Hogeschool van Amsterdam

Hogeschool van Amsterdam gaat voor 100% Open Access

15 dec 2016 12:53 | Afdeling Communicatie

Resultaten van publiek gefinancierd onderzoek moeten onbelemmerd hun weg kunnen vinden naar onderwijs, onderzoekers en het werkveld. Vanuit dat standpunt gaat de Hogeschool van Amsterdam (HvA) daadwerkelijk werk maken van een 100 % Open Access-beleid, waardoor de inhoud van HvA-publicaties voor iedereen - van wetenschappers tot de maatschappij (burger en bedrijfsleven) - beschikbaar komt. Om dat te verwezenlijken moeten HvA-publicaties verplicht gearchiveerd gaan worden in het digitale archief van de HvA, en indien mogelijk openbaar gemaakt worden. Daarnaast vormt de hogeschool een fonds van waaruit Open Access-uitgevers een vergoeding kunnen krijgen. En de HvA realiseert een digitale HvA-publicatiereeks waarmee HvA-publicaties voor iedereen toegankelijk worden, zonder kosten voor de auteur.

 

Vrij toegankelijk

Al begin 2015 stelde het College van Bestuur (CvB) van de HvA in het Strategisch Onderzoeksbeleid HvA 2015-2020 vast dat voor alle publicaties uit ‘HvA-huize’ het Open Access-principe moest gelden. Dit in lijn met de zogenoemde Berlin Declaration on Open Access die de Nederlandse hogescholen al eerder gezamenlijk hadden ondertekend. Daarin wordt bepaald dat de onderzoeksoutput van hogescholen via Open Access voor iedereen kosteloos toegankelijk moet zijn. De resultaten van onderzoek kunnen zodoende bijdragen aan kenniscreatie en kenniscirculatie. Open Access betekent ook dat er vrij uit de publicaties kan worden geciteerd en dat de inhoud van de publicaties beschikbaar is voor hergebruik door het onderwijs zelf of derden.
De ambitie van de HvA uit 2015 om 100% Open Acces per 2024 te realiseren, is nu vervroegd naar 2020. Dit nadat de Europese ministers van onderzoek en innovatie eerder dit jaar besloten dat alle wetenschappelijke artikelen al in 2020 voor iedereen vrij toegankelijk moeten zijn.

Ambitie

Om de keuze voor een 100% Open Access in 2020 waar te maken, heeft de HvA haar Open Access-visie nu in concrete maatregelen uitgewerkt. Met deze maatregelen gaat de HvA vanaf 2017 daadwerkelijk inhoud geven aan haar Open Access-beleid.
Als eerste is dat verplichting voor de HvA-gemeenschap om met terugwerkende kracht tot 1 januari 2015 publicaties integraal in het digitale archief van de HvA te deponeren. Van daaruit kunnen ze als ‘Open Access-bron’ worden ontsloten. Het recht om publicaties van HvA-medewerkers Open Access te maken, ligt bij de HvA. Alleen publicaties die zijn aangeboden aan het digitale archief, zullen in het vervolg nog meetellen in de HvA-verslaglegging als het jaarverslag en onderzoeksevaluaties.

Open Acces

Open Access-fonds

Een tweede maatregel is de instelling van een Open Access-fonds waaruit Open Access-uitgevers een vergoeding kunnen krijgen. Voor publicatie in een Open Access-tijdschrift wordt door de uitgever een financiële vergoeding gevraagd om de publicatiekosten, die samenhangen met Open Access, te dekken. Die bijdrage kan een auteur er nu van weerhouden om te publiceren. Het Open Access-fonds van de HvA gaat deze kosten voor haar rekening nemen onder de voorwaarde dat de uitgevers bij de naam van de auteur de toevoeging ‘Hogeschool van Amsterdam’ of Amsterdam University of Applied Sciences’ plaatsen.

HvA-publicatiereeks

Tot slot is er een derde maatregel, de komst van een digitale HvA-publicatiereeks. Binnen een herkenbare eenduidige HvA-vormgeving komen HvA-publicaties - vooralsnog als pilot - vanaf medio 2017 ook beschikbaar in de vorm van digitale uitgaven. Deze uitgaven komen in samenwerking met HvA-PublishingLab beschikbaar in verschillende bestandstypen waardoor ze bijvoorbeeld ook te lezen zijn op kleine apparaten als tablets of smartphones. Ook wordt er gewerkt aan een voorleesversie. De HvA-publicaties worden ontsloten via de beschikbare Open Access-omgevingen. Daarnaast wordt er ook nagedacht om deze publicaties een plek te geven op de website van de HvA.

Cruciaal

Rector Huib de Jong van de HvA vindt de 100% Open Access-ambitie van groot belang. “Binnen onze hogeschool", aldus De Jong, “verschijnen er gemiddeld ruim 600 wetenschappelijke en vakpublicaties per jaar. Die bevatten een schat aan informatie die voor de beroepspraktijk en het onderwijs interessant is. Het is goed dat die praktijk en het onderwijs via deze vrij toegankelijke publicaties weten wat er bij ons allemaal op het gebied van praktijkgericht onderzoek gebeurt.  Open Access is daarom als ‘voertuig van HvA-kennis‘ cruciaal voor het profiel van de HvA  als kennisorganisatie in en voor Amsterdam.”