Hogeschool van Amsterdam

Urban Management

Participatieve democratie heel gewoon in Montréal

Forum démocratie participative: quel avenir pour Montréal?

9 okt 2018 14:06 | Urban Management

Jurgen Hoogendoorn, docent Bestuurskunde/master Urban Management nam eind september deel aan het Forum démocratie participative in Montréal. USA en Canada kennen sinds jaar en dag een andere burgerschapscultuur dan veel Europese landen met een uitgebreide verzorgingsstaat: burgers nemen in de USA en Canada veel meer dan hier het heft in eigen – al dan niet collectieve – handen. Zo ook in Montréal, waar men ook veel eerder bekend was met participatieve democratie. Sinds 2002 is er sprake van een Montréal model voor participatie. Uit verschillende publicaties blijkt ook dat er in Montréal een uitgebreide participatieve (bestuurlijke) infrastructuur is opgezet door de Montréal city council en administration.

Het “Montréal model” toekomstigbestendig maken; overdracht van middelen noodzakelijk

Doel van het Forum, gehouden op 21 en 22 september en georganiseerd door het Institute Politique Alternative Montréal (IPAM), is om dit model toekomstbestendiger te maken. Mede in het licht dat ook hier geldt dat de representatieve democratie  in een crisis lijkt te zijn en directe democratie daarentegen sterk lijkt te groeien.Voor het Forum waren ook organisaties en personen  van buiten Montréal uitgenodigd waaronder de gemeente Amsterdam in de persoon van HvA-docent en gemeentelijk beleidsadviseur Jurgen Hoogendoorn.

Zo ging de New Yorkse  planoloog, activist en kritische wetenschapper Thomas Angotti, oorspronkelijk betrokken bij de civil rights movements, diep in op de achtergrond van wat participatie nu precies is en wees daarbij op noodzakelijke en onvermijdelijk conflicten (zoals “racial displacement”) en complexiteit die niet uit de weg gegaan zouden moeten worden. Integendeel dit is participatie.

Uit Madrid kwam spreker Borga Prieto, hoofd van het departement van burgerparticipatie, transparantie en open overheid van de stad Madrid. In Madrid wordt veel gebruik gemaakt van online participatie (Decide Madrid.) Dat lijkt een succes. Wat cijfers:  € 60 miljoen in 2016 beschikbaar voor budgetparticipatie, 410.000 geregistreerde gebruikers, 23.000 voorstellen van burgers en er is bijna 5 miljoen keer gestemd. De achterliggende open source en via github (waar de broncode kan ingekeken worden door derden)  beschikbare digitale techniek (Consul) is zeer interessant

Wethouder Laurence Lavigne Lalonde verantwoordelijk voor transparantie, democratie, bestuur, maatschappelijk leven en ruimte voor het leven in Montréal, wil voor alle gemeentelijke onderwerpen – dus niet alleen ruimtelijke planning - participatie op een hoger niveau krijgen (in ieder geval hoger dan consultatie).

Bijzonder interessant was de bijdrage van Dominique Ollivier, president of the Office of public consultation of Montréal (OCPM).  Een van de gemeente onafhankelijk instituut gemandateerd om participatie onder de burgers te organiseren. In het begin (2002) ging het vooral over ruimtelijke ontwikkelingsplannen. De laatste jaren is er steeds meer aandacht voor andere onderwerpen zoals bijvoorbeeld racisme.  Tot nu toe zijn er meer dan 260 participatieve en inclusieve processen georganiseerd. Opmerkelijk was dat OCPM ervaarde dat onlineparticipatie niet een parallelle werkelijkheid bleek te creëren. Integendeel: online werkt als katalysator voor offline participatiebijeenkomsten.

De conclusie was dat er min of meer eenduidige overeenstemming is bij de deelnemers dat overdracht van middelen (budgetparticipatie) waarover burgers zelf kunnen beslissen steeds meer een essentieel onderdeel van de  participatieve democratie zou moeten zijn.