Hogeschool van Amsterdam

Niet knippen maar plakken

Gepost op: 10 dec 2015 | Afdeling Communicatie

‘Knip de universiteit in stukken’, was de strekking van een artikel in NRC Handelsblad van zaterdag 5 december. Even later werd mij via Twitter de vraag gesteld of dat misschien voor hogescholen ook een goed idee is. Drie gebeurtenissen maakten mij de afgelopen weken duidelijk wat het antwoord op die vraag zou moeten zijn.

Het zijn drie gebeurtenissen die mij nog eens hebben bevestigd in het idee dat hogescholen zoals de Hogeschool van Amsterdam prachtinstellingen zijn om je mee te verbinden. Onderwijs, onderzoek en valorisatie zijn drie taken die onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Juist deze verbinding bepaalt onze grote betekenis voor de regio en is essentieel voor het hoger onderwijs als geheel. Daarom zeg ik: Niet knippen. Maar plakken. Laat ik de drie gebeurtenissen kort noemen.

Drie gebeurtenissen

Gebeurtenis 1. Bijna twee weken geleden verscheen de Nationale Wetenschapsagenda. Gevormd op basis van 11.700 vragen, 3 conferenties, 8 huiskamercolleges en tientallen grote en kleine bijeenkomsten waar. Ik was op vrijdagmiddag in het bureau van de Vereniging Hogescholen voor een laatste gesprek van de 'kenniscoalitie' voor de publicatie." De agenda is verbindend en wijst de weg naar veelbelovende samenwerkingsverbanden om maatschappelijke en economische uitdagingen aan te gaan.” Zo schrijft het kabinet terecht in haar reactie op de agenda.

Gebeurtenis 2. Kort na publicatie van de agenda woonde ik het slot van de uitreiking van de HvA Research Award bij. Onderzoek in allerlei soorten en maten zweefde door de Kohnstammzaal, ondersteund door het enthousiasme van de betrokken studenten en docenten. Ik kwam wat laat binnen, omdat ik eerst een bijeenkomst over studiebegeleiding had toegesproken, en zag Marion Smit en Kitty Deesker als winnaars uit de bus komen. Collega's met passie voor onderwijs, gehecht aan contact met de studenten en gedreven als het gaat om het stimuleren van die studenten naar een mooie toekomst.

Gebeurtenis 3. Ik ontving via twitter (@H.M._de_Jong) een vraag van Michiel Rovers:

Keuzes maken. Zou dit artikel ook niet voor hogescholen kunnen gelden? Hoe kijkt @HM_de_Jong tegen deze oproep aan?

Michiel verwees naar een artikel in het NRC van 5 december jl. met de kop 'Knip die universiteit in stukken'. Een interview met Patricia Faasse en Barend van der Meulen van het Rathenau Instituut in Den Haag. Ze stellen vast dat de combi van onderwijs, onderzoek en valorisatie door de Nederlandse universiteiten niet te doen is. Profileer, maak keuzes en doe niet alles tegelijkertijd. Knip die universiteit dus maar in stukken.

Drie taken

Drie gebeurtenissen die na de vraag van Michiel en het lezen van NRC voor mij bij elkaar kwamen. Mijn eerste reactie op dat artikel in het NRC was die van (misplaatste) irritatie. De drie taken van de universiteiten zijn de taken van instellingen voor hoger onderwijs en daartoe behoren ook de hogescholen. Vreemd dat het Rathenau Instituut dat niet weet. Belangrijker is de constatering dat hogescholen de verbinding tussen de drie taken juist nodig hebben om hun maatschappelijke bijdrage te leveren en dat de universiteiten bij die rol van de hogescholen kunnen aansluiten. Knip hogeschool noch universiteit dus in stukken.

Bij de research battle kwamen de drie functies van het hoger onderwijs perfect samen. Laat ik me beperken tot de winnaars. Marion Smit doet onderzoek naar Morele Moed, in het bijzonder onder businesscontrollers. Ze reconstrueert verhalen en maakt ze daarmee overdraagbaar. Bruikbaar voor iedereen in een positie met verantwoordelijkheid: feiten, maar ook de stimulans om niet in een valkuil terecht te komen. Ze vertaalt de praktische ervaringen echter ook naar onderwijs: het vak ethiek voor economen.

En dan de perfecte pasvorm van de spijkerbroek, waar Kitty een presentatie over hield. Het resultaat van haar afstudeertraject. Ze schilderde de frustratie van klanten en de verspilling vanwege kleding die te snel bij het afval terecht komt. Kleding ontwerpen door eerst te kijken en naar de gewenste maatvoering te kijken. Hiermee heeft Kitty de basis gelegd voor haar eigen bedrijf, een echte Amsterdamse start up. Wethouder Kajsa Ollongren, voorzitter van de jury, was terecht vol lof over het onderzoek.

Onderzoek dat uit het onderwijs voortkomt of bijdraagt aan het onderwijs. En altijd van maatschappelijk belang; direct bruikbaar in de beroepspraktijk. De drie functies van het hoger onderwijs liggen bij ons in elkaars verlengde. Iets wat we in de komende periode als HvA nog nadrukkelijker dan tot nu van de Amsterdamse daken gaan schreeuwen met onze campagne ' De HvA maakt er een punt van'.

Dat de drie taken van het hoger onderwijs elkaar versterken ondervond ook Alexander Rinnooy Kan, naast Beatrice de Graaf trekker en stimulator van de wetenschapsagenda, toen hij bij de HvA op bezoek kwam om zich te laten informeren over het onderzoek bij hogescholen. Prachtige projecten van de lectoren Janine Stubbe en Ben Krose kreeg hij te zien. Vervolgens zijn we op bezoek gegaan in het Citizen Data Lab waar twee jonge HvA onderzoekers en twee studenten van de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten (AHK) samen acht ‘citizens’ ontwikkeld hebben: interactieve lichtobjecten voor het Amsterdam Light Festival, die zich als mensen gedragen. De lichtpalen praten met elkaar over wat er zich op social media afspeelt, en reageren op hun omgeving. Creatief ontwerpen met als boodschap de transparantie van onze samenleving.

Tot slot

Alexander Rinnooy Kan toonde zich onder de indruk van wat de hogescholen vermogen. En dat is terecht, want met onze praktijkgerichte identiteit is de betekenis voor onze regio bijzonder groot. In Amsterdam laten we dat dagelijks zien. Niet knippen dus, maar wel plakken. De wetenschapsagenda is gepubliceerd en wie er kennis van neemt merkt al direct hoe divers de kennisvragen zijn die er in voorkomen. Een deel is analytisch en verklarend. Mooie vragen voor de universiteiten. Een deel is ontwerpend en stimulerend. Prachtvragen voor de hogescholen. Als we binnen het hoger onderwijs tussen universiteiten en hogescholen de verbinding zoeken dan hoeven we geen zinloos structuurdebat over de universiteiten te gaan voeren, kan de universiteit  zich complementair opstellen naast de hogeschool en krijgt de samenleving waar het recht op heeft. Alle deuren gaan open en we maken optimaal gebruik van de mooie en pluriforme kennisstructuur die Nederland rijk is. 

Blog van Huib

Huib de Jong
Auteur:

dhr.  H.M. de Jong (Huib)