Hogeschool van Amsterdam

Kenniscentrum Onderwijs en Opvoeding

Ontwikkeling van het beroep van leraar in Nederland

van regulerende structuur naar samenwerkingscultuur

Hoofdstuk

Het Nederlandse onderwijssysteem kan beschouwd worden als ‘the hidden secret in education’ (Alma Harris). Weinig landen zijn in staat om hoge onderwijs kwaliteit te combineren met een grote mate van gelijke kansen. Daarmee kan Nederland naast gidslanden zoals Finland, Canada/Ontario en Singapore een inspiratiebron zijn voor andere landen. Met dit doel voor ogen is in mei 2017 het boek ’The Dutch way in education: Teach, learn and lead the Dutch way’ gepubliceerd. ‘because the Dutch score high on Pisa rankings, they top almost every chart on child well-being and have a high performing system with a good balance between equity and excellence. These are just a few aspects that indicate the Dutch society and its education has a lot of things to discover if you look more closely.’

In dit boek worden de verworvenheden van het Nederlandse onderwijssysteem beschreven vanuit verschillende invalshoeken (klik hier voor de inhoudsopgave [https://www.thedutch-way.com/downloads/The_Dutch_Way_in_Education_tableofcontents.pdf]). Lector Marco Snoek heeft het hoofdstuk over de leraar in het Nederlandse schoolsysteem beschreven.
 
Zoals overal ter wereld is ook in Nederland de kwaliteit van het onderwijs een belangrijk aandachtspunt. Het onderwijs is immers een belangrijke factor bij het handhaven en ontwikkelen van de economische en sociale stabiliteit van een land. De overheid heeft de belangrijke taak om deze kwaliteit te behouden en te ontwikkelen. De kwaliteit van het onderwijs is geen statisch concept en onderwijs moet zich voortdurend aanpassen aan veranderingen en nieuwe behoeften in de samenleving.
Dit hoofdstuk richt zich op de manier waarop onderwijskwaliteit en onderwijsontwikkeling in Nederland worden ondersteund en de rol die leraren hierbij spelen. Er worden drie perspectieven gepresenteerd. In het eerste perspectief is de leraar ontvanger van overheidsmaatregelen en volgt hij systeemstructuren en regelgeving. In het tweede perspectief wordt de individuele leraar beschouwd als de belangrijkste actor bij het bepalen en realiseren van onderwijskwaliteit en in het derde perspectief wordt onderwijskwaliteit  beschouwd als het resultaat van nauwe samenwerking tussen lerarenteams.
Dit hoofdstuk laat zien hoe nationaal en lokaal beleid in Nederland van het eerste naar het tweede perspectief zijn geëvolueerd en nu langzaam doorontwikkelen naar het derde perspectief.

Het boek is uitgegeven door Uitgeverij Onderwijs maak je Samen. Zie www.thedutch-way.com

Dit artikel is verschenen in de vertaalde versie van het Engelstalige boek The Dutch Way in Education.

Referentie Snoek, M. (2017). Ontwikkeling van het beroep van leraar in Nederland: van regulerende structuur naar samenwerkingscultuur. In J. Heijmans, & J. Christians (Eds.), The Dutch way: leren, lesgeven en leiderschap in het Nederlandse onderwijs (pp. 89-105). Helmond: Onderwijs Maak Je Samen.
Gepubliceerd door  Kenniscentrum Onderwijs en Opvoeding 1 januari 2017