Hogeschool van Amsterdam

HvA-docent onderzoekt duurzamer vliegen boven Atlantische oceaan

14 jul 2015 15:35 | Afdeling Communicatie

Duurzamer vliegen: dat kan wanneer vliegtuigen dichterbij elkaar vliegen, zodat ze meeliften op de opgaande stroom van het vliegtuig ervoor. HvA-docent Aviation Bob Hogervorst onderzoekt hoe we deze manier van vliegen kunnen organiseren en welke obstakels er nu nog zijn.

HvA-docent Bob Hogervorst volgt de master ‘Air Transport Planning and Management’ aan de University of Westminster. Het idee voor zijn afstudeeronderzoek kreeg hij op een verjaardagsfeest, toen een zwerm vogels boven de gasten voorbijtrok. Iemand merkte op: "Waarom vliegen vogels in formatie, maar doen vliegtuigen dit eigenlijk niet?"

Een goed punt, want vogels besparen energie door dicht op elkaar te vliegen. Voor luchtvaartmaatschappijen wordt besparing steeds noodzakelijker, aangezien grondstoffen schaars raken en de brandstofprijzen blijven stijgen. Bob besloot daarop de mogelijkheden van dichterbij elkaar vliegen te onderzoeken voor zijn scriptie.

Brandstofbesparing

Hoeveel besparen vliegtuigen eigenlijk wanneer zij dichter op elkaar vliegen? De U.S. Air Force onderzocht dit eerder onder C17’s. Bob legt uit: “Simpel gezegd: als je een kilometer achter elkaar aan vliegt, en zo in de opgaande stroom vliegt van de horizontale tornado die je voorgangers vleugeltip achterlaat, bespaart dit 4% aan brandstof.” Die 4% besparing is aanzienlijk, legt Hogervorst uit: “Des te vreemder is het dat we dit in de civiele luchtvaart nog niet doen."

Vliegtuig veroorzaakt horizontale 'tornado' door luchtstroom

Beren op de weg

Hogervorst onderzoekt de mogelijkheden van dit systeem boven de Atlantische oceaan, en brengt in zijn scriptie de belemmeringen in kaart die er nu nog zijn. “Ik onderzoek de ‘beren op de weg’, en dat zijn er nog veel.” Hoe organiseer je bijvoorbeeld dat vliegtuigen van verschillende maatschappijen op elkaar ‘inhaken’? Moet je passagiers laten wachten als een tweede vliegtuig nog niet klaar is?

En natuurlijk speelt ook veiligheid een rol. Momenteel vliegen toestellen op minimaal 3 nautische mijl van elkaar, dat is ongeveer 5 kilometer. Hogervorst: “Het is per definitie minder veilig als je dichter op elkaar vliegt. Bij implementatie kan een voorstel daarom zijn om formatievliegen alleen in te voeren bij vrachttoestellen.” Voor zijn onderzoek houdt Hogervorst onder andere interviews met deskundigen bij de Onderzoeksraad voor de Veiligheid en met de strategie-afdelingen van de airline(s) en luchtverkeersleiding, diegenen die met toekomstige ontwikkelingen bezig zijn.

Toekomstscenario

Ondanks de belemmeringen is het waarschijnlijk dat dichterbij elkaar vliegen in de toekomst wordt ingevoerd, denkt Hogervorst: “Het vliegverkeer gaat verdubbelen, en er is meer ruimte nodig in de lucht. Computers kunnen nu al die separatie tussen vliegtuigen regelen. De kans is groot dat we in de toekomst achter elkaar vliegen."
 

Bob Hogervorst

Docent Bob Hogervorst houdt 11 september een presentatie over zijn onderzoek bij de opleiding Aviation, samen met HvA-docent Frenchez Pietersz, die ook een master volgt aan de University of Westminster. Kijk voor meer informatie op de wesite van de HvA Aviation Academy.