Hogeschool van Amsterdam

Trends: ICT

Visie voor de langere termijn op opleiden van professionals in het hoger onderwijs

De toekomstige student heeft te maken met een snel veranderende digitale wereld. Waar in andere segmenten (muziek, journalistiek) revoluties plaatsvinden, blijft onderwijs qua verandering nog wat achter (Robert Dijkgraaf: In een maatschappij die totaal binnenstebuiten is gekeerd, blijft de schoolklas al eeuwenlang hetzelfde’ NRC 9/10 nov 2013).

Nieuwe digitale en sociale communicatietechnieken vormen een toegangspoort tot de wereld. Ten eerste de communicatie zelf: vragen, antwoorden, informatie wordt via allerlei online netwerk doorgegeven. Ten tweede verandert het de inrichting van onderwijs: colleges worden online gevolgd, instructie online gegeven via flipping the classroom. Digitale media is niet alleen een tool (apps, video, toetstool). Inzet van digitale media in het onderwijs is ook een driver voor het vormgeven van een nieuwe onderwijsomgeving. Bijvoorbeeld:

  • Directe feedback genereren: zo maakt learning analytics het mogelijk inzicht te krijgen in de digitale voetsporen van studenten, leer- of werkprocessen zijn transparant geworden waardoor bijv. directe feedback kan worden gegeven;
  • Co-creërend leren: via online community tools samenwerken online en daardoor zelf invloed hebben op producten;
  • Adaptief leren: met 1 op 1 devices inspelen op individuele leervragen en –behoeften
  • bijvoorbeeld op maat feedback of instructie geven;
  • Flexibel leren: plaats en tijdonafhankelijk leren op afstand leren; niet alles hoeft meer in een fysiek gebouw plaats te vinden;
  • Game based leren: via simulaties hypothese c.q. vaardigheden testen;
  • Online leren: bijv MOOCs maken het mogelijk om modules (of delen ervan) in je onderwijs te integreren

De ontwikkelingen rondom digitale media kenmerken zich door: (a) de snelheid van ontwikkeling: de iPad s nog maar 4 jaren jong en (b) het bereik van de massa: via MOOCs hebben velen toegang tot onderwijs. Het hbo staat voor de opgave digitalisering steeds meer te vervlechten in haar onderwijs. Het gaat dan niet alleen om het digitaliseren zelf maar om welke mogelijkheden digitaliseren ons biedt. En die mogelijkheden voor het inrichten van onderwijs zijn het ontwerpen van:

  • persoonlijk leren en ondersteunen van de persoonsvorming: sneller inspelen op de uniekheid van de student, vraaggerichtheid ipv aanbod, student volgen in leerproces en geven van directe feedback, het eigen leren kunnen sturen;
  • samenwerkend leren/netwerk leren: het leren in (diverse) learning communities; het samen (digitaal) werken aan leerproducten en -resultaten;
  • hybride leren: over grenzen heen leren; afstandsleren , mixed leren, vakoverstijgend denken en doen (ontschotten van onderwijs); het kunnen realiseren van transfer in het onderwijs (door de inzichtelijkhied van processen kan beter integraal gewerkt worden)

Alle genoemde drivers maken flexibel onderwijs mogelijk.

Conclusie

Leren kan plaatsvinden in een virtuele of fysieke omgeving; tijd en plaats onafhankelijk, binnen en buiten de instelling. De muren tussen de fysieke en de virtuele wereld vervagen en wordt steeds meer blended (=gemixt). Ict middelen maken het mogelijk om een uitgekiende mix van leren in een virtuele en fysieke omgeving te realiseren. Studenten kunnen leren waar, wanneer en met wie ze willen. Informaliseren betekent dat de strikte grenzen tussen formeel en informeel leren vervagen. Bij informaliseren is nog een belangrijk element te noemen: het toegankelijk en open beschikbaar maken van onderwijs(-content) of het zelfs te hergebruiken. Bijvoorbeeld door informele online cursussen, waarbij certificaten kunnen worden verkregen. Voorwaarde voor een goede inzet ervan is dat iedereen de veelheid van informatie goed kan duiden op betrouwbaarheid (een vaardigheid die digital literacy –digitale geletterdheid- wordt genoemd).

28 januari 2015