Hogeschool van Amsterdam

Kenniscentrum Onderwijs en Opvoeding

Een beroepsbeeld voor de leraar

22 mrt 2018 22:01 | Kenniscentrum Onderwijs en Opvoeding

De fase van startend leraarschap is als het goed is het begin van een langere loopbaan in het onderwijs. Dat roept de vraag op hoe die loopbaan er uit zien en wat de ontwikkel- en loopbaanmogelijkheden voor leraren na afloop van de inductieperiode. En welke begeleiding en ondersteuning daarbij beschikbaar is.

Doordat die ontwikkelingsmogelijkheden vaak echter niet goed zichtbaar zijn, ontbreekt voor veel (aankomende en startende) leraren een inspirerend en uitdagend ontwikkelperspectief. Een beroepsbeeld waarin ontwikkelingsmogelijkheden zichtbaar zijn, kan leraren, schoolleiders en lerarenopleiders handvatten bieden om die ontwikkeling binnen het beroep vorm te geven en te ondersteunen. Daarnaast draagt zo’n beroepsbeeld bij aan een breed gedragen en gedeelde visie op het beroep en aan een gemeenschappelijke taal. En dat kan weer bijdragen aan een breder beeld van het lerarenberoep, aan een verdere uitwerking van beroepsperspectieven en ontwikkelingsmogelijkheden, en aan het wegwerken van systeemscheidingen.

De publicatie ‘Een beroepsbeeld voor de leraar: over ontwikkelrichtingen en groei van leraren in het onderwijs’ wordt een beroepsbeeld geschetst waarin vier domeinen worden onderscheiden:

  • Het ondersteunen van het leren van leerlingen.
  • Het ontwikkelen van onderwijs.
  • Het organiseren van onderwijs.
  • Het ondersteunen van het leren van collega’s.

Een leraar is in elk geval bekwaam en actief in het eerste domein, maar kan dat combineren met de drie andere domeinen. In elk van deze domeinen kunnen leraren zich ontwikkelen en verdiepen: van in opleiding, naar startend, naar ervaren, naar meesterschap. Tegelijk kunnen leraren gedurende hun loopbaan zich verbreden naar andere domeinen.

Daarmee ontstaat een waaier aan ontwikkelingsmogelijkheden. Bij elk van die ontwikkelingsmogelijkheden spelen vier vraagstukken:

  1. Hoe krijgt een leraar toegang tot een nieuwe rol?
  2. Hoe wordt een leraar ondersteund bij het erkennen van aanwezige en verwerven van nieuwe kwaliteiten die voor die nieuwe rol nodig zijn?
  3. Hoe wordt een leraar in de nieuwe rol gefaciliteerd?
  4. Hoe wordt een leraar in die nieuwe rol erkend?

Het beantwoorden van die vraagstukken vereist overleg op school- en bestuursniveau en op landelijk systeemniveau. De auteurs denken dat dit beroepsbeeld leraren, schoolleiders, lerarenopleidingen en het ministerie handvatten biedt om gezamenlijk verdere stappen te zetten bij het versterken en aantrekkelijker maken van het beroep van leraar.

Het beroepsbeeld is te vinden op www.beroepsbeeldvoordeleraar.nl