Hogeschool van Amsterdam

Sensoren gaan de zorg veranderen

2 mrt 2015 16:27 | Afdeling Communicatie

Een medicijndoosje dat piept wanneer je je dosis bent vergeten, apps die de bloeddruk meten, of sensoren die thuis de revalidatie monitoren. Slimme apparaatjes in de zorg gaan net zo’n verandering teweegbrengen als eerder de introductie van de mobiele telefoon. Dat voorziet Ben Kröse, lector Digital Life aan de HvA en bijzonder hoogleraar aan de UvA.

In onze woonomgeving gaat van alles veranderen: domotica, slimme apparaatjes in huis, gaan een onmisbare rol spelen. Nu al worden apparaten ingezet die de lichamelijk status monitoren, zoals apps die stappen tellen. Ook nemen wearables nemen een vlucht: accessoires als horloges die hartslag en activiteit meten. Maar er zijn ook slimmere oplossingen, zoals doppen op medicijnflesjes die piepen wanneer een patiënt zijn dosis is vergeten.

Revolutie zoals mobiele telefonie

We staan aan de vooravond van een grote verandering in de zorg, legt HvA-lector Ben Kröse uit: ‘Deze slimme apparaatjes die de gezondheid meten en met elkaar communiceren, zullen onmisbaar worden. Ik verwacht een vergelijkbare ontwikkeling als met de mobiele telefonie. Eerst waren dit grote, logge apparaten, maar na het bereiken van de consumentenmarkt kwam de doorbraak. Internet en de mobiele telefoon hebben het aanbod van diensten totaal veranderd; denk bijvoorbeeld aan cd-winkels en reisbureaus die nu hebben plaatsgemaakt voor online diensten. Eenzelfde omslag gaat plaatsvinden in de zorg: de nieuwe technologie gaat het aanbod van diensten, zoals thuiszorg en mantelzorg, drastisch veranderen.’

Efficiëntie door technologie

Grote spelers op het gebied van zorgtechnologie en ook consumentenelectronica (Philips, Siemens) zetten al producten en diensten in om met sensoren de gezondheid in de woonomgeving te meten. Het  Amsterdam Data Science Centrum (UvA, VU, HvA en CWI), onderzoekt Big Data en gezondheid en ook in het landelijke ICT-programma COMMIT richten veel projecten zich op  gezondheid en welzijn.

Lector Ben Kröse voorziet veel positieve mogelijkheden van slimme technologie in de zorg: ‘De apparaten kunnen de zorgverleners ondersteunen in hun werk. Stel dat iemand steunkousen moet aankrijgen; dan zou je via de technologie kunnen doorgeven wanneer diegene gewassen is en klaar is om de steunkousen aan te trekken. Zo houd je meer tijd over voor dit proces.’ Menselijk contact komt daarbij niet in het geding, denkt de lector: ‘Een telefoontje tussen een zorgbehoevende moeder en dochter blijft belangrijk; en eigenlijk wordt dit dus ook mogelijk gemaakt door technologie. Menselijk contact zal er altijd blijven.’  

Get-Connected--De-Boeg2

Foto: Karel Pieterson

Data en privacy

Een belangrijk punt van onderzoek van het lectoraat Digital Life is de gigantische hoeveelheid data die deze intelligente apparaten opleveren. Ben Kröse legt uit: ‘Hier ligt nog een probleem, want de data wordt nu nog op afzonderlijke servers opgeslagen, en moet nog worden gesynchroniseerd. Nog een vraag is wie hier uiteindelijk inzage in krijgt. Gaat Apple zijn gegevens delen met een verzekeringsmaatschappij; dan krijgt die verzekeringsmaatschappij kennis over jouw fysieke activiteiten. En als je niet voldoende beweegt, zouden zij de premie dan kunnen verhogen. De vraag is of dit wenselijk is. Het datavraagstuk moet daarom zorgvuldig worden afgestemd.’

Onderwijsprojecten

De uitrol van slimme apparaten en sensoren in de zorg gaat nu nog vrij traag, omdat ze kostbaar zijn, en nog gewerkt wordt aan gebruiksvriendelijkheid en design. Aan de Hogeschool van Amsterdam werken studenten in onderwijsprojecten aan deze vraagstukken. In de minor Zorgtechnologie werken studenten mee aan het project Hipper, waarbij met sensoren gemeten wordt hoe ouderen revalideren na een knieoperatie. Kijk voor een overzicht van deze projecten op de website van Kenniscentrum Create-IT.

De toename van apps, apparaten en sensoren in de zorg zijn voorbeelden van Disruptieve technologie, nieuwe vormen van technologie die voor iedereen toegankelijk zijn, en The Internet of Things: de ontwikkeling dat slimme apparaten straks in de meerderheid op het internet zijn, in plaats van menselijke gebruikers. Kijk voor meer informatie over Ben Kröse op de website van Digital Life: http://www.hva.nl/create-it/onderzoek/lectoraten/lectoraten/lectoraten/content/folder/lectoraat-digital-life/lectoraat-digital-life.html.