Hogeschool van Amsterdam

Bemanning historisch schip verbetert vitaliteit

met beweegprogramma Oefentherapie-docent

19 nov 2014 10:57

Zeilen hijsen, in het tuig klimmen, het dek schrobben. Het werk op de Clipper Stad Amsterdam, de replica van een 19e-eeuws zeilschip, is gelijk aan tweehonderd jaar terug en daarom niet voor mietjes. Als geen ander kent HvA-Oefentherapie-docent Leon Goedhart de fysieke klachten van de crew. Zelf werkte hij drie jaar aan boord, waarvan anderhalf jaar op de Stad Amsterdam. Om zijn oud-collega’s met gunstiger bewegingen hun werk te laten doen, ontwikkelde hij samen met zijn studenten een trainingsprogramma dat straks als digitale kennisclips mee de oceaan over gaat.

Alles onder een hoek van 45 graden

Eenmaal omgeschoold tot oefentherapeut, combineerde Goedhart zijn paramedische kennis met zijn ervaringen uit de zeilvaart. Samen met vier studenten observeerde Goedhart een dag lang de 35 internationale bemanningsleden van het schip dat bekendheid verwierf met de hoofdrol in de tv-serie Beagle: In het kielzog van Darwin, over Charles Darwin’s historische zeereis. Goedhart en zijn studenten letten op de arbeidsrisico’s en de fysieke belasting. Goedhart: “De bewegingen die de bemanning aan boord van dit zeilschip maakt, zijn typisch voor dit werk. Als het schip onder zeil is, helt het schip - een verzwarende factor, want dit betekent dat je onder een hoek van 45 graden zware fysieke werkzaamheden uitvoert. Stel je ook voor dat je continue je evenwicht aan het herstellen bent. Uit ervaring weet ik dat een simpele taak als met een bord eten naar de tafel lopen al veel moeite kost.”

Beweging bemanning

Lijnen aan boord

Een tip voor elk bemanningslid

Een diverse bemanning kent diverse manieren van bewegen. Er is de nautische bemanning die de zwaarste fysieke inspanning levert met wachtlopen en zeilhandelingen. De officieren hadden vragen over hoe bureau- en pc-werk uit te voeren onder een hoek. Dan zijn er de collega’s van de horeca, die vooral veel staan en lange dagen maken. Goedhart werkte de observatie uit tot een uniek trainingsprogramma met gedragsverandering als doel. Het programma bestaat uit een jaarlijkse terugkerende training, mede door studenten gegeven, in combinatie met filmpjes voor tijdens de vaart. De studenten oefenden met de bemanning hoe zij hun werkzaamheden handiger uit kunnen voeren.

Studenten bij Clipper Stad Amsterdam

Studenten Oefentherapie bij de Stad Amsterdam

“Baan wordt nog mooier als we beter gaan bewegen.”

De bemanning van de Clipper is enthousiast. “Hoe vaak werken wij met de handen boven ons hoofd? Wanneer kunnen wij recht staan op een rollend schip? Het is een hele uitdaging om je lichaam niet te verkeerd te belasten,” schrijft kapitein Andi Manser op zijn blog. “Eigenlijk is de basis voor een goede gezondheid op de Clipper al gewaarborgd. Ieder dag frisse buitenlicht, de meeste tijd van het jaar in gebieden waar de temperaturen aangenaam zijn en een groot ‘Fitness Paradise’ met deze tuigage. (…) Als wij nu onze technieken nog verder verbeteren, zodat wij onze spieren en botten niet overbelasten, wordt het nog duidelijker dat wij de mooiste baan van de wereld hebben!” Op het schip is men voornemens het programma blijvend in te zetten. HR-manager Babette Vriezen licht toe: “Onze bemanning werkt in shifts, met het inzetten van de clips krijgt iedereen toegang tot het programma. Wij zijn van plan om in augustus 2015, als het schip weer aanmeert in Nederland, opnieuw een training te laten doen.”