Amsterdams Kenniscentrum voor Maatschappelijke Innovatie

Samen naar een circulaire economie (CIRCOLLAB)

Met welke innovaties brengen we de circulaire transitie in de MRA in een stroomversnelling?

Project

Nederland wil in 2050 circulair zijn. Dat vraagt om een ongekende transitie in de wijze waarop we ondernemen, samenwerken, denken en doen. In CIRCOLLAB identificeren de Hogeschool van Amsterdam (HvA), Hogeschool Windesheim en de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten samen met 32 partners welke technologische, sociale en economische innovaties er in de Metropool Regio Amsterdam (MRA) nodig zijn om de circulaire transitie in een stroomversnelling te brengen. En ze kijken hoe deze met interdisciplinair praktijkgericht onderzoek te realiseren zijn.

CIRCOLLAB

Van methoden om gebouwen circulair te maken tot systemen voor de herbestemming of verwerking van meubels en textiel: aan slimme technologie om te verduurzamen geen gebrek. Maar veel circulaire oplossingen blijven tot nu toe beperkt tot toepassingen op lab- en pilot-schaal. Dit terwijl Nederland grote stappen wil zetten naar een circulaire economie; doel is om in 2050 circulair te zijn. Daarom is het zaak dat we met zijn allen nu al anders gaan denken en doen - van de fabrikant die grondstoffen inkoopt tot de consument die nadenkt over de aanschaf van een meubelstuk, en de overheid die de toepassing van een technologie toestaat.

Technologisch, economisch en sociaal

‘Het moet op alle fronten kloppen, technologisch, economisch en sociaal,’ benadrukt Inge Oskam, lector Circulair Ontwerpen & Ondernemen bij de HvA. ‘De circulaire transitie vraagt niet alleen om technologische innovaties, maar ook om nieuwe businessmodellen, andere vormen van samenwerking, aangepaste regelgeving en gedragsverandering bij consumenten én professionals. Met het SPRONG-traject CIRCOLLAB ontwikkelen we de integrale kennis en inzichten die hiervoor nodig zijn, en geven we een impuls aan de vertaling naar daadwerkelijke toepassingen. De expertise die we opbouwen is ook toepasbaar in andere stedelijke regio’s.’

Kennisinfrastructuur opzetten

De drie hogescholen ontwikkelen in ‘Circular transition through collaboration in the metropolitan region Amsterdam’ (CIRCOLLAB) samen met kennis- en praktijkpartners een regionale infrastructuur voor het programmeren en uitvoeren van interdisciplinair onderzoek. Ze zetten hierbij dynamische leernetwerken op waarin partners onderling kennis en inzichten uitwisselen over de uitkomsten van experimenten in de regio. Hierbij leggen ze een structurele verbinding met onderwijs.

Leernetwerken

Focus SPRONG CIRCOLLAB

Figuur: Focus SPRONG CIRCOLLAB

Er komen leernetwerken rond vier thema’s:

  1. Circulair denken en doen
    Circulair denken en doen: Aanpassing van waarden en gedrag zijn nodig zijn om technische en sociale innovaties op systeemniveau (andere werkwijzen, organisatie en samenwerkingsvormen) te realiseren. Hoe kunnen circulaire waarden en gedrag bij burgers, bedrijven, organisaties en overheden gestimuleerd worden? Hoe betrek je de eindgebruiker actief in de transitie?
  2. Circulair ondernemen
    Circulair ondernemen: Welke innovaties in bedrijfsvoering en organisatiemodellen zijn nodig? Hoe kunnen commerciële en maatschappelijke doelen gecombineerd worden? Hoe kan ketensamenwerking vorm krijgen, zodat deze bijdraagt aan meer collaboratieve en circulaire businessmodellen?
  3. Circulair menselijk kapitaal
    Circulair menselijk kapitaal: Welke innovaties en aanpassingen zijn nodig op de arbeidsmarkt om de circulaire transitie mogelijk te maken? Welk aanbod in opleidingen, omscholing en coaching is nodig om menselijk kapitaal te ontwikkelen met de juiste kennis en vaardigheden en rekening houdend met inclusiviteit?
  4. Circulair samenwerken
    Circulair samenwerken: Hoe organiseer je samenwerking waarmee opschaling en systeemveranderingen mogelijk worden? Welke veranderingen in governance structuren, economische-/financieringsstructuren en wet- en regelgeving zijn hiervoor nodig?

De thema’s worden gekoppeld aan twee waardeketens: de gebouwde omgeving en consumptiegoederen. Het project sluit hiermee aan bij de onderwerpen op de Kennis- en Innovatie Agenda’s Circulaire Economie en Maatschappelijk Verdienvermogen van de Nederlandse overheid.

Diverse vragen

In de leernetwerken komen vragen aan bod als:

  • ‘Welke kennis, houding en gedrag rond de aanschaf van textiel zien we graag bij consumenten?’
  • ‘Hoe kunnen bedrijven door het inzetten van een circulair businessmodel zowel hun commerciële als maatschappelijke doelen bereiken?’
  • ‘Welke kennis en vaardigheden moeten (toekomstige) professionals hebben als het gaat om circulariteit en hoe vertaalt zich dit naar onderwijs?’
  • ‘Hoe organiseer je samenwerking in de bouwsector om gebouwen meer circulair te maken?’

Onderwijs

Inzichten uit het project worden geïntegreerd in bestaand onderwijs en nieuwe interdisciplinaire minor- en masterprogramma’s. Studenten van de HvA kunnen aan CIRCOLLAB deelnemen via een stage bij een van de projectpartners of een afstudeerproject. Maar er worden bijvoorbeeld ook gastcolleges gegeven door projectpartners of er wordt in vakken gewerkt aan praktijkcases van de partners.

35 partners

CIRCOLLAB telt 35 partners, waaronder diverse regionale overheden, bedrijven en brancheverenigingen, kennisinstellingen en maatschappelijke- en netwerkorganisaties. Initiatiefnemers zijn de HvA (penvoerder), Hogeschool Windesheim en Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten.

Consortiumpartners SPRONG CIRCOLLAB

Figuur: Consortiumpartners SPRONG CIRCOLLAB

Lectoraten

Bij CIRCOLLAB zijn acht lectoraten van de HvA betrokken, 2 lectoraten van Hogeschool Windesheim en 1 lectoraat van Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten.

Contactpersonen

28 februari 2022