Kenniscentrum Onderwijs en Opvoeding

Podcastserie Minder uren, betere lessen?

Het verbeteren van de kwaliteit van ons onderwijs is in ons aller belang

Evenement

Kan het reduceren van het aantal lesuren in het basis- en voortgezet onderwijs bijdragen aan beter onderwijs, omdat leraren dan ruimte krijgen om samen kwalitatief betere lessen te ontwikkelen? Hoe kan dit in de praktijk worden gerealiseerd? De verplichte onderwijstijd in Nederland ligt zowel boven het OESO gemiddelde als boven het EU23 gemiddelde, terwijl de leeropbrengsten achterblijven ten opzichte van een toenemend aantal andere Europese landen. Maar minder lestijd van leraren betekent ook minder contacttijd met leerlingen. Wat betekent dat voor bijvoorbeeld kansengelijkheid, curriculumdruk, en voor ouders en de buiten/naschoolse sector? Vanuit het Centre of Expertise Urban Education gaan host Erik Ex en vaste gast HvA lector Marco Snoek in de podcastserie ‘Minder uren, betere lessen?’ in gesprek met experts en betrokkenen. Vanuit praktijk en onderzoek verkennen ze de mogelijkheden en uitdagingen van het verminderen van lesuren ten bate van de onderwijskwaliteit.

Door minder uren voor de klas te staan kan ruimte voor onderwijsontwikkeling voor leraren ontstaan, omdat er tijd beschikbaar komt voor het ontwikkelen van kwalitatief betere lessen. Een belangrijk voordeel van het samen onderzoeken van hun eigen lespraktijk en ontwikkelen van betere lessen is dat dit de mogelijkheid biedt voor leraren om zich samen te professionaliseren. Door samen onderwijs te ontwerpen worden leraren uitgedaagd om met elkaar in gesprek te gaan over verschillende opvattingen, zo ontstaat een werkomgeving die uitnodigt tot leren. Het zorgt voor meer variatie in het werk van leraren en voor minder eenzaamheid in het beroep. Dat betekent dat het vrijmaken van ontwikkeltijd van leraren kan leiden tot betere lessen waarmee in minder tijd dezelfde of betere resultaten behaald kunnen worden en het beroep aantrekkelijker kan worden.

Tegelijk betekent minder lestijd van leraren ook minder contacttijd met leerlingen. Dat roept belangrijke vragen op bijvoorbeeld ten aanzien van kansengelijkheid en curriculumdruk.

Gedurende circa 10 afleveringen tussen oktober 2022 en april 2023 gaat host Erik Ex met vast gast HvA lector Leren & Innoveren Marco Snoek en diverse experts in gesprek over ‘de mogelijkheden en vragen die leven rondom het thema minder uren, betere lessen?'.

Denk hierbij aan centrale thema's als

  • Ontwikkelen van onderwijs
  • Curriculumdruk
  • Tussenbalans
  • Kansengelijkheid
  • Binnen- of buitenschoolse leertijd
  • Een verkorte schooldag, wat betekent dat voor ouders en opvang?
  • Praktijkervaringen
  • Onderwijs, organisatie en financiën

De gesprekken worden gevoerd vanuit de praktijk en gevoed door wetenschappelijke inzichten.

Abonneer je in Spotify op het Hogeschool van Amsterdam kanaal zodat je automatisch bericht krijgt wanneer de volgende afleveringen gepubliceerd worden.

Wil je met ons in gesprek over de reeks of over de aflevering?

Ga naar het LinkedIn-account van de Hogeschool van Amsterdam en reageer op de post van:

Publicatiedatum

5 oktober 2022

Gasten

Sharon Martens , lerares basisonderwijs en voorzitter lerarencollectief PO

Harm Tiggelaar , leraar voortgezet onderwijs en lid lerarencollectief VO

Inhoud

Wat kan het creëren van meer (gezamenlijke) ontwikkeltijd voor leraren opleveren? Kan dat leiden tot betere lessen, minder isolement, meer verbinding met wetenschappelijke inzichten en professionalisering? In deze eerste aflevering verkennen we het vraagstuk uiteraard met t wee leraren: Sharon Mertens uit het basisonderwijs en Harm Tiggelaar uit het voortgezet onderwijs. We zijn nieuwsgierig naar hun ervaringen en perspectieven op het thema. Hoe creëren zij tijd om de goede lessen te ontwikkelen? En wat kan het inruilen van lestijd voor ontwikkeltijd opleveren?. Belangrijkste knelpunt is dat leraren door de waan en de druk van alle dag nauwelijks ruimte ervaren om even afstand te nemen van de eigen praktijk en in een zekere rust kritisch na te denken over de dingen die ze doen. En het lukt vaak al helemaal niet om dat samen met collega's te doen. Als we echt onderwijs willen verbeteren is het noodzakelijk om die ruimte te creëren. Dat is niet alleen een kwestie van werken aan een lerende cultuur binnen scholen, maar vooral ook van structuur door het creëren van randvoorwaarden die ontwikkeltijd en collegiale samenwerking mogelijk maken.

Wil je mee praten over dit onderwerp of iets opmerken, laat dan een bericht achter op de LinkedIn post bij deze aflevering. Mogelijk nemen we dat in een volgende aflevering mee.

