Hogeschool van Amsterdam

werkplaats sociaal domein amsterdam

Werkplaats Sociaal Domein Amsterdam en Omgeving

Wijkteams onderzocht: gewenste hybridisering blijft uit

Wijkteams streven naar nauwe samenwerking met bewonersorganisaties en vrijwilligers. Deze hybride ondersteuning van bewoners in kwetsbare posities komt in het sociale domein van Amsterdam, Hoorn en Purmerend nog nauwelijks van de grond. Dit blijkt uit onderzoek van de Werkplaats Sociaal Domein Amsterdam en Omgeving.

Nauwe samenwerking nog niet aan de orde

Van de door de drie gemeenten gewenste ‘hybridisering’ is nog geen sprake. In de praktijk blijken de partijen vooral naast elkaar en niet mét elkaar te werken. Wij-zij-denken en verschillende zienswijzen staan een nauwe samenwerking in de weg. Gemeenten staan voor de keuze: inzetten op het versterken van hybriditeit of het accepteren van co-existentie. Het Wijkteamonderzoek van de WPSD Amsterdam en omgeving belicht de (lokale) hybridiseringskwesties in de drie gemeenten.

Landelijke trend

Gemeenten zijn met de nieuwe verantwoordelijkheden op het gebied van jeugdzorg, participatie en maatschappelijke ondersteuning op zoek naar werkwijzen om met minder budget de ondersteuning van bewoners zo goed mogelijk te organiseren. Landelijk is de trend dat gemeenten aansturen op wijkgericht werken en samenwerking tussen formele en informele partijen. Tot op heden is die samenwerking een van de moeizaamste onderdelen van de decentralisaties.

In de periode 2016 -2018 onderzochten onderzoekers van de Werkplaats Sociaal Domein Amsterdam en omgeving in de partnergemeenten Amsterdam, Hoorn en Purmerend hoe de samenwerking tussen wijkteamprofessionals en informele partijen is beoogd en hoe deze er in de praktijk uitziet. In totaal zijn 157 diepte-interviews gehouden met stakeholders en met professionals en informele partijen over hun eigen rol, ervaringen en opvattingen als het gaat om de samenwerking formeel-informeel.

Stakeholders streven hybridisering na

Uit de eerste fase van het onderzoek komt naar voren dat stakeholders van de drie onderzochte wijkteams in Amsterdam (Oud-Noord, Slotervaart en de Baarsjes) en de wijk- / gebiedsteams van Hoorn en Purmerend – met elk een eigen invulling– een zekere hybridisering tussen formele en informele partijen nastreven. Zij hopen dat wijkteamprofessionals hun activiteiten, waarden en doelen bij het organiseren van ondersteuning zoveel mogelijk verbinden met die van informele partijen zoals bewonersorganisaties, vrijwilligers en ervaringsdeskundigen, naast inzet van mantelzorgers.  

De praktijk: partijen opereren tamelijk los van elkaar

In de tweede fase van het onderzoek is vooral de mate van hybridisering tussen wijkteamprofessionals en (georganiseerde) vrijwilligers en bewonersinitiatieven onderzocht. Uit de interviews met uitvoerende professionals en deze informele partijen blijkt dat wel sprake is van hybridisering in waarden, maar dat hybridisering in de zin van geïntegreerde handelingen en activiteitenpatronen nog verre van vanzelfsprekend is. In hun ondersteuning aan (kwetsbare) huishoudens opereren formele en informele partijen tamelijk los van elkaar. In het onderzoek zijn ook verklaringen verkend. De opdracht om nauwer samen te werken heeft, zo constateert het onderzoek,  het wij-zij-denken versterkt.  Bronnen voor dit wij-zij-denken zijn te vatten onder drie o’s: onbekendheid, onenigheid en onbestemdheid. Vooral meer discussie over de uiteindelijke bestemming van de samenwerking –  zijn informele partijen bijvoorbeeld vooral gidsen voor mensen naar professionele ondersteuning of bieden ze zelf ook professionele ondersteuning?  kan de praktijk verder helpen.   

Wil je meer lezen over de onderzoeksopzet en over de bevindingen van het wijkteamonderzoek?

Lees de overkoepelende slotbeschouwing van het Wijkteamonderzoek De moeizame hybridisering van het sociale domein, door lector Lex Veldboer en onderzoeker Marc Hoijtink.

Lees het onderzoeksdesign van het Wijkteamonderzoek en over de lokale opzet en bevindingen van het onderzoek in Amsterdam, Hoorn, en Purmerend

In het voorjaar 2019 verschijnt een reeks van vier artikelen over verschillende hybridiseringskwesties op de website.

 

Gepubliceerd door  AKMI 5 maart 2019