Hogeschool van Amsterdam

'Schrijftest' voor kleuters genomineerd voor Innovation Award

Lector Margo van Hartingsveldt staat met 'WRITIC' in finale Amsterdam Science and Innovation Award

22 nov 2019 12:39 | Afdeling Communicatie

Kinderen die veel moeite hebben met leren schrijven, worden voortaan al in de kleuterklas opgespoord dankzij de test WRITIC. Deze innovatie is genomineerd voor de Amsterdam Science & Innovation Award. HvA-lector Ergotherapie Margo van Hartingsveldt ontwikkelde de test samen met kinderergotherapeut en onderzoeker Liesbeth de Vries. Dinsdag 26 november staan zij in de finale.

Het is een groeiend probleem: kinderen hebben steeds vaker moeite om met de hand te schrijven. “We zien bijvoorbeeld dat kinderen in groep drie moeilijker letters aanleren, dat ze het schrijven niet bijhouden en een onleesbaar handschrift ontwikkelen”, zegt HvA-lector Ergotherapie Margo van Hartingsveldt.

Dat heeft alles te maken met de tijd die kinderen doorbrengen achter schermpjes. “Hoe leuk het ook klinkt, swipen, klikken en gamen stimuleren niet echt de fijne motoriek. Dan beweeg je vooral de duimen herhaaldelijk; het is niet te vergelijken met hoe je motoriek zich ontwikkelt tijdens tekenen, kleien of met lego spelen.”

Beter dan typen

Maar is met de hand schrijven nog wel zo belangrijk, nu iPads, computers en digiborden in bijna elk klaslokaal opduiken? Júist nu, daar is Van Hartingsveldt duidelijk over: “Het is enorm belangrijk dat kinderen met de hand leren schrijven. Want als je met de hand schrijft, print je de letters als het ware in je brein in. Je onthoudt en herkent letters zo uiteindelijk beter dan wanneer je ze zou typen.”

Margo van Hartingsveldt, lector Ergotherapie aan de HvA

Pen stimuleert je hersenen

‘Ouderwets’ schrijven met pen en papier stimuleert de hersenen op een manier die geen iPad kan evenaren. “Als je met de hand schrijft, combineer je het doen, de beweging maken, met denken”, aldus Van Hartingsveldt. “daardoor leer je letters beter aan, en dit maakt lezen en spellen weer makkelijker. Daarnaast zien wetenschappers dat je informatie beter verwerkt en onthoudt, als je met de hand schrijft. Het helpt kinderen dus ook bij het leren.”

Tegelijk bestaat het risico dat kinderen die in groep drie startproblemen hebben met schrijven, in hogere klassen achteropraken. Dat kan gevolgen hebben voor hun hele schoolloopbaan, en hun zelfvertrouwen.

Vroeg ingrijpen

Van Hartingsveldt ontwikkelde daarom een test, genaamd de WRITIC (spreek uit “Write-ic”), waarmee het voortaan mogelijk is om vroeg in te grijpen. Leerkrachten en kindertherapeuten kunnen de WRITIC halverwege groep twee afnemen bij kleuters van vijf en zes jaar.  De WRITIC-test bestaat uit een handboek, met teken- en vormoefeningen, die de kleuter in het klaslokaal maakt, onder begeleiding van de eigen leraar, kinderergo- of kinderfysiotherapeut.

Als de kleuter in totaal aanzienlijk lager scoort dan een gemiddeld kind in Nederland (die waarden baseerde Van Hartingsveldt op de uitkomsten van ruim 370 kinderen), dan is er nog tijd om in groep twee het voorbereidend schrijven extra te oefenen met hulp van een kinderergotherapeut, speciaal leerkracht of kinderfysio. Van Hartingsveldt en haar collega’s hebben inmiddels al zo’n 750 kindertherapeuten in Nederland en België getraind, die inmiddels met de methode werken.

Kleuters motiveren

Van Hartingsveldt en De Vries hebben daarom ook een groepsprogramma ontwikkeld, om de kinderen die uitvallen op de WRITIC-test in de klas te helpen. Dit groepsprogramma is gebaseerd op inzichten uit de positieve psychologie. De begeleider probeert de kinderen zoveel mogelijk te motiveren, terwijl die de papier- en pentaken in een groepje oefenen. Belangrijk is dat de kleuters schrijven vooral leuk gaan vinden.

 

 

Accepteer de marketingcookies om deze video te zien

Amsterdam Science & Innovation Award

Van Hartingsveldt staat op dinsdag 26 november in de Alpha/Gamma finale van de Amsterdam Science & Innovation Award met de WRITIC.

Alle drie genomineerden zullen die dag hun idee voor de jury pitchen; de winnaar ontvangt een stimuleringsprijs van 7.500 euro. Van Hartingsveldt is er erg blij met de nominatie: “Het is een enorme verrassing. Ik ben gestimuleerd door IXA om mee te doen, en had dit niet verwacht”.

Van Hartingsveldt boekt overigens al veel succes met de WRITIC: inmiddels wordt haar methode gebruikt op Nederlandse en Vlaamse scholen en door kindertherapeuten in beide landen. De WRITIC-test is al vertaald in het Engels; momenteel wordt deze ook vertaald in het Noors en Portugees.

De Amsterdam Science and Innovation Award gaat jaarlijks gaat naar het meest innovatieve en toepasbare idee van een Amsterdamse kennisinstelling. De prijs is een initiatief van Innovation Exchange Amsterdam, het bureau kennistransfer van de UvA, VU, HvA, en Amsterdam UMC.
 

Belangrijk aan de WRITIC is dat de test wordt afgenomen in het klaslokaal zelf, en niet in een apart kamertje of op de gang, op een ‘gewoon’ moment waarop andere kinderen aan het spelen zijn in bijvoorbeeld de poppenhoek. Op deze manier wordt duidelijk hoe het kind de papier- en pentaken daadwerkelijk uitvoert in de klas, daar waar deze normaal ook plaatsvinden, en of moeite met aandacht een rol speelt.

De test is inmiddels afgenomen bij 372 kinderen in Nederland. Aan de hand van hun gegevens zijn ook de gemiddelden bepaald.

Kijk voor meer info op: www.hva.nl/writic.
Bij vragen kunt u contact opnemen via writic@hva.nl.