Hogeschool van Amsterdam

Kinderen met astma testen app om meer te bewegen op de HvA

App als aanvulling op therapie voor kinderen met astma

12 jul 2018 11:00 | Kenniscentrum Gezondheid

Kinderen met astma bewegen minder dan hun gezonde leeftijdsgenoten. Dat is zorgwekkend, signaleren specialisten, aangezien bewegen voor kinderen met astma een medicijn is voor hun gezondheid, conditie en zelfvertrouwen. HvA-onderzoekers ontwikkelen daarom een app die kinderen met astma helpt om meer te bewegen. Een aantal kinderen testte onlangs de eerste versie van deze app op de Hogeschool van Amsterdam.

Doel van het onderzoeksproject SIMBA is om een app te ontwikkelen die kinderen spelenderwijs stimuleert om meer te bewegen, en die zorgverleners als hulpmiddel kunnen inzetten in hun behandeltraject.

Onderzoekers van de HvA (lectoraten Oefentherapie, Fysiotherapie, Ergotherapie en Kracht van Sport), game-ontwikkelaars van de HvA (lectoraten Digital life en Play & Civic Media) en studenten van verschillende faculteiten werken in dit project samen met de doelgroep: kinderen tussen acht en twaalf jaar oud met astma, hun ouders, kindertherapeuten en longverpleegkundigen.  

Polsbandje

Inmiddels is er een prototype van de SIMBA-beweegapp gemaakt, die kinderen met suggesties en beloningen aanzet tot bewegen, en waarin kinderen bijhouden hoe zij zich voelen. Daarbij hoort een beweegsensor voor op het lichaam, die draadloos bijhoudt hoeveel het kind beweegt. In het prototype zit deze beweegsensor nog verwerkt in een polsbandje.

Wat vinden kinderen met astma zelf van de nieuwe app en de beweegsensor? Om dit te weten te komen, organiseerden de onderzoekers onlangs een testmiddag voor een aantal kinderen met astma, hun ouders en zorgverleners.

Broertje en zusje voetballen samen in HvA-gebouw tijdens testmiddag SIMBA

Eerlijk zeggen

Op de testmiddag aan de Hogeschool van Amsterdam druppelen vier kinderen binnen: Kim en haar broertje Yuri, Anouk en Tom, die nieuwsgierig rondkijken. Karel Millenaar, game-ontwikkelaar en HvA-onderzoeker (lectoraat Games & Play) breekt het ijs en laat de kinderen aan tafel zien wat de onderzoekers hebben bedacht.

Hij deelt lichtblauwe, rubberen polsbandjes uit: ‘Je krijgt een bandje van ons mee. Probeer het maar om te doen.’ De kinderen proberen het bandje om te schuiven, sommigen kijken bedenkelijk. ‘Wat vinden jullie hiervan? Zou je dit omdoen? Eerlijk zeggen’ vraagt Karel. ‘Hij voelt vervelend!’ ‘Hij zit te los’, roepen de kinderen. Studenten Oefentherapie schrijven het allemaal op: alle feedback wordt meegenomen voor de ‘echte’ versie.

Meisje blaast bellen op de HvA tijdens testmiddag astma-app

Waar heb je zin in?

Dan is het de beurt aan de app zelf: om die te testen te testen deelt Millenaar aan de kinderen leentelefoons uit, met daarop het prototype van de app. Samen met de kinderen doorloopt hij het menu, waarin je antwoorden intypt en smileys kiest voor vragen als: ‘Hoe voel je je?’ En: ‘Waar heb je zin in?
Achterliggend idee is dat de therapeut zo kan zien hoe het kind zich voelt, en aan de hand daarvan het kind kan uitdagen om bijvoorbeeld juist meer te bewegen als hij/zij zich goed voelt.

Dan is het tijd om met de app en de sensor te bewegen. Het plan was om buiten te gaan spelen, maar omdat het regent mogen de kinderen nu in het gebouw van de hogeschool losgaan. ‘Ik ga trampolinespringen’ zegt Anouk meteen, die de trampoline in de hoek heeft gespot.

Onderzoekers Karel Millenaar en Katja Braam zitten met kinderen aan tafel.

