Hogeschool van Amsterdam

Hoe gaan we om met Zwarte Zwanen?

22 nov 2012 16:43 | Afdeling Communicatie

Op woensdag 21 november maakten eerste- en tweedejaarsstudenten van het excellentieprogramma Studium Excellentie kennis met de Zwarte Zwaan. ‘Zwarte Zwanen’ zijn uiterst onwaarschijnlijke, niet voorziene gebeurtenissen, die een enorme impact hebben. Zoals ‘9/11’, de vulkaanuitbarsting op IJsland in april 2010, of in de toekomst misschien het einde van de euro. Topmannen Enno Osinga van Schiphol en Jan Westerhoud van Europe Container Terminals Rotterdam deelden hun visie op het verschijnsel ‘Zwarte Zwaan’.

De Zwarte Zwaan heeft een sterke aantrekkingskracht: de excellentiestudenten zijn in groten getale aanwezig. De term komt van de theorie van de Zwarte Zwaan van Nassim Nicholas Taleb. De 'Zwarte Zwaan' is een metafoor voor iets wat mensen niet verwachten op basis van hun kennis en waarnemingen. Vroeger waren mensen er namelijk van overtuigd dat zwanen wit zijn, omdat zij nog nooit op een zwarte zwaan waren gestuit. 'Er zijn een paar kenmerken van een Zwarte Zwaan: ervaringen uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst, het heeft een enorme impact, en het komt juist wanneer je het het minste verwacht,' legt lector Logistiek Dick van Damme uit.

Eigen cargo op Schiphol

Enno Osinga, Vice-President Cargo van Luchthaven Schiphol, geeft met filmpjes, foto's en anekdotes een levendige presentatie van hoe Schiphol omgaat met Zwarte Zwanen. In een filmpje zien we hoe het personeel op Schiphol ten tijde van de aswolk de gestrande reizigers opvangt en improviseert met entertainment en voorzieningen. 'Het allerbelangrijkste is dat we alle medewerkers toen de totale vrijheid gaven om initiatief te nemen,' aldus Osinga, Hierdoor blijven mensen kritisch denken en komen ze zelf in actie: noodzakelijk op het moment dat een Black Swan zich voordoet.

Staat van paraatheid

Jan Westerhoud, president-directeur van Europe Container Terminals Rotterdam, benadert het fenomeen vanuit een heel ander perspectief: de bedrijfseconomische invalshoek. Voor zijn bedrijf is de bouw van de tweede Maasvlakte deels een Zwarte Zwaan. Westerhoud voorziet een rampscenario, maar kan de gevolgen nog niet inschatten. Voor ECT Rotterdam betekent dit namelijk kannibalisatie, omdat hun grootste klant een eigen terminal krijgt op de Tweede Maasvlakte, waarmee overcapaciteit wordt gecreëerd. Het is nu voor ECT Rotterdam belangrijker dan ooit om te anticiperen op het onverwachte.

Logistiek heeft de toekomst

'Denken jullie dat de arbeidsmarkt wel op studenten logistiek zit te wachten?' vraagt een studente achteraf. Osinga reageert: 'Logistiek staat inmiddels bij veel bedrijven heel hoog op de agenda, omdat ze beseffen hoe kwetsbaar ze zijn. Logistiek heeft de toekomst. Er is juist behoefte aan hoogopgeleiden, die kunnen inspelen op de onverwachte gebeurtenissen die ons ongetwijfeld nog te wachten staan.'