Hogeschool van Amsterdam

Duurzaamheid

De HvA benoemde eind 2018 duurzaamheid als een belangrijk thema voor de hele organisatie. Dat betekent niet alleen meer aandacht voor duurzaamheid in onderwijs en onderzoek, maar ook in bedrijfsvoering.

Daarom wil de HvA het vastgoed verduurzamen. In 2019 is een onderzoek afgerond naar het huidige niveau van duurzaamheid en naar de maatregelen die nodig zijn om de gebouwen ‘Paris-proof’ te maken. Onder verwijzing naar de stad waar de Europese landen in 2015 afspraken maakten over beperking van de CO2-uitstoot, streeft de HvA naar een jaarlijks energieverbruik van niet meer dan 70 kWh/m2. Er zijn voorstellen gedaan om de daken, de gevels en installaties aan te passen om minder energie te verbruiken. De besluitvorming vindt in 2020 plaats.Het programma Re-set startte in 2019 om ook studenten en medewerkers in beweging te brengen voor de verduur-zaming van de organisatie. In de aanpak van Re-set draait het om zichtbaar maken, verbinden en versterken. In 2019 was het motto ‘aanjagen’. Dit kreeg vorm in meetups, events en publicaties, en een online platform. Ruim 500 medewer-kers en studenten zijn aangehaakt en elke faculteit heeft een contactpersoon duurzaamheid. Ook is Young Re-set van gestart gegaan, waarin studenten aan het roer staan om te inspireren en aan te jagen. Daarnaast is eind 2019 gestart met een eerste gestructureerde sprint-sessie bij alle facul-teiten en de diensten; een co-creatie-proces om decanen en directeuren de doelen te laten verbeteren en toe-eigenen. Voor 2020 legt het programma de focus op overdragen. Zoals ook elders in het jaarverslag is vermeld, gaat de Britse econome Kate Raworth de HvA in 2020 helpen met het realiseren van de duurzaamheidsdoelstellingen.De HvA stelt in het kader van de Meerjarenafspraken Energie (MJA) samen met andere hoger-onderwijsinstellin-gen een jaarlijks Energie Efficiency Plan op. Het doel van de maatregelen is het realiseren van 20 procent energie-efficiencyverbetering in 2020 ten opzichte van 2005. Over de periode 2005-2019 is het primaire energiegebruik per student met 20,1 procent gedaald, waarmee de gestelde doelen zijn behaald. De HvA zal zich in het laatste jaar van het MJA inzetten om de oorspronkelijke doelen verder voor-bij te streven. Voor de periode na 2020 presenteert de HvA een routekaart klimaatneutraal vastgoed.De HvA is in 2019 duurzamer geworden. In 2019 was de CO2 -uitstoot 51 kilo per student, 4,9 procent lager dan in 2018. Met name het gasverbruik is flink gedaald (9,9 procent) ten opzichte van 2018. Dit heeft te maken met de verbeterde inzet van de zogenoemde warmte-koude opslag (WKO) van het Wibauthuis. Deze vorm van energievoorziening onttrekt warmte en koude uit de bodem. Deze WKO is in 2019 beter ingeregeld waardoor de gasketels minder vaak ingezet hoefden te worden. Facility Services optimaliseert in het komende jaar de energievoorzieningen verder.In 2019 werd de hoogst gemeten productie behaald van de zonnepanelen op de daken van het Nicolaes Tulphuis en het Dr. Meurerhuis. Deze werden in de zomer van 2016 geplaatst. Toch draagt dit slechts 1,54 procent bij aan de totale elektriciteitsconsumptie. Het resultaat is een toename van de eigen productie van zonne-energie van 256 mega-wattuur in 2018 naar 284 mWh in 2019. Dit staat gelijk aan het jaarlijks elektriciteitsverbruik van 81 huishoudens. De HvA zet zich in 2020 met name in om energieverbruik te reduceren. Om deze hogere energiebesparingen te realiseren heeft de HvA in 2020 een innovatief energie-prestatiecontract in de markt gezet.

Elke faculteit op de HvA besteedt in het onderwijs aandacht aan duurzaamheid, vaak in combinatie met grootstedelijke problematiek. Deze aanpak zorgt ervoor dat veel thema’s die het duurzame spectrum beslaan aangeboden worden: van milieu en technologische innovatie tot sociale problematiek. Alle faculteiten bieden minoren aan die duurzame onderwerpen behandelen, bijvoorbeeld Circulaire Stad - Circular City, Entrepreneurship for Society, Klimaatbestendige Stad, Organizing the Smart City, Sustainability​, Toekomst Bestendige Stad.

Het doel voor de komende vijf jaar is het verder integreren van duurzaamheid in de curricula, zodat elke student in elk geval kennismaakt met opleidingsspecifieke aspecten van duurzaamheid.Studenten kunnen ook bijdragen door een betekenisvolle, duurzame stage te kiezen op SDG on Stage. Op dit platform krijgen ze de kans om relevante SDG-ervaringen op te doen bij een duurzaam bedrijf of maatschappelijke organisatie. De Hogeschool van Amsterdam heeft zich aangesloten bij dit initiatief, dat is voortgekomen uit het SDG-netwerk van alle Nederlandse hogescholen.

