Hogeschool van Amsterdam

Subsidie voor het gezond maken van de wijk

30 okt 2014 10:03 | Afdeling Communicatie

De wijk waarin we wonen beïnvloedt onze gezondheid: in armere wijken krijgen bewoners vaker diabetes en hartklachten, en voelen zij zich ook minder gezond. HvA-onderzoeker Lea den Broeder gaat een app ontwikkelen samen met bewoners van achterstandswijken, waarmee zij zelf hun omgeving ‘gezonder’ kunnen maken.

Al langer is bekend dat grote gezondheidsverschillen bestaan tussen groepen met een hogere of lagere sociaal-economische status. Maar nu is ook duidelijk dat wonen in een armere wijk de gezondheid negatief beïnvloedt. Onderzoeker Lea den Broeder legt uit: ‘De huizen in achterstandswijken zijn van mindere kwaliteit, en vaker klein, vochtig en gehorig. Geluidsoverlast van de buren is een grote bron van stress. Daarnaast is in deze wijken vaak minder goede groenvoorziening, of maken bewoners hier minder gebruik van, vanwege gebrek aan veiligheid en sociale cohesie.’

Dit alles maakt dat bewoners in achterstandswijken minder gezond gedrag vertonen, en zich ook minder goed voelen. Wanneer de straat onveilig of vervuild is, weerhoudt dit bewoners er bijvoorbeeld van om naar buiten te gaan of kinderen te laten buitenspelen.

Kinderen met zakken friet

Bewoners in deze wijken vinden het moeilijk om hun stem te laten horen en invloed uit te oefenen op hun omgeving. Maar wat Lea den Broeder opviel: deze bewoners hebben wél allemaal een mobiele telefoon. Zo kwam zij op het project ‘Kijk, een gezonde wijk’. De onderzoekers gaan samen met de bewoners een app ontwikkelen, waarin zij kunnen doorgeven hoe zij de wijk ervaren, en hoe de wijk ‘gezonder’ moet worden.

Dit kan een schat aan data opleveren: ‘Bewoners zelf hebben misschien wel een andere kijk op dingen- wat vinden zij belangrijk; wat hebben zij nodig? Zo vroeg ik een groep hoe zij zien dat een wijk gezond is: ‘“Je ziet daar minder kinderen met zakken friet op straat rondlopen,” zeiden de bewoners. Een simpele observatie, maar daar kun je wel dingen uit afleiden. De GGD onderzoekt de gezondheid, maar niet zozeer wat mensen in de openbare ruimte doén. Deze app haalt gegevens op die ook interessant zijn voor epidemiologen.” 

Fastfood of quinoa-salade

Rest nog één vraag:  mensen die in de grachtengordel wonen hebben toch ook niet veel groenvoorziening? Hoe komt het dat zij niet zo vaak overgewicht ontwikkelen? Lea den Broeder legt uit: ‘Mensen in armere wijken zijn juist extra aangewezen op hun directe omgeving, want zij hebben minder vaak geld om die ene sportschool of club op te zoeken. Daarnaast heeft onze omgeving invloed op ons gedrag: eet iedereen om je heen fastfood, dan ga je eerder dit gedrag vertonen dan wanneer mensen om je heen op hun quinoa-salade knabbelen.’ Ook de beschikbaarheid van gezonde voeding is een knelpunt. In armere wijken vind je niet snel een natuurvoedingswinkel. Je gezond voelen begint dus ook bij een gezonde omgeving.

Silhouet van schommelende kinderen

Subsidie

Project Kijk, een gezonde wijk is onderdeel van het HVA Fieldlab Nieuw-West. Met deze RAAK-subsidie krijgt het project nog meer lading en kunnen de resultaten ook voor wijken in andere steden bruikbaar gemaakt worden. De HvA werkt in dit project samen met o.a. Stadsdeel Nieuw-West, de Gemeente Amsterdam en het RIVM. Lea den Broeder, lector (i.o.) Omgeving en Gezondheid, leidt het project. Zij werkt daarbij nauw samen met de groep van Ben Kröse, lector Digital Life.  

Het project gaat vanaf januari van start en begint in Nieuw-West. De eerste stap is om met groepen van 20 à 30 bewoners in kaart te brengen aan waaraan zij behoefte hebben- de app moet in ieder geval handzaam zijn, makkkelijk, aantrekkelijk en relevant. De app moet de zelfredzaamheid van de bewoners versterken, zodat het verbeteren van de wijk niet meer alleen bij instanties ligt.