Hogeschool van Amsterdam

Van startbekwaam naar stadsbekwaam

Lectorale rede Ruben Fukkink

28 apr 2015 14:16 | Faculteit Onderwijs en Opvoeding

‘Het toekomstige onderzoek naar urban education en de opleiding staan voor de uitdaging om de deur van de lokalen wijder open te zetten om ook het volle leven buiten de schoolmuren met ouders, diverse ketenpartners en een rijke stedelijke omgeving meer in beeld te brengen’, concludeerde Ruben Fukkink onder andere in zijn lectorale rede ‘Van startbekwaam naar stadsbekwaam’.

Met het door HvA-rector Huib de Jong net uitgereikte draagteken om, sprak Fukkink op woensdag 22 april de lectorale rede uit in de Kohnstammzaal als aanvaarding van het lectoraat ‘De pedagogische functie van Onderwijs en Opvoeding’. 

In deze rede benadrukte hij dat een one size fits all-benadering voor kinderen, leerlingen en beroepsopleidingen onvoldoende recht doet aan de complexe uitdagingen waar pedagogen en leerkrachten in de grote stad voor staan. De grootstedelijke omgeving kenmerkt zich immers door een grote diversiteit: van kinderen, van ouders en van de omgeving zelf. Leerkrachten en pedagogen moeten al tijdens hun opleiding goed toegerust worden op deze uitdagingen van de grote stad.

Niet als probleem typeren

In zijn rede formuleerde Fukkink een definitie voor urban education, waarmee hij de complexiteit ervan wil omvatten zonder die als probleem te typeren, iets wat hij in de literatuur wel tegenkwam. Hij omschrijft urban education als onderwijs en opvoeding van een superdiverse populatie van kinderen en hun ouders in een zeer rijke omgeving in het tweede en derde leefmilieu. 

Onderbelicht

Deze definitie paste hij toe op recent wetenschappelijk onderzoek van urban education en hij concludeerde dat hierin een aantal thema’s nog onderbelicht blijft. In de onderzoeken is aandacht voor diversiteit in de klas en de samenwerking met verschillende ouders, maar minder voor interprofessionele samenwerking met collega’s in de stad en de verbinding met de verschillende leefmilieus uit de stedelijke omgeving, de zogenoemde community development. Thema’s die Fukkink van belang vindt voor de uitwerking van zijn definitie. Ook zijn de leereffecten in educatieve beroepsopleidingen heel erg wisselend voor grootstedelijke competenties van toekomstige professionals.

Vanuit deze conclusies stelt hij vier thema’s centraal voor het onderzoek van het lectoraat:

  • omgaan met superdiversiteit van kinderen en jongeren;
  • omgaan met superdiversiteit van ouders bij opvoeding en educatief partnerschap;
  • interprofessionele samenwerking met collega’s van andere disciplines
  • pedagogische samenwerking en verbinding met verschillende leefmilieus

Op deze vier terreinen wordt al onderzoek uitgevoerd waarvan de resultaten op korte termijn beschikbaar komen. Ook werkt Fukkink momenteel met lector Ron Oostdam aan een handboek Urban Education waarin ze, in samenwerking met diverse auteurs, een vertaling maken van onderzoek en theorie naar de beroepspraktijk en -opleiding.