Hogeschool van Amsterdam

FLOOR

'Een succesvolle studie is gebaat bij gepassioneerde docenten'

Column door Meester Bart - Bart Ongering / Foto: Monique Kooijmans

29 sep 2014 10:30 | FLOOR

In het eerste jaar van mijn opleiding op het hbo weigerde een docent mijn eerste essay verder na te kijken, omdat ik in de inleiding van het stuk een uitroepteken had gebruikt. Dit hoort niet in een essay op dit niveau, stond er, gevolgd door drie uitroeptekens.

Toen ik besloot met mijn werk naar de docent te stappen en hem vroeg wat ik beter kon doen, vertelde hij me dat ik eerst een taalcursus Nederlands moet volgen. Daarbij had hij de twijfels of ik het wel zou gaan redden op het hbo. En dat op basis van een verkeerd geplaatst leesteken. Binnen vier jaar had ik mijn hbo met een diploma afgerond. Een aantal van mijn leraren wist mij in die tijd gelukkig wel te stimuleren. Mijn diploma haalde ik op basis van motivatie en eigen wilskracht. Bij de diploma-uitreiking kreeg ik van iedere docent een handdruk. De man die mij ooit adviseerde te stoppen, deed alsof hij me niet zag. Ook hij was een rolmodel voor me. Een voorbeeld van hoe het niet moet. De trainer die je een penalty leert nemen, maar zelf over het doel schiet. De badmeester die zelf verdrinkt. De leraar die nooit leraar had mogen worden.

Vaak hoor je dat die doorstroom van mbo naar hbo niet goed is. Een kwart van de voormalig mbo-studenten strandt in het eerste jaar van het hbo, en niet eens omdat zij liever aan zee liggen en niets doen. Het niveau ligt toch te hoog of ze hadden totaal andere verwachtingen van de inhoud van de opleiding. Of thuis speelt er zich van alles af. Geregeld bemoeien docenten zich daar liever niet mee op de vervolgopleiding.

Zelf regelen

Hoe groot is het aantal van deze studenten, dat zich niet gezien voelt op deze opleiding? Er komt teveel verantwoordelijkheid in de handen van de student te liggen. Want ze zijn volwassen. Dus omdat je 18 bent, moet je het opeens maar zelf zien te regelen? Zelfstandig zijn betekent dat je naast je studie opeens zelf moet zorgen voor een bord eten op tafel. Zelfstandig zijn houdt ook in: vinden dat je het o zo druk hebt, maar het weekend kunnen beginnen na het laatste college op woensdag. Zelfstandig zijn is ook de vierde week van de maand moeten leven van blikken ananas, omdat je je studiefinanciering hebt gespendeerd in de H&M en in de Melkweg.

Mbo’s en hbo’s hebben ook de taak om die leerlingen te begeleiden voor wie het studeren helemaal niet vanzelfsprekend is. Studenten die er helemaal alleen voor staan. Maar ook studenten die een appartementje aan de grachtengordel kregen van hun papa. Studenten die het moeten waarmaken om de succesvolste in hun familie te zijn. Waar deze studenten ook vandaan komen, ze hebben recht op warmte, ook op het mbo, ook op het hbo, zelfs op de universiteit. Een mentor die op een vaste dag in de week te bereiken is. Een coach, een aanspreekpunt, een begripvolle leraar. Iemand die de zelfstandigheid bij studenten stimuleert, maar ook inziet dat het studeren niet voor iedereen vanzelfsprekend is.

Stimuleren van spijbelen

Een succesvolle studie is gebaat bij gepassioneerde docenten en hoogleraren die de student weten te motiveren. Docenten die jouw keuze voor deze studierichting bevestigen. Docenten die ervoor zorgen dat je niet kunt wachten om na het behalen van je diploma aan de slag te gaan.

Het enige diploma dat ik vóór mijn hbo haalde, was mijn mavodiploma. Twee keer kreeg ik op het mbo een bindend negatief studieadvies. Ik verdeed hun tijd, werd me verteld door de docenten. Daar géén enkele docent die mij wist te motiveren. Docenten die spijbelen bijna stimuleren. Docenten die om half negen niemand in de collegezaal zien, omdat zij het niet waard zijn om vroeg voor uit de veren te komen.

Het kan anders

Maar het kan ook anders. Mijn grote voorbeeld op de lerarenopleiding was een betrokken docent. Een man die wist waar wij vandaan kwamen. Iemand die zich in de student kon verplaatsen. Een man die ieder jaar de marathon van New York liep. Een man die zonder lesboeken doceerde. Een docent die ons aan het begin van zijn colleges vroeg waarover wij het die dag wilden hebben.

Een succesvolle studie wordt bepaald door docenten die samen met studenten in die trein willen zitten, op weg naar een bestemming die voor veel studenten nog onbekend is. Het liefst komt de student snel mogelijk bij zijn eindbestemming. Soms is uitvallen ook helemaal niet erg. Deze studenten kiezen voor een andere richting, of stappen uit op zoek naar een baan om hun droom te verwezenlijken. Met een beetje geluk nemen zij vanuit hun opleiding hun bagage mee om uiteindelijk met een omweg hun eindstation te bereiken.

*Deze column droeg Meester Bart voor tijdens het Grote mbo-hbo-gesprek op 22 september bij FLOOR.