Centre of Expertise Urban Vitality

FAIR: geen woorden maar data

11 jan 2021 15:38 | Urban Vitality

We digitaliseren steeds meer. Dat deden we al, maar corona geeft ons nog een flinke zet in de rug. Termen als Blended Learning en Hybride zijn al niet meer weg te denken uit het onderwijs. ​Ook onderzoek is in rap tempo aan het digitaliseren. Een goed voorbeeld daarvan is het 'FAIR' maken van data.

FAIR staat voor een viertal principes waarbij het gaat om data vindbaar (Findable), toegankelijk (Accessible), uitwisselbaar (Interoperable) en herbruikbaar (Reusable) te maken. FAIR staat voor een 'taal' die zowel mens (de onderzoeker) als machine (computers) snapt. Niek van Ulzen is datasteward en werkzaam voor de onderzoekslijn Mensen in Beweging van het Centre of Expertise Urban Vitality. Samen met collega-datasteward Anne de Jong, docentonderzoekers van de faculteiten FBSV, FDMCI en FG en FAIR-experts van het Amsterdam UMC en LUMC, hebben zij van februari tot en met september 2020 'computer leesbare data gegenereerd'.

Uniek en ondubbelzinnig

Eh… wat hebben jullie gedaan? Niek lacht al: "Ja, ik snap dat dit uitleg verdient. In onderzoek wordt heel veel gebruik gemaakt van afkortingen. Bijvoorbeeld FFM. De betreffende onderzoekers weten dat dit Fat Free Mass (vetvrije massa) betekent, maar het is ook een vliegveld in Amerika. De computer weet dus niet welke van de twee het is. Ander voorbeeld: in onderzoeken hebben we het soms over gewicht, dan weer over weight. De computer weet niet dat we hiermee hetzelfde bedoelen. Dus als een andere onderzoeker later in de computer zoekt naar gegevens over weight, dan geeft de computer alleen maar resultaten die passen bij het Engelse woord en laat het de Nederlandse onderzoeksgegevens achterwege. Bovendien weten we met deze woorden nog niet of het om 'gewicht gemeten met kleren en schoenen' gaat of niet. Wat we in feite hebben gedaan is unieke en ondubbelzinnige definities gegeven aan onderzoeksdata, die zowel de mens als de computer meteen snapt."

Duidelijke taal

Het doel van FAIR is dus een betere en eenduidige onderlinge uitwisseling van onderzoeksgegevens en kennis tussen onderzoekers en professionals, bijvoorbeeld in de Living Labs. Het FAIR rapport is vers van de pers en zal binnenkort verspreid worden onder decanen, lectoren, bij Research IT en de bibliotheken.