Hogeschool van Amsterdam

Winning Team

Gepost op: 25 mrt 2015 | Afdeling Communicatie

Een paar weken geleden ontvingen wij het bericht dat onze opleiding Rechten van het domein Maatschappij en Recht op basis van het paneladvies de maximale score heeft behaald bij de accreditatie door de NVAO. Op de standaarden (visie, aanpak, realisatie): ‘goed’, ‘goed’ en ‘goed’. Prachtig! ‘’Wat is het geheim van deze opleiding’’, vroeg ik mij af toen ik het bericht over de beoordeling van de NVAO hoorde.

Het antwoord op mijn vraag is dat het geheim niet bestaat. Dat werd me duidelijk toen ik vorige week, samen met mijn collega’s van het College van Bestuur, op bezoek was bij het domein Maatschappij en Recht. Een aantal docenten maakte aan de hand van verschillende voorbeelden de werkwijze van de opleiding duidelijk. Geen geheim dus, wel een aansprekende manier van werken. Duidelijk werd hoe de docenten van de opleiding samen de verantwoordelijkheid nemen voor het onderwijsprogramma; er een gedeelde visie op ontwikkelen. 

Buitenwereld naar binnen 

Het verhaal dat zij vertelden ging over verdeling van verantwoordelijkheden langs twee verschillende lijnen, praktijkgroepen en pijlers. De eerste gaat over de ontwikkelingen in het vakgebied. De aandacht van het docententeam is verdeeld in vier inhoudelijke 'praktijkgroepen', die elk een essentieel onderdeel zijn van de opleiding: juridisch management, privaatrecht,  publiekrecht en communicatieve vaardigheden & taalbeheersing. Een praktijkgroep kijkt naar buiten en brengt als vorm van professionalisering de buitenwereld bij de opleiding naar binnen. 

Voor de tweede lijn hanteert het docententeam een heldere formule om structureel aandacht te geven aan zaken als praktijkgericht onderwijs en de rol van het werkveld, de onderzoekslijn in het curriculum en de doorvertaling van onderzoek naar het onderwijs,  toetsing en deskundigheidsbevordering / kennisdeling. Die zaken noemt men bij Rechten ‘de pijlers’.  

Speeddaten 

Onderdeel van de presentatie die we van het team kregen waren twee verschillende live videoverbindingen. De eerste liet ons een bijeenkomst zien van docenten die zich bij de VU  inhoudelijk bijschoolden. De tweede verbond ons met werkgevers en studenten die op dat moment aan het speeddaten waren voor een stage. De videoverbindingen maakten de twee dimensies van het opleidingsbouwwerk glashelder. Naar vorm verrassend (tijdens onze vele bezoeken was dit namelijk de eerste keer) en inhoudelijk bijzonder boeiend. 

Liefde voor het vak 

Gevraagd naar de sleutel van hun succes kwamen de docenten aan het slot van de bijeenkomst met drie tips voor andere opleidingen, die ik hierbij graag doorgeef. Ten eerste: de verdeling in praktijkgroepen als vorm van professionalisering. Ten tweede: de permanente aandacht voor de ‘pijlers’ als vorm van onderwijsontwikkeling. Maar er is nog een derde tip: door de constante betrokkenheid van alle docenten maakt de opleiding optimaal gebruik van het vakmanschap, de kwaliteiten, de specialismen en – vooral – de liefde voor het vak van alle medewerkers. Dit laatste betekent ook nadrukkelijk dat docenten elkaars waardevolle inbreng in de opleiding in positieve zin erkennen en elkaar daarbij steunen en aanspreken: ook voor docenten geldt de gouden regel van het onderwijs dat alles draait om terugkoppeling en reflectie op de geleverde prestaties. Een winnend team bestaat uit 'critical friends' en erkent de vele kwaliteiten die er samen voor zorgen dat de kwaliteit van het onderwijs uiteindelijk meer is dan de som van de delen. 

Goed onderwijs is teamwork 

Behalve bij de opleiding Rechten zijn er ook elders binnen onze hogeschool sterke voorbeelden van teamontwikkeling. Die zijn vaak heel anders vormgegeven dan bij Rechten, maar bereiken uiteindelijk hetzelfde doel. Wat leren we er van? 

In mijn ogen laten Rechten en de andere teams zien dat goed onderwijs nooit alleen maar afhangt van het vakmanschap van een individuele docent, hoe voortreffelijk ook. Niet voor niets horen we bij de uitreiking van de prijs voor de Docent van het Jaar iedere keer weer de terechte dank aan de collega's. Studenten volgen een opleiding en zullen daarom altijd kijken naar het geheel van de modules die ze volgen. De kwaliteit van het onderwijs hangt dan ook af van de samenwerkende docenten. Zoals Hattie (Visible Learning, New York: Routledge, 2009) aan de hand van empirisch onderzoek aantoont: het is een opleidingsprogramma dat uitdagend is, het klimaat binnen de opleiding straalt hoge en positieve verwachtingen uit naar de studenten, het onderwijsproces wordt systematisch gemonitord en geëvalueerd en ieder van de docenten draagt de taal, de liefde en de details van het vakgebied uit. 

Als we dit tot ons door laten dringen geven de docenten van Rechten en de andere docententeams wat mij betreft ook het enige passende antwoord op de vraag die in het actuele debat over het hoger onderwijs regelmatig gesteld wordt: ‘Wie bepaalt in het hoger onderwijs de kwaliteit’? Dat is het team van deskundige en bevlogen docenten dat met elkaar de verantwoordelijkheid neemt voor het gehele onderwijsprogramma. Dat is het samenwerkingsverband dat het onderwijs organiseert en geeft vanuit een gezamenlijke visie op inhoud, didactiek, toetsing en begeleiding. Goed onderwijs is teamwork. En met drie keer goed is het team van Rechten een mooi voorbeeld van een winning team.

Blog van Huib

Huib de Jong
Auteur:

dhr.  H.M. de Jong (Huib)