Hogeschool van Amsterdam

'Schuldhulpverlening kan effectiever'

22 aug 2013 10:44 | Afdeling Communicatie

Ruim een miljoen Nederlanders leven inmiddels in armoede; steeds meer mensen raken in de schulden. ‘Een baan blijft de belangrijkste oplossing om uit de armoede te komen,’ zei lector Roeland van Geuns afgelopen zaterdag in EenVandaag. Maar de paradox is dat mensen die nu in de schuldhulpverlening zitten, vaak niet geprikkeld worden om te werken.

Hoewel Rutte betoogt dat armoede in Nederland niet bestaat, moeten inmiddels steeds meer kinderen het doen zonder verjaardagspartijtje, vakantie of zelfs een warme maaltijd. [1] De schuldhulpverlening wordt overspoeld door de aanvragen van mensen die hun schulden niet meer kunnen afbetalen.

Geen prikkel om te werken

In een regulier schuldregelingstraject krijgen mensen met schulden gedurende 3 jaar een minimaal bedrag om van te leven, de rest gaat naar de schuldeisers. [2] Zij ondervinden er dus geen financieel voordeel van om te werken. 'Momenteel is er geen prikkel voor de schuldenaren om meer te gaan verdienen,' licht Roeland van Geuns toe. 'Alles wat meer wordt verdiend, gaat naar de schuldeisers, of gaat af van toeslagen. In de praktijk wordt vaak maar zo'n 10-20% van de schuld uiteindelijk afgelost.'

Uit het arbeidsproces

Maar werken is juist zo belangrijk voor het welbevinden. Nog eens 3 jaar langer niet actief zijn op de arbeidsmarkt, maakt het waarschijnlijk nog lastiger om een baan te vinden. 'Een knelpunt in de regelgeving in Nederland. Het zou wellicht effectiever zijn wanneer de schuldenaren toch een gedeelte van het inkomen uit werk behouden,' oppert Roeland van Geuns.

RvG-225x325

Roeland van Geuns, lector Armoede en Participatie

Schuldhulpverlening niet privatiseren

Het kabinet denkt er nu ook over om private schuldhulpverlening toe te staan. Van Geuns: 'In het verleden is dat bij de re-integratie helemaal verkeerd gegaan, daar ontstonden cowboy-achtige bedrijfjes die misbruik maakten van de situatie. Juist bij de schuldhulpverlening is dit erg gevaarlijk- het kabinet doet er goed aan om zichzelf nog eens goed achter de oren te krabben.'

Pak verleiders aan

Van Geuns zou graag zien dat het kabinet niet alleen aan armoedebestrijding doet, maar ook aan preventie: 'Kredietverstrekkers en mobiele providers verleiden consumenten. Zo overzien mensen de structurele gevolgen van uitgaven voor hun mobiele telefoon niet; gevolgen die ze zich- gezien hun inkomen- eigenlijk niet kunnen permitteren. Het zou goed zijn als dit niet meer grenzeloos wordt gestimuleerd.'

Eigen gedrag inzien

Uit het opinieonderzoek dat EenVandaag afgelopen zaterdag presenteerde, blijkt dat veel mensen vinden dat de oorzaak van hun armoede buiten henzelf ligt. Van Geuns: 'Veel mensen voelen dat dit hun overkomt. Ze zijn zich vaak onbewust van een deel van hun gedrag, Je moet een lastige draai maken, om in te zien dat je zelf je uitgaven moeten aanpassen.'

Meer informatie

[1] 1 op de 9 kinderen groeit op in armoede, volgens het CPB. [2] Wanneer schuldeisers niet akkoord gaan, volgt een ander schuldhulptraject; de rechter eist dan van de schuldenaar om zich tot het uiterste in te spannen om zoveel mogelijk terug te betalen. Gaat de cliënt meer verdienen, dan gaat ook dit naar de schuldeisers.