Hogeschool van Amsterdam

Meer bewoners Nieuw-West onvoldoende taalvaardig dan gedacht

27 jun 2014 14:57 | Afdeling Communicatie

Het aantal mensen dat onvoldoende taalvaardig is in Amsterdam Nieuw-West, is veel groter dan voorheen werd aangenomen. Dit blijkt uit onderzoek van het HvA-lectoraat Management van Cultuurverandering. HvA-onderzoekers en studenten interviewden circa 10% van de bewoners van het stadsdeel en maakten een database met de risicofactoren voor laaggeletterdheid.

De onderzoekers presenteerden gisteren de eerste resultaten aan opdrachtgever Stichting Lezen en Schrijven en aan Educatie en Inburgering (DWI) en stadsdeel Nieuw-West op het Congres Cultuur Centraal. Van de Nederlandse bevolking is zo'n 12% verminderd taalvaardig (laaggeletterd), voor groot Amsterdam ligt dit rond de 16%, blijkt uit eerder onderzoek. [1] Van Nieuw-West werd al verondersteld dat de concentratie groot was, maar de exacte omvang was nog niet bekend. Dit percentage valt hoog uit, blijkt uit onderzoek van het lectoraat Management van Cultuurverandering. Uit de eerste resultaten blijkt dat zo'n 27% van de bewoners van Nieuw-West onvoldoende taalvaardig is. In de onderzoeksgebieden Slotermeer Noordoost, Slotermeer Zuidwest en Geuzenveld (ringzone Noord) is dit zelfs respectievelijk 41% en 37%.

Database met risicokenmerken

Voor het onderzoek naar lage taalvaardigheid heeft het lectoraat Management van Cultuurverandering eerst een quickscan gemaakt, waarmee in 3 minuten achterhaald kan worden of iemand voldoende taalvaardig is of niet. Deze scan is van december t/m januari gevalideerd. In maart en april interviewden Bestuurskundestudenten vervolgens 4300 bewoners van Nieuw-West (in het betreffende gebied van Nieuw-West wonen 53.000 mensen). Aan de hand daarvan is een database met correlerende kenmerken opgesteld.

Meer mannen dan vrouwen

Uit internationaal onderzoek (PIAAC) waaraan Nederland deelneemt, blijkt dat meer vrouwen dan mannen laaggeletterd zijn. Een verrassende uitkomst van dit onderzoek, is dat in de onderzoeksgebieden meer mannen (29%) laaggeletterd zijn dan vrouwen (26%).*Dit komt mogelijk doordat het beleid de afgelopen jaren juist op geïsoleerde vrouwengroepen was gericht, maar kan meerdere oorzaken hebben.

Werkloos zijn

Uit de resultaten valt nog iets op: de relatie met het (niet) hebben van een betaalde baan is opvallend. Man zijn zonder betaald werk blijkt de grootste risicofactor in het betreffende gebied. Opvallend is het grote verschil in percentage laaggeletterden onder mannen die geen betaalde baan hebben (37%), en vrouwen die wel een betaalde baan hebben (20%). [2] Lector dr. Alex Straathof: 'Hieruit blijkt hoe cruciaal het kan zijn wanneer je als man geen betaalde baan hebt. Als je dus iets doet aan het hebben van een baan én aan laaggeletterdheid, creëer je een enorme hefboomwerking.'

Gezinssituatie van invloed

Het hebben van kinderen in Nieuw-West blijkt overeen te komen met een hogere kans op lage taalvaardigheid. Daarnaast is er binnen de groep weduwen/weduwnaren een hoog percentage laaggeletterd. Alex Straathof: 'Dit duidt erop dat het samenhangt met bepaalde samenlevingsvormen, waarin lage taalvaardigheid wordt opgelost door een ander.' Het is al bewezen dat kinderen van laaggeletterde ouders vaker een leerachterstand hebben. Deze uitkomsten wijzen op een 'culture of illiteracy', waarin laaggeletterdheid binnen het gezinsverband wordt doorgegeven (doordat een gezamenlijke overlevingsmethode voor taal is ontwikkeld). Deze conclusie is een belangrijke aanleiding om de aanpak aan te passen, en meer te richten op samenlevingsvormen en gezinssituaties, naast de aanpak gericht op individuen.

Risicoprofielen

Uit dit onderzoek komen samengevat drie duidelijke risicoprofielen naar voren. In de eerste plaats zijn dit werkloze mannen. Ten tweede gezinnen met kinderen of mensen die weduwe of weduwnaar zijn. Ten derde mensen die vanuit het buitenland naar Nederland zijn gekomen, en zich in een geïsoleerde groep bevinden. De precieze politieke effecten van de uitkomsten ontstaan nog in nadere samenspraak met de beleidsmakers. Neem voor meer informatie over het onderzoek contact op met lector dr.Alex Straathof: a.straathof@hva.nl ; 06-211 56 108 of Samir Achbab: s.achbab@hva.nl ; 06-211 56 104. [1] Ecbo

 

 

 

[2] Dit is het percentage van totale aantal bewoners beroepsbevolking: werk - geen werk, gecombineerd met geslacht

*percentage van de geïnterviewde mannen/vrouwen