Hogeschool van Amsterdam

Kan juiste voeding patiënten met spierziekten helpen?

HvA doet verkennend onderzoek i.s.m. Nederlandse ziekenhuizen

22 okt 2018 12:40 | Urban Vitality

Patiënten met spierziekten, zoals ALS en de ziekte van Duchenne, zijn meestal niet te genezen. Kan bepaalde voeding ervoor zorgen dat deze patiënten langer hun spiermassa behouden, en zo fysieke achteruitgang uitstellen? Het lectoraat Gewichtsmanagement van de Hogeschool van Amsterdam gaat een half jaar verkennend onderzoek hiernaar doen.

Kan bepaalde voeding en training ervoor zorgen dat mensen met een spierziekte minder snel spiermassa verliezen? Deze prangende vraag leeft onder patiënten en hun behandelaars, (para)medici en diëtisten. De Hogeschool van Amsterdam is onlangs gestart met een verkennend onderzoek hiernaar, in samenwerking met vrijwel alle grote Nederlandse ziekenhuizen, waaronder het Radboudumc, UMCG, LUMC, Spierziektevereniging Nederland, revalidatiecentra en diëtistenpraktijken.

Patiënten met spierziekten als ALS en Duchenne verliezen steeds meer spiermassa en -kracht, totdat bewegen uiteindelijk onmogelijk wordt. De ziekte tast de zenuwen en spieren aan, en heeft daarom een enorme invloed op het verlies van spierfuncties.

Extra eiwitten

Toch is het aannemelijk dat de bijkomende inactiviteit en voeding veel uitmaken. “Als we afgaan op de bestaande inzichten over andere ziekten en de gezonde situatie, dan zou het kunnen helpen als mensen voorzichtig en stapsgewijs trainen, en extra eiwitten krijgen," zegt Michael Tieland, die als onderzoeker bij het HvA-lectoraat Gewichtsmanagement dit onderzoeksproject leidt. "Dat heeft bij andere kwetsbare groepen, zoals ouderen, een enorme impact om bijvoorbeeld uit bed te komen en verdere achteruitgang van functioneren tegen te gaan. We hópen nu dat het ook zo bij deze populatie werkt, maar of dat zo is moeten we nagaan."

Spreekuur Voeding en Diëtetiek

Inventarisatie: wat eten patiënten

Als eerste fase inventariseren de HvA-onderzoekers daarom gedurende een half jaar, vanaf september 2018, wat de huidige situatie is. Hoe ziet het voedingspatroon er nu eigenlijk uit van patiënten met spierziekten? Samen met diëtisten van alle deelnemende partijen verzamelen zij gegevens over wat patiënten met spierziekten exact eten. De onderzoekers brengen daarbij de totale eiwitinname in kaart, evenals de bronnen en het tijdstip van eiwitinname.

‘Ideale’ aanpak

Vanuit deze gegevens kijken de onderzoekers daarna of het voedingspatroon voor patiënten met spierziekten als ALS en Duchenne verbeterd kan worden. Met vervolgsubsidie willen zij richtlijnen maken voor de optimale eiwitinname voor deze doelgroep. Vervolgens willen zij in een experiment onderzoeken of die aanpak, gecombineerd met meer beweging, spiermassa-  en functieverlies gedeeltelijk kan remmen.

Michael Tieland

Senior-onderzoeker Michael Tieland

Onderwijs

Tieland hoopt dat de inzichten in de eerste plaats patiënten, maar ook diëtisten, fysiotherapeuten en artsen vooruithelpen. Dat begint al in het onderwijs. “In de opleiding Voeding en Diëtetiek besteden we aandacht aan allerlei ziektebeelden, zoals diabetes en obesitas. Spierziekten zijn nog een ondergeschoven kindje, er wordt nog weinig aandacht besteed omdat we zo weinig weten en omdat het zo’n specifieke doelgroep is. We hopen dat we met onze inzichten ook studenten meer hierover kunnen leren.”
 

De HvA heeft 20.000 euro KIEM-subsidie voor dit verkennend onderzoek ontvangen van Nationaal Regieorgaan Praktijkgericht Onderzoek SIA.

Het zou natuurlijk grote impact hebben op de vooruitzichten van patiënten als we het verlies van spiermassa kunnen remmen. Maar de rol van voeding bij patiënten met spierziekten is nog heel slecht onderzocht, zegt Tieland. “Veel diëtisten komen daarom naar ons om raad te vragen. Maar ook voor ons voedingswetenschappers is het antwoord lastig: we weten het eigenlijk niet zo goed, er is heel weinig bekend vanuit de literatuur. Vandaar dit verkennend onderzoek.”