Centre of Expertise Urban Vitality

‘Amsterdam-Zuidoost heeft nu een gezicht voor mij’

VIEW deel I - de kweekvijver met Pim

11 jan 2021 16:14 | Urban Vitality

Studenten met een project in Amsterdam-Zuidoost ontmoeten elkaar binnen het onderwijsinnovatieproject VIEW (Vitaliteit In dE Wijk). De kweekvijver van VIEW verbindt studenten, docenten, gebiedsontwikkelaars en sociaal ondernemers die actief zijn in de wijk. Pim Bataille (24), student van de opleiding Interaction Engineering, woont al drie jaar in Zuidoost, maar leerde de wijk pas goed kennen dankzij VIEW.

Voor zijn afstudeerproject werkt Pim aan het verminderen van eenzaamheid onder jongeren in Zuidoost. “Ik maak zelf muziek. Zo ontstond mijn eerste idee om jongeren samen muziek te laten maken.” Alle HvA-studenten die in Amsterdamse wijken een project uitvoeren, komen in contact met BOOT, de kenniswinkel van de HvA die in contact staat met bewoners en organisaties in de wijk. Daar loopt sinds 2019 het innovatieve onderwijsproject VIEW.

Impact

Onderdeel van VIEW zijn kweekvijverbijeenkomsten voor studenten. “We zien dat veel studenten die onderwijsprojecten uitvoeren in Zuidoost weinig binding hebben met de wijk”, zegt Nicky van Oostrum. Zij is medisch antropoloog en als docent Verpleegkunde verbonden aan VIEW. “Aan het begin van hun project zoeken studenten naar contacten in de wijk. Ze hopen een verschil te kunnen maken in het leven van de wijkbewoners, maar vragen zich af hoe. De eerste stap is om verbinding te maken met de bewoners en te achterhalen of er daadwerkelijk vragen of behoeften zijn.”

Gemeenschap

VIEW ondersteunt het proces van ontmoetingen tussen verschillende betrokkenen in de wijk. De studenten hebben via Tours that Matter door de wijk gewandeld en verschillende sociale ondernemers ontmoet. “Ik woon al drie jaar in Zuidoost”, zegt Pim. “Ik ga hier naar de supermarkt, maar voelde me geen onderdeel van de gemeenschap. Met de tour kwam ik op plekken waar ik voorheen alleen langs liep, en nu ineens in contact stond met wijkbewoners. Amsterdam-Zuidoost heeft nu een gezicht voor mij.”

Inspiratie

In de kweekvijversessies ontmoeten de 26 deelnemende studenten van verschillende opleidingen elkaar. Pim: “Tijdens de opening van de kweekvijver, de zeepkist, vertellen we één voor één wat we hebben gedaan. Het motiveert en inspireert om anderen te horen praten. We delen onze ervaringen, ons projectmateriaal en onze kennis vanuit onze verschillende opleidingen. We zijn allemaal net met wat anders bezig, maar het delen helpt je blik te verbreden. We leren van elkaar.” Van Oostrum: “In een opleiding kun je in een silo terechtkomen, een eigen cultuur en zienswijze. Door mensen uit andere disciplines te ontmoeten, ontstaan kruisbestuivingen.”

5-0 achter

Ook andere onderdelen van VIEW richten zich op het aanwakker van ‘kruispuntdenken’. Van Oostrum gaf een college over kansenongelijkheid en intersectionaliteit in de samenleving. Pim: “In die les toonde Nicky een cirkel met allerlei dimensies van identiteit, zoals taalbeheersing, geslacht, huidskleur enzovoort. Deze dimensies kunnen positieve of negatieve effecten hebben op je kansen. Dat zette me wel aan het denken: in Zuidoost staan veel mensen met 5-0 achter. Als ik in gesprek ga over mijn project, dan is het heel belangrijk dat ik niet mijn beeld van wat gezond en goed leven is, opdring aan een ander. Die ander kan daar heel anders over denken of allerlei uitdagingen ervaren.”

Laagdrempelig

Van Oostrum: “In een wijkgerichte benadering is het belangrijk dat studenten eerst kennis maken met de verscheidenheid aan gemeenschappen die leven in een wijk. Zij worden zich bewust dat de positie van een gemeenschap bepaald wordt door meerdere factoren, denk aan geslacht of sociaaleconomische status. Wanneer je geen onderdeel uitmaakt van een gemeenschap is ontmoeten heel belangrijk. Reflecteren op je eigen positie in de samenleving is van belang om vanuit een bepaalde bescheidenheid de ander te ontmoeten en samen te ontdekken hoe je je tot elkaar te verhoudt.”

Pim: “Ik ben op straat en op een middelbare school naast mijn huis gaan praten met jongeren over eenzaamheid en verbinding. Het helpt om die gesprekken informeel en laagdrempelig te houden. Als ik daar aan kom van ‘ik studeer en ik heb deze vragen’, dan roept dat weerstand op omdat ik een statusverschil lijk te benadrukken. Als ik zeg: ‘Hé, wil je me helpen’, dan heeft het meteen een heel andere toon. Zo raken we in gesprek over hun behoefte. Je kunt vanuit de boeken wel allerlei dingen bedenken, maar als je niet praat met de mensen voor wie je het doet, dan mis je de essentie.”

Op welke manier kan samen muziek maken jongeren helpen om zich minder eenzaam te voelen? Met die vraag kwam Pim via BOOT in contact met Stichting Toekomst Muziek in Zuidoost. Pim: “Initiatiefnemer Dherl Deekman maakt muziek met jongeren uit onder meer de jeugdhulpverlening. Tussendoor coacht hij hen op normen over sociaal wenselijk gedrag. In die muziekprojecten staan de persoonlijke én professionele ontwikkeling centraal. Jongeren weten alleen vaak niet dat dit project en bijvoorbeeld Muziekcentrum Zuidoost bestaan.”

Pim kwam op het idee om een app te ontwikkelen die jongeren helpt lokale muziek en organisaties als deze te ontdekken. “Dingen lokaler maken is een wereldwijde trend. Dat speelt ook in muziek. Muziek die in de wijk wordt gemaakt, heeft vaak verbinding met de straat, rappers zetten hun postcode in hun rappersnaam. De app, genaamd Nootzaak, helpt hen om muziek in de buurt te ontdekken en hun eigen muziek letterlijk op de kaart te zetten.” Pim ontwikkelt een prototype van de app. Een volgende lichting studenten in VIEW kan dat project voortzetten.

Dit is het eerste verhaal uit een reeks over VIEW (Vitaliteit in de Wijk). Dit project ging in september 2019 van start met een Comenius Senior Fellow, een beurs voor onderwijsinnovatie. Binnen de Kweekvijver van VIEW onderzoeken studenten in interdisciplinaire settings en samen met (kwetsbare) bewoners en organisaties, kwesties gerelateerd aan gezondheid en vitaliteit in Amsterdam-Zuidoost.

Studenten van onder andere Sociaal Pedagogische Hulpverlening, Voeding en Diëtetiek, Interaction Engineering, Ergotherapie, Oefentherapie, de minor Global Health en de minor Complexe Wijkzorg verbinden zich halfjaarlijks aan langlopende onderzoekslijnen in opdracht van partnerorganisaties. Elk semester kunnen andere opleidingen zich ook aansluiten.