Hogeschool van Amsterdam

Ergotherapie zet in op sociale transformatie

Internationaal congres bij de HvA trekt bezoekers wereldwijd

6 sep 2019 12:56 | Urban Vitality

Meer nationalisme, migratie, een verdwijnende verzorgingsstaat: deze veranderingen raken juist de kwetsbare groepen. Ergotherapie, een beroep in zorg en welzijn, gaat steeds meer deze groepen ondersteunen in de samenleving, nu de maatschappij zo sterk verandert. Daarover ging het internationale Occupational Science Europe Congres, dat afgelopen weekend plaatsvond op de faculteit Gezondheid van de HvA.

Zorgverleners merken dat grote maatschappelijke veranderingen, zoals polarisatie en hervormingen in de zorg, bepaalde groepen en gemeenschappen in Europa hard raken. Bijvoorbeeld ouderen, mensen met een laag inkomen en migranten: zij ervaren hiervan veel gevolgen in hun dagelijks bestaan. Het internationale congres bij de HvA trok dan ook ruim 200 bezoekers uit 40 landen met het actuele thema: ‘Europe in transition: impact on occupation and health’.

Maatschappij beïnvloedt gezondheid

Het congres sneed een belangrijk punt aan: ergotherapie krijgt nu steeds meer een sociaal-maatschappelijke rol. Hiervoor draaiden ergotherapie en occupational science (de wetenschappelijke kant van ergotherapie) vooral om het individu: iemand met lichamelijke of psychische klachten ondersteunen, zodat diegene vervolgens zelf zijn of haar gezondheid kan verbeteren.  

Inmiddels wordt steeds zichtbaarder dat de maatschappij juist veel invloed heeft op de gezondheid van mensen. Dat vraagt van ergotherapie een nieuwe rol: die komt nu meer te liggen op groepen helpen emanciperen, op sociale rechtvaardigheid, inclusie en participatie. Over deze nieuwe inzichten ging het internationale congres.

Kracht van dans

Vier sprekers gaven in een keynote hun visie op het thema. Grote indruk maakte de Zuid-Afrikaanse professor Roshan Galvaan die pleitte kritisch, activistisch en participatief onderzoek, dat voor sociale verandering en verbinding tussen mensen zorgt. In het middagprogramma liet Introdans’ artistiek directeur Adriaan Luteijn de zaal ervaren hoe dans kan verbinden en toegankelijk is, en daarmee inclusief, voor iedereen.

‘Meer rusteloosheid, minder balans’

Op dag twee bracht ergotherapeut en onderzoeker Margarita Mondaca een kritische noot: zij riep ergotherapeuten op om de verantwoordelijkheid te nemen om met hun onderzoek de kwetsbare groepen in de samenleving vooruit te helpen. En daarnaast te reflecteren op hun invulling van het beroep.

Professor in ethiek en filosofie, Ignaas Devisch van de Universiteit Gent hield aansluitend een pleidooi voor rusteloosheid: als die van binnenuit komt, is dat de motivatie om je leven betekenis te geven, aldus Devisch. Hij stelde daarbij de vraag of het leven wel zo nodig in balans móet zijn, zoals nu overal wordt gepropageerd: ‘Since when does a good life have to be balanced?'

Van transgenders tot ouderen

In de presentaties op het congres kwamen de meest uiteenlopende doelgroepen aan bod, zoals transgenders, mensen die dakloos zijn, vluchtelingen, eenzame ouderen en anderen. De centrale vraag: wat kan occupational science voor deze doelgroepen betekenen?

Omdat ergotherapie in Europa met name is ontwikkeld door Westerse witte middenklasse vrouwen, bracht het internationale congres veel nieuwe inzichten uit onder andere Chili en Zuid Afrika, waar emancipatie en sociale inclusie een veel grotere rol spelen. Bezoekers deden inzicht op uit een mix van keynotes, posters, presentaties en discussies.

De organisatie van dit tweejaarlijkse congres was in handen van de opleiding Ergotherapie en het bijbehorende lectoraat Participatie & Omgeving.

Benieuwd naar de keynotes? Kijk ze hier terug.

Het complete programma met abstracts vind je op amsterdamuas.com/OSE2019