Hogeschool van Amsterdam

Urban Vitality

Plasklachten bij mannen en lage rugpijn gaan vaak samen

14 mrt 2019 12:09 | Urban Vitality

Negentig procent van de mannen die zich met plasklachten bij de uroloog melden, hebben ook lage rugpijn. Tom Vredeveld, docent-onderzoeker bij de HvA en fysiotherapeut, gaat uitzoeken hoe deze twee veelvoorkomende problemen samenhangen, zodat deze patiënten voortaan adequate hulp voor beide problemen krijgen. Hij ontving hiervoor onlangs een NWO-beurs voor leraren.

Plasklachten

Een kwart van de mannen van 40 jaar en ouder heeft last van matige tot ernstige plasklachten. Het risico op deze plasklachten wordt groter naarmate de leeftijd vordert. Het kan gaan om klachten als een zwakke straal, niet de hele blaas kunnen legen of nadruppelen. ’s Nachts vaak het bed uit moeten om te plassen is ook een veel gehoorde en zeer hinderlijke klacht, omdat dit de nachtrust verstoort. 

Afhankelijk van de ernst van de klachten of van de oorzaak verwijst de huisarts een patiënt voor plasklachten naar de uroloog. De uroloog stelt allerlei vragen en onderzoekt de patiënt, maar vraagt niet standaard naar rugklachten. 

Lage rugpijn

Sowieso komt lage rugpijn veel voor, ook bij de algemene bevolking. Een duidelijke oorzaak wordt meestal niet gevonden. Een pragmatische aanpak lijkt dan het beste. Die bestaat uit oefeningen die de kracht en beweeglijkheid van de rug verbeteren. De fysiotherapeut kan hierbij helpen. Maar een fysiotherapeut vraagt normaliter niet naar plasklachten.

Samenhang tussen beide klachten

Toeval

Hoe komt het dat lage rugpijn en plasklachten bij mannen zo vaak tegelijk voorkomen? De verklaring kan heel simpel zijn: beide problemen komen nou eenmaal veel voor dus is het niet zo vreemd dat sommige mannen last hebben van beide klachten.

Bekkenbodemspieren

Een andere verklaring kan zijn dat bij beide problemen dezelfde spieren, zenuwen en pezen betrokken zijn. Bij vrouwen is bijvoorbeeld al veel onderzoek gedaan naar bekkenklachten en urineverlies. De rol van bekkenbodemspieren bij mannen met plasklachten en lage rugpijn is weinig onderzocht. Toch zijn er wel aanwijzingen dat bekkenbodemspieren een rol kunnen spelen bij beide klachten.

Gevolgen

Los van het toeval of een oorzakelijke samenhang, beïnvloeden beide problemen wel elkaars behandeling. Een man die nachts een paar keer uit bed stapt om te plassen, herstelt door de verstoorde nachtrust misschien minder goed van zijn lage rugpijn.

Onderzoek

Tom Vredeveld richt zich vooral op de gevolgen van de klachten, zoals bovenstaand voorbeeld van ‘s nachts plassen. Vredeveld begint met het opstellen en testen van een vragenlijst om de gevolgen, zoals de ‘nachtelijke onrust’, in kaart te brengen. Die vragenlijst bestaat al, maar nog niet in het Nederlands.

De tweede stap is om aan de hand van die vragenlijst de samenhang tussen lage rugpijn en plasklachten te onderzoeken. Hiervoor gaat hij drie groepen mannen benaderen: mannen met alleen lage rugpijn, alleen plasklachten en beide problemen. Per groep ongeveer 100 mannen. Zo hoopt hij meer te weten te komen over factoren die een belangrijke rol spelen bij deze gezondheidsproblemen. Denk hierbij aan factoren als leefstijl of emotionele factoren.

Met alle ingewonnen informatie ontwikkelt Vredeveld een korte vragenlijst die huisartsen, fysiotherapeuten en urologen kunnen gebruiken om snel te achterhalen of de patiënt dergelijke bijkomende klachten heeft en daar gerichte ondersteuning voor nodig heeft.

Wat voor gerichte ondersteuning deze patiënten het best kunnen krijgen, onderzoekt hij daarna. Misschien is een behandeling met meerdere, goed samenwerkende zorgverleners wel het meest effectief.

Lectoraat

Het onderzoek van Vredeveld valt binnen het lectoraat Professioneel Redeneren en Gedeelde Besluitvorming in de Gezondheidszorg van lector Stephan Ramaekers. Het project heet: ‘Houdt het op? Lage rugpijn en plasklachten bij mannen’ en duurt 4 jaar. Naast Vredeveld kregen nog vier andere HvA-onderzoekers een NWO-beurs voor leraren.