Hogeschool van Amsterdam

Kenniscentrum Techniek

Nieuwe logistieke modellen

De HvA onderzoekt nieuwe logistieke modellen en voertuigen voor een slimmere en schonere horecadistributie. Daarvoor is het belangrijk om per gebied in Amsterdam te kijken wat nodig is, om tot passende oplossingen voor de buurt te komen. Deze variëren van bundeling van goederen(vervoer) tot inzet van zero-emissie voertuigen en gebruik van slimme technologieën.

Nieuwe nutsvoorziening

Het uitgangspunt voor deze nieuwe modellen is dat logistiek een enabler is van de economie en wonen in de stad en regio. Naast toegang tot gas, water, licht en internet moet de logistieke bereikbaarheid worden gezien als een nieuwe nutsvoorziening. Alleen dan is het maken van goede afwegingen tussen bereikbaarheid en leefbaarheid mogelijk.

In dat onderzoek richt de HvA zich op drie oplossingsrichtingen: 

  • zero-emissie voertuigen 
  • de inzet van verschillende soorten voertuigen, passend bij de maat van de stad 
  • bundeling van goederen

Zero-emissie

Overstappen op elektrische voertuigen is de enige manier om volledig uitstootvrije horecadistributie te realiseren. Minder voertuigbewegingen zorgt wel voor CO2-reductie, maar onvoldoende voor de Factor 6 CO2-doelstellingen: in 2050 moet de logistieke sector met dezelfde CO2-uitstoot, zes keer zo veel producten vervoeren als nu. Elektrisch vervoer staat echter nog in de kinderschoenen; slechts 0,2% van alle vrachtvoertuigen en personenauto’s in Nederland rijdt op stroom. Dat komt vooral door de hoge kosten, betrouwbaarheid van de technologie en de capaciteit van het Nederlandse elektriciteitsnet.

De HvA onderzoekt onder andere hoe het gebruik van elektrische voertuigen gestimuleerd kan worden. Bijvoorbeeld door zero-emissie zones in steden te introduceren, met gelijke regels waardoor het level-playing field voor alle marktpartijen wordt behouden. Of door – naast vrachtwagens en bestelauto’s – alternatieve voertuigen in te zetten; van kleinere vrachtwagens en bestelauto’s (al dan niet elektrisch) tot aan Lichte Elektrische Vrachtvoertuigen (LEVV’s), zoals  mini-vrachtwagens die max 45 km/h rijden en bakfietsen. Deze fietsen worden getest met partner TringTring.

De maat van de stad 

In het kader van efficiëntie moeten voertuigen goed passen bij de ‘maat van de stad’. De HvA onderzoekt hoe je per goederensoort, klant, afleverlocatie en afleverconditie bepaalt welk voertuig het beste kan worden ingezet. Horecadistributeurs krijgen zo een ‘vloot’ met verschillende grote en kleinere voertuigen, zoals vrachtwagens, bestelauto’s, LEVV’s en fietsen. Daarbij spelen twee factoren een belangrijke rol: de fysieke ruimte die de voertuigen in de stad innemen en de hoeveelheid voertuigen die door de stad rijden. Een vrachtwagen neemt bijvoorbeeld veel ruimte in, maar kan wel veel goederen tegelijk vervoeren. 

Bundeling van goederen

Het bundelen van goederen heeft (in theorie) veel voordelen: minder vervoersbewegingen en dus minder CO2-uitstoot, snellere en flexibelere distributie van klanten en lagere totale logistieke kosten in de keten. Maar in de praktijk blijkt samenwerking tussen horecaondernemingen onwenselijk of operationeel moeilijk te organiseren. De impact op de bedrijfsvoering is groot; logistieke systemen en planning van de vervoerders en leveranciers moeten op elkaar worden afgestemd, terwijl ze al geoptimaliseerd zijn voor de eigen bedrijfsvoering. 

Volgens de HvA zijn meerdere oplossingen mogelijk voor dit probleem. Het gebruik van digitale (platform)technologieën is hiervoor van belang, wat getest wordt met de app van partner Easy-Dish. Regionaal en stedelijk beleid en regelgeving kunnen bundeling verder stimuleren. Maar alleen als het aan een aantal voorwaarden voldoet: 

  1. het creëren van een level-playing field - gelijke regels voor alle partijen  
  2. het bepalen van de juiste scope van bundeling (lokaal, stedelijk of regionaal)  
  3. het opheffen van wantrouwen onder horecadistributeurs door middel van transparantie in de logistiek en samenwerking

Oplossingen testen in praktijk

De HvA meet en evalueert met data de (hudige) situatie van horecalogistiek in verschillende delen van Amsterdam. In deze gebieden wordt geanalyseerd welke van de genoemde oplossingen passen bij de buurt en haar unieke situatie. De pilotprojecten waar HvA samen met partners actief zijn:

De HvA onderzoekt de resultaten van de pilots. Hiermee wordt gekeken of de nieuwe logistieke modellen structureel mogelijk zijn, ook voor andere plekken in de stad. 

Gepubliceerd door  Urban Technology 6 maart 2020