veel verloop en veel ziekteverzuim. En dat terwijl de jeugdzorg juist professionals nodig heeft die tijd hebben om naar ouders, jongeren en kinderen te luisteren en er voor hen te zijn.”

Juist extra investeringen nodig

In het coalitieakkoord dat VVD, D66, CDA en ChristenUnie eind vorig jaar sloten werd al aan aangekondigd dat er fors gekort gaat worden. “Die bezuinigingen verhogen de druk die er is alleen maar,” ziet Boendermaker. En dat terwijl er op dit moment vooral investeringen nodig zijn, met name in de ondersteuning van jeugdzorgwerkers.

“De meeste jeugdzorgwerkers worden alleen kort getraind in nieuwe werkwijzen terwijl we weten dat er meer nodig is dan trainen alleen,” zegt Boendermaker. “Denk aan meelopen met een collega, bij iemand terecht kunnen met vragen, reflectie op de toepassing van methoden en interventies, met collega’s, met een coach, aan de hand van beelden of geluidsopnames. Dat zijn allemaal zaken die bijdragen aan de kwaliteit van de geleverde jeugdzorg en onderzoek laat zien dat de kwaliteit direct gerelateerd is aan de resultaten die bereikt worden met jeugdigen en gezinnen.”

Leonieke Boendermaker - foto: Kirsten van Santen

Volgens Boendermaker zorgt die ondersteuning er bovendien voor dat medewerkers zich meer verbonden voelen met de organisatie waar ze werken, waardoor het verloop ook afneemt. “Het zorgt er voor dat professionals steviger in hun schoenen staan en tevredener zijn over de manier waarop ze hun werk kunnen doen.”

Eigen bijdrage werkt averechts

Leonieke Boendermaker maakt zich niet alleen zorgen over de bezuinigingen op de jeugdzorg. Ook het voornemen van het kabinet om een eigen bijdrage te vragen voor jeugdzorg baart de lector zorgen.

“Zeker voor gezinnen met een beperkt budget zal dit de drempel om hulp te zoeken verhogen.

Goede hulp voor kinderen is in veel gevallen: hulp aan ouders. Bij opvoeden, maar ook bij andere problemen waar zij zelf mee kampen en die gevolgen hebben voor het opgroeien van kinderen (denk aan de stress die armoede oplevert, psychische gezondheid, verslaving, huiselijk geweld). Een eigen bijdrage gaat niet helpen om ouders te stimuleren hulp te zoeken.”

Boendermaker vreest bovendien dat de maatregelen voor heel veel extra administratieve rompslomp gaat zorgen. “Het levert heel veel gedoe op om dat geld te innen en de inkomsten te controleren. Dat gaat meer kosten dan dat het oplevert.” Beter is het volgens de lector om een andere prikkel in te bouwen. Een beloning als je hulp zoekt, zou wel een beter kunnen werken dan een eigen bijdrage vragen. “De jeugdwet uit 2015 legt de nadruk juist op preventie: het tijdig erbij zijn om problemen te voorkomen. Dan gaat een eigen bijdrage dus niet helpen.”