Hogeschool van Amsterdam

werkplaats sociaal domein amsterdam

Wijkteamonderzoek Amsterdam

Aanpak en bevindingen

Het Wijkteamonderzoek is in Amsterdam uitgevoerd in drie gebieden: De Baarsjes (Amsterdam West), Slotervaart (Amsterdam Nieuw-West) en in Oud Noord (Amsterdam Noord).

De samenwerking tussen formeel en informeel spitst zich vooral toe op vrijwilligers die worden aangestuurd door een professionele organisatie. Ten aanzien van minder geformaliseerde informele partijen is er meer onduidelijkheid en onbestemdheid over de wederzijdse rollen.

In totaal zijn in Amsterdam in de periode 2016 - 2018 interviews afgenomen met 28 medewerkers van professionele/formele organisaties, 23 personen betrokken bij informele partijen, 25 stakeholders en twee bewoners. De analyse van alle interviews vond plaats aan de hand van een codelijst die in afstemming tussen de verschillende wijken tot stand is gekomen, maar wel ruimte bood voor lokale accenten.

Het onderzoek richtte zich in Amsterdam in de eerste plaats op de Samen DOEN-teams, maar strekte zich daarnaast uit over andere teams die in Amsterdam op wijkniveau actief zijn: de activeringsteams, de Ouder- en Kindteams en de wijkzorgnetwerken.

Bevindingen

In Oud Noord eerder sprake van co-existentie dan hybridisering

Formele en informele partijen benadrukken vooral het verschil tussen henzelf en de andere partij in hun manier van omgaan met bewoners. Informele partijen stellen zich in dit gebied vaak op aan de kant van de bewoner, als belangenbehartiger van de bewoner ten opzichte van de formele partijen. Ze beschouwen zichzelf als een essentiële schakel om formele voorzieningen voor bewoners toegankelijk te maken.

Die rol lijkt ontstaan in reactie op het lage vertrouwen dat verschillende groepen bewoners hebben richting het formele domein. Die rol van informele partijen als schakel tussen het formele domein en moeilijk bereikbare groepen zien we ook terug in de andere twee gebieden.

Weinig onderling vertrouwen in Slotervaart

In Slotervaart, een gebied met een relatief grote groep bewoners met een migrantenachtergrond, is er veel sprake van onderlinge zorgzaamheid in eigen kring. Dit gaat gepaard met relatief sterke scheidslijnen tussen groepen –  in het bijzonder groepen met een verschillende etnische achtergrond. Formele partijen hebben niet altijd vertrouwen in informele partijen en ervaren sommige informele partijen als gesloten, terwijl informele partijen het gevoel hebben onvoldoende erkenning te krijgen voor hun bijdrage.

Veel 'in group' bewonersinitiatieven, weinig overzicht in De Baarsjes

De Baarsjes is – net als Oud-Noord – een gebied waar gentrificatie in de afgelopen jaren heeft gezorgd voor een verandering in de bevolkingssamenstelling. Er is sprake van een sterke toename aan bewonersparticipatie- en initiatieven, maar de verschillende bewonersgroepen participeren daarbij primair in eigen kring.

Formele partijen geven blijk van gebrek aan overzicht van het informele aanbod. Gebukt onder werkdruk komen zij onvoldoende toe aan het verkennen van het informele domein en het vormgeven van samenwerking.

Samenwerking vooral met geformaliseerde vrijwilliger

In de drie onderzochte gebieden blijkt dat de samenwerking tussen formeel en informeel zich vooral toespitst op een bepaald type vrijwilliger: de geformaliseerde vrijwilliger die aangestuurd wordt door een professionele organisatie.

Bij dit type vrijwilliger is er minder onbestemdheid over de wederzijdse rolverdeling en verloopt de communicatie vaak soepel via een vrijwilligerscoördinator, die de taal van beide sectoren beheerst. Ten aanzien van minder geformaliseerde vrijwilligers zoals bewonersorganisaties is er meer onduidelijkheid en onbestemdheid over de wederzijdse rollen en de begrenzing daarvan.

Daar waar informele en formele actoren elkaar wél kennen, groeit het wederzijds vertrouwen langzaam maar zeker. Het komt tot stand in concrete persoonlijke relaties tussen formele en informele spelers die elkaar tegenkomen, gaan herkennen en erkennen.

Lees hieronder de aparte onderzoeksverslagen die voor elk gebied zijn opgesteld.

Wijkteamonderzoek De Baarsjes deel 1

Wijkteamonderzoek De Baarsjes deel 2

Wijkteamonderzoek Oud Noord Amsterdam

Gepubliceerd door  AKMI 4 februari 2019