Hogeschool van Amsterdam

Urban Education

Op weg naar waardevol meertalig onderwijs

Meertaligheid erkennen en inzetten

Project

Wanneer docenten de meertalige repertoires en voorkennis van leerlingen doelgericht aanspreken, biedt dit kansen. Functioneel meertalig taalonderwijs stimuleert bijvoorbeeld de taalvaardigheid van leerlingen. Ook kan al aanwezige taalkennis als ‘steiger’ fungeren bij het leren van een nieuwe taal, en stimuleert doelgericht werken aan bewustwording van en openheid voor taaldiversiteit de interculturele competentieontwikkeling.

DOEL VAN DIT PROJECT

Talendocenten opleiden om meertalige competenties van hun leerlingen te gebruiken en stimuleren

Meertaligheid komt veel voor in de Nederlandse samenleving. Dat geeft kansen, want onderzoek toont de voordelen aan van meertaligheid op cognitief, sociaal en economisch vlak. Helaas is het voortgezet onderwijs Nederlands en moderne vreemde talen sterk eentalig ingericht.

Daarom is het doel van dit project om talendocenten op te leiden die weten hoe zij de meertalige competenties van hun leerlingen kunnen gebruiken en stimuleren. Lerarenopleiders verkennen eerst de literatuur en ‘good practices’ rondom dit thema, om vervolgens een onderwijseenheid te ontwerpen waarin studenten leren hoe zij, in hun latere carrière als tweedegraads docent, functioneel meertalig talenonderwijs kunnen vormgeven.

RESULTAAT VAN DIT PROJECT

Verkenning en professionalisering

Dit project moet een bijdrage leveren aan het opvullen van het gat tussen de huidige, sterk eentalige inrichting van het (talen)onderwijs, en de wenselijke situatie waarin de meertaligheid van leerlingen doelbewust wordt benut.

Er zijn twee deelprojecten vastgesteld: 

  1. een professionaliserings- en verkenningsdeel (2018)
  2. een ontwerpdeel (2019) 

Het doel van het eerste deelproject was om opleiders van de bachelor-opleidingen binnen het talencluster te professionaliseren op het gebied van functioneel en samenhangend meertalig taalonderwijs. Dit gebeurde in een professionele leergemeenschap (PLG), bijvoorbeeld door samen relevante bronnen en materialen te bestuderen en experts te raadplegen. Bovendien identificeerde de PLG waar de te ontwerpen onderwijseenheid in het curriculum van de BA-opleidingen Nederlands, Engels, Frans en Duits opgenomen kan worden.

Het tweede project, in 2019 gestart, draait om het toepassen van de opbrengsten uit het eerste deel in een onderwijseenheid, zodat studenten van de taalopleidingen leren hoe zij de meertaligheid van hun toekomstige leerlingen kunnen erkennen en benutten. Ook dit project verloopt via een PLG, die in 2019 meerdere keren samen komt. Het resultaat van deze bijeenkomsten, de onderwijseenheid, zal vanaf het leerjaar 2020-2021 onderdeel uitmaken van de curricula van de talendocentenopleidingen. Op deze toepassing volgt nog een evaluatie, zodat er eventueel kan worden bijgestuurd. 

Wie zijn bij dit project betrokken?

Dit project, waarin het benutten van meertaligheid in het onderwijs centraal staat, is een initiatief van Catherine van Beuningen en Daniela Polišenská. Aan de PLG nemen bovendien de volgende opleiders/vakdidactici van het cluster Talen deel: Pleuni Hooft van Huysduynen (opleiding Nederlands), Jiska Kniep (opleiding Nederlands), Astrid Eelkema (opleiding Frans), Louise Taylor (opleiding Engels), Femke Kitslaar (opleiding Engels), Susanne Görlich (opleiding Duits) en Josefien Sweep (opleiding Duits).

Gepubliceerd door  Urban Education 2 april 2019