Hogeschool van Amsterdam

Meer aandacht motivatie maakt schuldhulpverlening effectiever

20 apr 2015 13:01 | Afdeling Communicatie

De schuldenproblematiek in Nederland neemt toe, evenals het aantal mensen dat uitvalt uit schuldhulptrajecten. Voor een effectievere schuldhulpverlening is meer aandacht voor de intrinsieke motivatie van de schuldenaar cruciaal. Dat blijkt uit onderzoek van het HvA-lectoraat Armoede en Participatie, onder leiding van lector dr. Roeland van Geuns.

‘De schuldhulpverlening kenmerkt zich in de uitvoer nog te vaak door een oriëntatie op de technische, administratieve en juridische aspecten van schulden. Dit leidt tot uitval van de doelgroep, uitval uit trajecten en terugval in onverantwoord financieel gedrag na afronding van budgetcursussen,’ aldus lector Armoede en Participatie Roeland van Geuns. ‘Het wordt weliswaar erkend dat gedrag en motivatie van de schuldenaren ertoe doen, maar het ontbreekt nog aan een visie op hoe schulpverleningsorganisaties daarop kunnen of moeten inspelen.’

Budgettrainingen blijken effectiever te zijn, wanneer de deelnemer intrinsiek hiertoe gemotiveerd is. De Hogeschool van Amsterdam onderzocht de afgelopen twee jaar hoe schuldhulpverleningsinstanties deze motivatie kunnen opsporen en versterken. Een persoonlijkere aanpak, meer aandacht voor de leefwereld van de cliënt en aansluiting hierop blijken te leiden tot grotere motivatie en minder uitval binnen schuldhulpverleningsorganisaties.

Persoonlijk contact

Om de intrinsieke motivatie van deelnemers op te sporen is ten eerste meer individuele aandacht voor de cliënt nodig, blijkt uit het onderzoek. De HvA-onderzoekers voerden het onderzoek uit  bij de Amsterdamse maatschappelijke organisaties PuurZuid, HVO-Querido en MEE Amstel en Zaan en ontwikkelden nieuwe manieren van werken samen met de instanties. Al vanaf de intake blijkt persoonlijk contact effectiever. Daarnaast lijkt de persoonlijkere aanpak ertoe te leiden dat mensen minder vaak uitvallen uit het traject.

Krijgen mensen voor de intake geen brief, maar worden zij gebeld, dan wordt hun motivatie eerder aangesproken en komen zij vaker opdagen. Zo werd bij PuurZuid een telefonische intake ingevoerd in plaats van een brief, en zijn de voorlichtingsbijeenkomsten kleinschaliger georganiseerd op meer plekken in de wijk. Lector Roeland van Geuns: ‘Telefonisch contact maakt verschil, maar daarmee zijn we er nog niet. Het gaat ook om het gesprek zelf, dat ook heel anders kan worden gevoerd.’ Zo ervaren veel schuldenaren andere psychische problemen, en is het belangrijk dat hier in het eerste gesprek aandacht voor komt.

Aansluiten bij leefwereld

Deelnemers bleken daarnaast sterker gemotiveerd wanneer de cursus direct aansluit op de dagelijkse behoefte. Een persoonlijkere aanpak is ook nodig om deze behoefte en de leefwereld van de cliënt in kaart te brengen. De professionals van HVO-Querido dat zich richt op ondersteuning van dak- en thuislozen, passen daarom de stappen uit de budgetcursus ook toe in de dagelijkse praktijk van de cliënten. MEE Amstel en Zaan, dat mensen met een verstandelijke beperking bijstaat, houdt  tegenwoordig individuele intakes voorafgaand aan de budgettraining om meer maatwerk te bieden.

Lees het Rapport: Sturen op motivatie: op weg naar effectievere vormen van financiële educatie

Auteurs: Jeanine Klaver, Rosine van Dam, Roeland van Geuns en Jorien van der Laan. Het onderzoek is uitgevoerd met RAAK-subsidie van de Stichting Innovatie Alliantie in de periode december 2012 tot en met november 2014.

 

Foto: Delta Lloyd Foundation/ PuurZuid

Voor vragen of meer informatie kunt u contact opnemen met lector Roeland van Geuns: r.van.geuns@hva.nl of 06-211 587 45. Of neem contact op met Persvoorlichting HvA:
T 06 2115 6400
E persvoorlichting@hva.nl