Hogeschool van Amsterdam

Escape room in de wiskundeles (blog 2)

Gepost op: 7 jan 2019 | ICT Services

Met behulp van een Grassroots-subsidie heb ik eind 2017 tien spelpakketten gekocht van Escape Room The Game voor de lerarenopleiding wiskunde.

Met behulp van een Grassroots-subsidie heb ik eind 2017 tien spelpakketten gekocht van Escape Room The Game voor de lerarenopleiding wiskunde. We zijn nu bijna een jaar verder en in dat jaar heb ik in totaal zeven keer een zelf gemaakte escape room gespeeld met groepen leerlingen/studenten/docenten wiskunde. De ervaringen varieerden van positief tot zeer positief, en leverden natuurlijk ook verbeterpunten en stof tot nadenken op.

De eerste les die ik ermee heb ontworpen, ging over het onderwerp combinatoriek, en is gespeeld door een eerstejaars groep voltijdstudenten. Aan de hand van een serie opdrachten, waarbij telproblemen moesten worden opgelost, via aanvullende raadsels en wat out-of-the-box denken, vonden zij de drie codes waarmee de klok kon worden gestopt. Het winnende team had nog 6min 45sec op de teller staan. Het was een les waarin heel hard werd gewerkt en er ook veel interactie tussen de studenten was over combinatoriek.

De tweede les was met een andere groep eerstejaars voltijd. Dit was geen wiskundeles maar een college in de beroepslijn. De studenten hebben een origineel spel gespeeld en daarna gereflecteerd op de werkvorm en de bruikbaarheid voor het onderwijs. Ze vonden de vorm erg leuk en stimulerend, maar zagen ook wel in dat het wel wat vraagt van een docent om dit toe te kunnen passen in het eigen vakonderwijs.

Daarna wilde ik zelf de lat nog iets hoger leggen en een escape room maken met een verhaallijn erin. Dus niet alleen opdrachten, maar een spel met een thema en karakters waar je kunt inleven. Ik koos voor een Lara Croft-achtig verhaal, met een erfenis en artefacten uit andere culturen, omdat dit mooi aansloot bij het onderwerp waarvoor de escape room bedoeld was: oude getalstelsels uit andere culturen (onderdeel van het vak geschiedenis van de wiskunde), voor tweedejaars studenten voltijd in de eerste les van het vak. Het viel me alles mee om een spannend verhaal te bedenken en het was leuk om de opdrachten en de enveloppen daarmee nog wat extra aan te kleden, maar het speelplezier van de studenten leek mij al zeer hoog doordat de opdrachten wat minder rechttoe-rechtaan waren en meer een beroep deden op hun puzzelvaardigheden en het toegevoegde thema kon dat nauwelijks nog versterken. Deze escape room heb ik vervolgens nogmaals gespeeld met een klas vwo-2 leerlingen, bij een gastles op een middelbare school. Zij hadden wat meer hulp van mij nodig en hadden minder doorzettingsvermogen dan ik had verwacht. Het was wel heel fijn om een keer dubbel rendement te hebben van de enorme tijdsinvestering van het ontwerp.

Vervolgens wilde ik ook nog een groep ervaren docenten die deelnamen aan een nascholing deze spelvorm laten doen en heb ik weer een escape room gemaakt over geschiedenis van de wiskunde, nu over de geschiedenis van het begrip wortel. Ook hier werd er zeer fanatiek deelgenomen, al was er een groepje dat zich echt even over iets heen moest zetten voor ze zich overgaven aan het spel. Deze escape room heb ik ook kunnen herhalen, met mijn tweedejaars, die elke week hadden gesmeekt of we nog een keer zo’n geweldige les konden doen als de eerste les. Aan het eind van het semester kon ik ze belonen met de escape room over wortels die ik nog had liggen van de nascholing.

Intussen heb ik bij verschillende gelegenheden mijn kennis gedeeld, via social media als Twitter, de Facebook-groep Leraar Wiskunde, een presentatie voor collega’s in de faculteit, een blog voor de afdeling ICT, enz. Ik heb een handleiding geschreven en die op verzoek naar mensen gestuurd die mij benaderden. Voor de komende maanden staan er nog een paar van dergelijke activiteiten op het programma.

Onlangs moest ik door omstandigheden een keer een hele lange lesdag vullen met liefst 5x50 minuten onderwijs aan dezelfde klas voor hetzelfde vak. Toen besloot ik de avond van tevoren om een escape room in elkaar te zetten met daarin herhaling van een hele hoop onderwerpen. De beperkingen in de voorbereidingstijd maakten dat het een extreem simpele escape room werd, die alle studenten dan ook ruim binnen de tijd wisten af te ronden. Dit was wat mij betreft duidelijk de minst geslaagde editie, maar ook hier waren de studenten heel fanatiek aan het werk en heel enthousiast, ook in de reflectie achteraf.

Zelf is mij in al het enthousiasme van de voltijdstudenten toch de twijfel bekropen of al energie die er bij het spelen van de escape room vrij komt niet weer heel snel vervlogen is. Met andere woorden: in hoeverre beklijft wat er op dat moment fanatiek besproken en ontdekt wordt? Dit hoeft overigens helemaal geen probleem te zijn, hooguit een suggestie om deze werkvorm eerder te gebruiken voor herhaling, inoefening of ophalen van voorkennis, dan voor het aanleren van nieuwe stof.

De kracht van spelletjes is en blijft wonderlijk. Zo kocht ik laatst op internet een zogenaamde puzzle-pod-cryptex (bijna even duur in aanschaf als een pakket Escape Room the Game). Dit is een aanzienlijk eenvoudiger spelmechanisme: er moeten vijf ringen waarop de letters A t/m Z staan goed gedraaid worden om de huls te kunnen openen en de prijs te bemachtigen. Bij het zien van de cryptex gingen er ogen glinsteren, kwamen er blosjes op de wangen en stegen de adrenaline-levels van de deelnemende studenten tot grote hoogte. Er werd ruim een uur fanatiek gewerkt aan vijf opdrachten die elk bijdroegen aan het kraken van de code. En waarom? Omdat er een stapeltje plastic goudkleurige muntjes in een doorzichtige huls op tafel zichtbaar waren? Omdat je het gevoel krijgt dat je Robert Langdon bent in de Da Vinci Code? Ik weet het niet. Maar ik zag weer studenten zich een uur lang super concentreren, met elkaar communiceren en van elkaar leren. Als er nog een beetje geld over is van de subsidie, koop ik er nog een paar!

Oktober 2018