Onderzoekers Karel Millenaar en Katja Braam gaan met de kinderen om tafel

Trampolinespringen

Of het enthousiasme is of het effect van het polsbandje en de app moet nog blijken, maar de kinderen komen direct in actie. Anouk beweegt zich in radslagen door de gang en springt ‘wel honderd keer’ op de trampoline in het lokaal. Tom stuift door de gang achtervolgd door een sportarts, en verderop voetbalt Kim met haar broertje. Haar moeder zegt dat dit opmerkelijk is: ‘Leuk om te zien, meestal sporten ze niet samen.’ Tussendoor vragen de kinderen aan Karel wat hun polsbandje laat zien.

Meisje laat SIMBA-app zien

‘Cool’

Nadat de kindertherapeuten en longverpleegkundigen met de kinderen hebben gezeten om na te gaan hoe zij de SIMBA-app in hun therapie kunnen inzetten, peilt senior-onderzoeker Katja Braam tot slot de meningen. ‘Stel je voor: je moet dit polsbandje straks zes weken lang dragen. Zou je dat doen, als de dokter het zegt?’ De kinderen knikken, maar lijken nog wat terughoudend.

Even later blijken ze er pas echt voor te porren: ‘Studenten hebben een polsbandje bedacht dat kleuren afgeeft als je hebt bewogen. Hoe meer je hebt bewogen, hoe langer de kleuren blijven. Hoe zou je dat vinden?’ ‘Cooool,’ klinkt het unaniem.

De onderzoekers willen ook van de kinderen weten wat zij als ‘beloning’ van de app zouden willen. ‘Wil je bijvoorbeeld punten krijgen, een planeet of een spookje dat verandert?’ Kim (acht jaar) heeft een idee: een poppetje waarvoor je kleertjes kunt kopen. Goed idee, zegt Braam: ‘Als je het goed hebt gedaan, krijg je bijvoorbeeld een extra mooi pakje. Een glitterpakje.”

 

Wat voor beloning de app straks daadwerkelijk afgeeft, wordt na de zomer duidelijk; het team van onderzoekers gaat zich hier samen met gamedesignbureau Gainplay de komende tijd over buigen. Aan de nieuwe versie van de app wordt ook een (draadloos verbonden) dashboard gekoppeld voor de zorgverlener, zodat die op afstand ziet hoeveel het kind beweegt en of hij/zij daarbij vooruitgaat. Deze gegevens kan de zorgverlener gebruiken om het beweeggedrag van het kind te bespreken.

Team SIMBA, v.l.n.r. Alina Broekema, Karel Millenaar, Annette Brons, Jan Jonk (Gainplay), Katja Braam

Team SIMBA: v.l.n.r. Aline Broekema, Karel Millenaar, Annette Brons, Annieck Timmerman, Jan Jonk (Gainplay) en Katja Braam

Dit onderzoek valt onder het HvA-speerpunt Urban Vitality, waarmee de HvA in de stad risicogroepen onder de inwoners van (groot) Amsterdam ondersteunt bij het verbeteren van hun leefstijl.

Studenten van de faculteiten Gezondheid en Bewegen, Sport en Voeding werken mee aan het verzamelen en verwerken van de onderzoeksgegevens. Studenten van de faculteit Digitale Media en Creatieve Industrie en het MediaLAB van de HvA werken mee aan de ontwikkeling van de app.

 Partners in dit onderzoek zijn het Longfonds, Amsterdam UMC (AMC en VUmc Jeugd en Gezondheid), Stichting Fitkids, Behandelcentrum Merem, Oefentherapie Cesar Kinderkliniek Almere en VvOCM.

 

De insteek van de app is positief: het maakt het kind bewust van wat wél kan. Dat gebeurt met kleine stapjes: zo herinnert een pop-up het kind een warming-up vooraf, zodat de luchtwegen wennen aan de overgang naar inspanning en niet direct geïrriteerd raken.

Neem voor meer informatie contact op met senior-onderzoeker Katja Braam via:  k.i.braam@hva.nl/ 06-21 15 51 26.

Vanaf oktober wordt de volgende versie van de SIMBA-app ingezet in een haalbaarheidsstudie. Minimaal dertig kinderen met astma gaan de app en de beweegsensor dan gedurende zes weken gebruiken, waarbij de therapeuten of longverpleegkundigen het beweegpatroon volgen via grafieken op een computer.