Hogeschool van Amsterdam

AKMI onderzoekers publiceren nieuw boek over sociaal werk

De brede basis van Sociaal Werk. Grondslagen, methoden en praktijken.

20 nov 2017 10:09 | AKMI

Het zijn turbulente tijden in het sociale domein en het sociaal werk. Er verandert momenteel veel. Niet alleen in de praktijk, maar ook in opleidingen. Tegen deze achtergrond is er behoefte aan inhoudelijke ankers die houvast en inspiratie bieden voor studenten, professionals en docenten met verschillende disciplinaire achtergronden en werkzaam in diverse contexten en functies. Op dinsdag 21 november verschijnt ‘De brede basis van het sociaal werk’, uitgegeven door Coutinho.

Gemeenschappelijke basis en grondslagen

Dit boek beschrijft de gemeenschappelijke basis van het sociaal werk met aandacht voor de actualiteit van historische kwesties, de wetenschappelijke kennisbasis en het methodisch handelen. Bovendien biedt het boek inzicht in een representatieve selectie van methoden en praktijken met bijzondere aandacht voor de gemeenschappelijke grondslagen. Onderzoekers en docenten uit verschillende lectoraten werkten mee. Marc Hoijtink, onderzoeker bij het lectoraat Stedelijk Sociaal Werken en docent van de master social work zat in de redactie. Ook Jeroen Gradener, Jolanda Sonneveld, Eltje Bos en Pieter van Vliet van het lectoraat Sociaal Culturele Dynamiek en Youth Spot werkten mee.

Waarom een boek over de brede basis van Sociaal Werk?

Het is geen toeval dat dit boek juist nu geschreven is. Er verandert veel voor professionals in het sociaal werk. Dat geldt evenzeer voor het onderwijs. In deze turbulentie dreigt het zicht op de gemeenschappelijke basis van het beroep verloren te gaan. Dit zicht is echter van groot belang voor het ontwikkelen van een krachtige beroepsidentiteit, voor de herkenbaarheid van de beroepsgroep, en voor het verstevigen van de positie van het beroep in de samenleving. Tegen deze achtergrond is er behoefte aan inhoudelijke ankers die houvast en inspiratie bieden voor professionals (en docenten!) met verschillende disciplinaire achtergronden en werkzaam in diverse contexten en functies.

Hoe is het boek ingedeeld?

De brede basis van het sociaal werk bestaat uit vier delen en een beschouwend slothoofdstuk. Het eerste deel beschrijft de gemeenschappelijke basis van het sociaal werk met aandacht voor de actualiteit van kwesties, de wetenschappelijke kennisbasis en het methodisch handelen. De structuur voor de overige delen verwijst naar de diverse oorsprongen van het sociaal werk -  social casework, social group work en community development. Met deze indeling bouwt het boek voort op zowel de ‘traditie’ in sociaal werk als op ‘moderne’ onderscheidingen. Zo hanteren de bacheloropleidingen sociaal werk in Nederland een vergelijkbare indeling in het Landelijk Opleidingsdocument Sociaal Werk 2017. In de delen van het boek ontstaat een beeld van een beroepsgroep die werkzaam is op individueel niveau, op het niveau van gezin, groep en gemeenschap en die zich inzet voor een gezonde en rechtvaardige samenleving.

Voor wie is het boek bedoeld?

Het boek is geschreven voor studenten in sociale studies van Hogescholen. Bij het boek hoort ook een website met studiemateriaal. De aandacht voor grondslagen en actuele veranderingen in de verzorgingsstaat maakt het boek echter ook uitermate geschikt voor professionals en docenten van sociale studies.

Door wie is het boek geschreven?

Eenentwintig experts (docenten, lectoren, onderzoekers) uit Nederland en België bundelden kennis in dit boek voor onderwijs in sociale studies. Vanuit het AKMI schreef onderzoeker Jolanda Sonneveld van het lectoraat Youth Spot een hoofdstuk over groepswerk (met Kees Penninx). Jeroen Gradener, onderzoeker aan het lectoraat Stedelijk Sociaal werken en het lectoraat Culturele en Sociale Dynamiek schreef samen met lector Eltje Bos en Pieter van Vliet een hoofdstuk over opbouwwerk als ontwikkelingsstrategie. Marc Hoijtink, promotieonderzoeker aan het lectoraat Stedelijk Sociaal Werken schreef mee aan de inleiding en drie hoofdstukken. Een hoofdstuk over sociale dimensies van sociaal werk (met Marcel Spierts). Een hoofdstuk over de actualiteit van vier historische kwesties in het sociaal werk (met Marcel Spierts) en een hoofdstuk over outreachend werken en ondersteuning aan individuen (met Lia van Doorn).

Redactievoering

De redactie is gevoerd door Marcel Spierts (promoveerde in 2014 op een proefschrift over sociaal cultureel werk en won daarmee de De La Court Prijs van de KNAW), Ard Sprinkhuizen (associate lector maatschappelijk werk bij Inholland en publicist op het terrein van sociaal werk en sociaal beleid), Margot Scholte (voormalig lector maatschappelijk werk bij Inholland en jarenlang hoofdredacteur van het vakblad maatschappelijk werk), Marc Hoijtink (jarenlang redacteur van het vakblad voor maatschappelijk werk, publicist op het terrein van sociaal werk en sociaal beleid, en promotieonderzoeker aan het AKMI), Ed de Jonge (promoveerde in 2015 op professionaliteit in het sociaal werk en was medeauteur van de nieuwe landelijke kennisbasis van sociaal werk) en Lia van Doorn (lector Innovatie van Maatschappelijke Dienstverlening en voorzitter van de wetenschappelijke raad van de beroepsvereniging van professionals in sociaal werk). 

Waartoe dient het boek?

De inzet van het boek is niet alleen om studenten inhoudelijke ankers te bieden over sociaal werk en hen kennis te laten maken met de diversiteit aan benadering, methoden en praktijken en de veelheid aan functies en werkzaamheden. Het boek wil ook bijdragen aan het zichtbaar maken van de gemeenschappelijke kern van sociaal werk, en discussies daarover voeden. Wat bindt professionals in de jeugdzorg, maatschappelijk werkers, ouderenadviseurs, professionals in welzijn en maatschappelijke dienstverlening, reclasseringsmedewerkers of opbouwwerkers? En wat betekent een breed perspectief op sociale problemen en vraagstukken precies? Maar ook: wat zijn de grenzen daarvan? Werken vanuit een breed perspectief  ligt ook ten grondslag aan de drie deelprofielen (‘welzijn en samenleving’, ‘jeugd’, ‘zorg’) die veel opleidingen voor sociaal werk vanaf 2017 landelijk hanteren. Deze drie deelprofielen zijn herkenbaar dwars door de diversiteit aan methoden en praktijken heen, die in het boek aan de orde komen. Het boek is geschreven om studenten en professionals in het sociale domein gedegen inhoudelijke ankers te bieden en tegelijk te inspireren om hun professionaliteit verder te ontwikkelen.

Omslag boek Brede basis van Sociaal Werk

Bestel hier het boek