De HvA richt zich op praktijkgericht onderzoek dat aansluit op actuele vragen in de Amsterdamse metropoolregio. Duurzame onderzoeksonderwerpen maken hier natuurlijk deel vanuit.

Het doel voor de komende vijf jaar is het verder verweven van duurzaamheid in de speerpunten van de HvA en het stimuleren dat lectoraten passende aandacht aan duurzaamheid geven, zoals het onderzoek naar acceptatie van de energietransitie.

Met ingang van januari 2020 is econoom Kate Raworth benoemd tot Professor of Practice. Raworth geeft inhoudelijk leiding aan een project om met de HvA de Sustainable Development Goals in Amsterdam te concretiseren. Zo treedt zij op als strategisch adviseur van de Doughnut Hub. Dit is een plek waar studenten, docenten en onderzoekers, samen met de regio Amsterdam, kennis ontwikkelen op basis van de uitgangspunten van haar werk. Die komen er op neer dat economieën, eenmaal tot bloei gekomen, hun begrenzing moeten kennen tussen een ecologisch plafond en een sociaal fundament. Ook is haar werk leidend voor de Amsterdam Doughnut Coalition. Dit is een samenwerkingsproces tussen meer dan honderd ambtenaren en organisaties uit Amsterdam die op basis van Raworth’s donuteconomie samenwerken om systematische verandering teweeg te brengen met een circulaire stad als doel.

Als het gaat om gebouwen en faciliteiten, wil de HvA de eigen voetafdruk in 2030 zoveel mogelijk reduceren en compenseren. Daarom zijn er concrete doelen vastgesteld en wordt er gewerkt aan acties om die doelen te bereiken.

Energieverbruik

Een belangrijk deel van de footprint van de HvA bestaat uit de CO₂-uitstoot door het gebruik van energie voor de verwarming en verlichting van de gebouwen. Die uitstoot moet in 2030 minimaal 49% lager liggen ten opzichte van 1990 en in 2050 minimaal 95% lager. In mei 2020 presenteert de HvA de concrete stappen om dit te realiseren. Daarnaast wordt er kritisch gekeken naar het energieverbruik dat niet rechtstreeks met de gebouwen te maken heeft, zoals voor ICT in the cloud.

Eten en drinken

De productie en vervoer van eten en drinken veroorzaakt CO₂-uitstoot. Groenten in de hoofdrol en minder eten in de vuilnisbak betekent een behoorlijke reductie. De HvA reduceert de uitstoot die veroorzaakt wordt door het eten en drinken bij vergaderingen en bijeenkomsten tot een kwart in 2021. Daarom krijgen veganistische producten de voorkeur. In de kantines en andere horeca op de campussen zal het aanbod in 2025 voor minstens de helft veganistisch zijn. De HvA bant petflessen uit en vermindert de voedselverspilling in 2025 met 75%.

Afval

Afval is niet zichtbaar in de CO₂-voetafdruk terwijl het indirect wel een bijdrage levert aan de uitstoot. Minder vervoer en hergebruik zijn de meest in het oog springende winstpunten. Het verminderen van afval en het anders en gescheiden afvoeren ervan is daarom belangrijk. Om die reden verdwijnen de losse prullenbakken. Op elke afdeling komt een centraal afvalstation. De gebruiksduur van meubilair en apparatuur als laptops en telefoons wordt verlengd. Afgedankte telefoons en andere apparatuur worden volledig verantwoord verwerkt. Het totaal van deze maatregelen leidt tot minder gebruik van grondstoffen en tot een minimale reductie van de indirecte voetafdruk met 25%.

Reizen

Net als de rijksoverheid committeert de HvA zich aan halvering van de CO₂-uitstoot in eigen mobiliteit in 2030. Omdat de HvA het autogebruik al ontmoedigt zullen veranderingen vooral zichtbaar worden in het beleid voor dienstreizen: onder de vijfhonderd kilometer en/of zes uur reistijd niet meer vliegen. In dit kader is ook de duurzame bevoorrading, de logistieke hub, relevant. Die draagt in belangrijke mate bij aan de eerlijke voetafdruk die de HvA wil realiseren.

Vergroening

Het groener maken van de Amstelcampus draagt bij aan een gezondere stad. Planten nemen fijnstof op en houden de stad in de zomer koeler. Luifels en balkons van het Kohnstammhuis, het dak van het Benno Premselahuis en de luifel van het Theo Thijssenhuis krijgen daarom een groen dak. Rondom de ingang van het Wibauthuis wordt een groene gevel aangelegd.

Aanjager re>set

re>set, het duurzaamheidsprogramma van de HvA, is aanjager om duurzame initiatieven op te starten en al bestaande projecten zichtbaar te maken. Daarnaast vinden studenten, docenten, onderzoekers en staf met dezelfde intrinsieke passie elkaar binnen re>set, en kunnen zij samenwerkingen aangaan.

re>set bestaat uit een kernteam, young re>set en een community van HvA’ers. Daarnaast zijn er contactpersonen binnen de zeven faculteiten en drie diensten die het eerste aanspreekpunt zijn voor duurzame initiatieven. Getalenteerde en gedreven jonge studenten vormen samen young re>set en enthousiasmeren vanuit de Green Office medestudenten om duurzaamheid deel van hun leven te maken.

Gepubliceerd door  Afdeling Communicatie 11 januari 2021