Hogeschool van Amsterdam

Urban Technology

BASSTA

Betere afvalscheiding door huishoudens in de stad

Hoe kunnen gemeenten ervoor zorgen dat huishoudens blijvend hun afval scheiden in diverse afvalfracties zoals papier, gft en plastic? Thuis wordt dit nog te weinig gedaan, en ook niet altijd op goede wijze. Dat is zonde, want goed gescheiden afval biedt kansen voor recycling en andere circulaire toepassingen. De Hogeschool van Amsterdam (HvA) doet met project BASSTA onderzoek naar het verbeteren van het scheidingsgedrag van huishoudens, met een focus op de stedelijke omgeving.

We moeten in 2050 volledig circulair zijn. Voor de transitie naar een circulaire economie moet het afval dat ontstaat goed herbruikbaar zijn als grondstof voor nieuwe producten. Een goede scheiding van het afval is een belangrijke voorwaarde hiervoor. Met ongeveer 8 miljard kilo huishoudelijk afval per jaar in Nederland zorgt elk percentage betere scheiding voor enorme resultaten. Het onderzoek behandelt daarom zowel het verhogen van de scheidingsgraad (de hoeveelheid afval die gescheiden wordt), als het verlagen van de vervuiling van de gescheiden afvalfracties. Om dat te realiseren, is gedragsverandering nodig. Dit onderzoek richt zich op het automatisch gedrag: mensen gooien hun afval vaak op dezelfde, veelal onbewuste manier weg.

Automatisch gedrag onder de loep

‘Door het automatisch gedrag onder de loep te nemen, vormt dit project een belangrijke aanvulling op het bestaande onderzoek naar gedragsinterventies’, vertelt projectleider Maarten Mulder. De nieuwe interventies die het onderzoek opleveren, moeten helpen om het gewoontegedrag te onderbreken en huishoudens ervan bewust maken of ze op de juiste manier hun afval weggooien. Ook voor de mensen die nu nog niet (graag) afval scheiden. Met een duidelijke uitleg hoe en waarom deze interventies werken, is het streven dat zoveel mogelijk Nederlandse stedelijke gemeenten hiermee aan de slag gaan. Zo kunnen ze betere bronscheiding realiseren.

Dagboek van huishoudens

De interventies worden ontworpen en getest in nauwe samenwerking tussen industrieel ontwerpers en gedragspsychologen van de HvA. Mulder: ‘Middels dagboekstudies bij bewoners analyseren we op welke momenten het automatisch gedrag veranderd kan worden. Met de resultaten hiervan kunnen we de ‘customer journey’ schetsen: het in detail weergeven van het proces van afval weggooien. Vervolgens ontwerpen we de gedragsinterventies die we gaan testen in verschillende steden.’

Onderwijs

In het onderzoek zijn studenten betrokken van Toegepaste Psychologie, Product Design en Communicatie en Multimedia Design. De studenten helpen bij het ontwikkelen en testen van de dagboekstudies, de customer journey en de interventies.

Centres of Expertise Urban Technology en UGSI

BASSTA is een samenwerkingsproject van Centres of Expertise Urban Technology en Urban Governance and Social Innovation (UGSI). De verbonden lectoraten Circulair ontwerpen en ondernemen & Psychologie voor een Duurzame Stad onderzoeken en ontwikkelen innovaties om tot een circulaire economie en maatschappij te komen. Eén van de voorwaarden is dat het afval dat ontstaat goed herbruikbaar is als grondstof voor nieuwe producten. Het goed scheiden van afval door huishoudens is daarom van wezenlijk belang voor een circulaire economie.

Gepubliceerd door  Urban Technology 3 juni 2021