Hogeschool van Amsterdam

Daklozen meer uitzicht bieden met budgetcursus

6 jun 2014 12:58 | Afdeling Communicatie

Dak- en thuislozen zitten vrijwel altijd al in de schulden. Leven ze eenmaal op straat, dan komen daar vaak nog leefstijlboetes bij voor bijvoorbeeld wildplassen. Een budgetcursus kan helpen om deze vicieuze cirkel te doorbreken. Maar hoe motiveer je daklozen om zo’n cursus te volgen? Dat onderzoekt HvA-lector Roeland van Geuns in zijn lectoraat Armoede en Participatie.

Wil een budgetcursus effect hebben, dan moet de deelnemer gemotiveerd zijn. HvA-lector Armoede en Participatie Roeland van Geuns doet onderzoek naar effectieve methoden om daklozen te motiveren. Dat blijkt wel degelijk mogelijk.

Armoede leidt tot tunnelvisie

Hoe zit het met het beeld dat daklozen hun situatie niet veranderen, doordat zij alleen maar aan de quick fix denken? Roeland van Geuns legt uit: 'Een deel van de daklozen heeft te maken met psychiatrische problematiek, maar dat is zeker niet het enige probleem. Ze leven eigenlijk allemaal in armoede en armoede doet iets met je denken. Wanneer je elke laatste euro moet omdraaien, krijg je een steeds kortere en smallere beslissingshorizon. Daklozen zijn zo gefocust op het hier en nu, dat zij consequenties van hun handelen, of van hoe het 'anders' kan, niet meer kunnen overzien. Onderzoek wijst er zelfs op dat armoede zorgt voor een verlaging van het IQ.'

Daklozen motiveren

Om daklozen te bewegen tot het volgen van een budgetcursus, is dus het nodig dat er 'ruimte' voor komt in het hoofd. Dat kan met budgetbeheer: iemand neemt allereerst het betalen van de vaste lasten over en de betrokkene krijgt wekelijks leefgeld. Een team onderzoekers binnen het lectoraat onderzoekt samen met HVO-Querido hoe je daklozen verder motiveert. Van Geuns vertelt: 'Voor de motivatie is het heel belangrijk dat de cursus direct aansluit op de dagelijkse behoefte. Dat de dakloze direct voordeel ondervindt, doordat stapje voor stapje wordt aangepakt waar hij tegenaan loopt- dan is de wil er. Dus niet met het fictieve huishoudboekje van iemand met een doorzonwoning aankomen.'

Hulpverlening aansluiten

Daarnaast is cruciaal dat de budgetcursus wordt ingebed in de rest van de hulpverlening. De professionals van HVO-Querido onderhouden daarom nauw contact met de cursusleiders. Die lichten HvA Querido in wanneer de dakloze niet verschijnt en berichten over de voortgang. De bevindingen van het onderzoeksteam van Van Geuns sluiten aan op een Canadees onderzoek dat eerder is gedaan; dit duidt erop dat deze interventies effectief zijn. 

Roeland van Geuns voert dit onderzoek uit samen met onderzoekers Rosine van Dam, Joyce van der Wolk en Jeanine Klaver van het Kenniscentrum Maatschappij en Recht van de Hogeschool van Amsterdam. Roeland van Geuns is lector Armoede en Participatie. De resultaten van het onderzoek worden in november op een groot congres gepresenteerd. In een budgetcursus leren daklozen hoe ze moeten omgaan met geld, prioriteiten stellen en plannen.