Lees hier meer over het onderwerp.

Luister hier naar de eerste aflevering

Publicatiedatum

8 november 2022

Gasten

Jan van Tartwijk , hoogleraar Educatie en pedagogiek, Universiteit Utrecht
Jan van Tartwijk doet onderzoek naar lerarenkwaliteit en het verschil dat leraren maken bij het leren van leerlingen. Thema’s zijn expertiseontwikkeling van leraren en time-on-task.

Debbie Dussel , lerares basisonderwijs Amsterdam
Debbie Dussel pleit al langer voor het meer evidence-informed werken van leraren. Zij is ook lid van de kwaliteitscommissie die NRO adviseert bij de ontwikkeling van Leidraden die leraren en schoolleiders moet ondersteunen en stimuleren bij het gebruiken van uitkomsten van onderzoek.

Inhoud

We hebben hoge verwachtingen van leraren als het gaat om de kwaliteit van hun lessen, maar er is nauwelijks tijd om goede lessen voor te bereiden. Door de waan van de dag ervaren leraren weinig ruimte om even afstand te nemen en in zekere rust kritisch na te denken over de dingen die ze doen. Daarmee is een patstelling gecreëerd die frustrerend is voor leraren, maar ook voor politiek en beleid. Kernvraag van de podcastreeks is of het verlagen van het aantal lesuren van leraren ten gunste van (gezamenlijke) ontwikkeltijd kan bijdrage aan betere lessen.
In deze tweede aflevering staan we stil bij de vraag of minder lesuren niet ten koste gaat van de leeropbrengsten van leerlingen. Gaat vermindering van lesuren niet ten koste van hun leerresultaten en daarmee hun toekomstkansen? Rond deze vraag gaan we in gesprek met Jan van Tartwijk, hoogleraar Educatie en Pedagogiek aan de Universiteit Utrecht en Debbie Dussel, leerkracht in het basisonderwijs.
Centrale vragen met de gesprekspartners zijn:
  • Wat is er bekend (bijv. uit internationale vergelijkingen) over de relatie tussen lesuren en leeropbrengsten en over de relatie tussen contacttijd met de leraar en leeractiviteiten van leerlingen? Welke andere factoren spelen daar een rol bij?
  • Hoe en onder welke condities kan kennis uit onderzoek leraren helpen om hun lesontwerpen en leskwaliteit te versterken?
  • Welke voorwaarden zijn van belang om bij minder lesuren van leraren en leerlingen en meer ontwikkeltijd voor leraren leeropbrengsten op peil te houden?

Lees hier meer over het onderwerp.

Luister hier naar de tweede aflevering

Publicatiedatum

29 november 2022

Gasten

Ida Oosterheert, universitair hoofddocent aan de Docenten Academie van de Radboud Universiteit

Richard van den Berg, lid van de schoolleiding en opleider bij Academie Tien

Inhoud

We hebben hoge verwachtingen van leraren als het gaat om de kwaliteit van hun lessen, maar er is nauwelijks tijd om goede lessen voor te bereiden. Kernvraag van de podcastreeks is of het verlagen van het aantal lesuren van leraren ten gunste van (gezamenlijke) ontwikkeltijd kan bijdrage aan betere lessen.

In deze derde aflevering staan we stil bij de vraag wat leraren nodig hebben om samen betere lessen te ontwerpen. Hoe zorg je dat leraren de vrijgekomen tijd gebruiken om gezamenlijk te werken aan kwaliteit van lessen, en wat is daarvoor nodig aan ondersteuning? Rond deze vraag gaan we in gesprek met Ida Oosterheert, universitair hoofddocent aan de Docenten Academie van de Radboud Universiteit en Richard van den Berg, lid van de schoolleiding en opleider bij Academie Tien.
Centrale vragen met de gesprekspartners zijn:

  • Hoe kan het creëren van ontwikkeltijd bijdragen aan het ontwikkelen van betere lessen?
  • Wat hebben leraren(teams) daar voor nodig?
  • Hoe zorg je dat leraren de vrijgekomen tijd gebruiken om gezamenlijk te werken aan kwaliteit van lessen (structuur, cultuur, gedrag)?
  • Was is daarvoor nodig aan ondersteuning (competentie)
  • Wat betekent dat voor beleid op landelijk en schoolniveau?

Lees hier meer over het onderwerp.

Luister hier naar de derde aflevering

Publicatiedatum

20 december 2022

Gasten

...

Inhoud

....

Luister hier naar de vierde aflevering

Publicatiedatum

24 januari 2023

Gasten

....

Inhoud

....

Luister hier naar de vijfde aflevering

Publicatiedatum

14 februari 2023

Gasten

...

Inhoud

....

Luister hier naar de zesde aflevering

Publicatiedatum

7 maart 2023

Gasten

...

Inhoud

....

Luister hier naar de zevende aflevering

Publicatiedatum

28 maart 2023

Gasten

...

Inhoud

....

Luister hier naar de achtste aflevering

Publicatiedatum

18 april 2023

Gasten

...

Inhoud

....

Luister hier naar de laatste aflevering
Gepubliceerd door  Urban Vitality 29 november 2022

Datum

Startdatum 05 okt 2022
Einddatum 18 apr 2023