Hogeschool van Amsterdam

Kenniscentrum Techniek

Artikel De Telegraaf: Verticale voedselteelt

6 nov 2013 12:20
Het voedsel van bewoners van grootstedelijke gebieden komt in de toekomst ook van vertical farming , het meerlaags telen van groente- en fruitgewassen. Stadslandbouw lijkt een regelrechte revolutie te gaan veroorzaken.

Het bevoorraden van een stad is een logistieke nachtmerrie en veroorzaakt forse luchtvervuiling en CO2-uitstoot. De oplossing lijkt het maken van producten 'op de hoek'. De Hogeschool van Amsterdam doet een meerjarige studie naar vertical farming, het telen van tuinbouwproducten in leegstaande kantoorkolossen.

Ir. Kasper Lange werkt in het onderzoeksprogramma CleanTech met zijn team van studenten aan de concrete uitvoering van het revolutionaire plan om stadslandbouw te plegen in onze hoofdstad. Meer dan vijftig procent van de wereldbevolking woont in steden, een percentage dat in de toekomst alleen maar zal toenemen. Het voedsel waar deze miljarden mensen van afhankelijk zijn, wordt echter ver van de stadsgrenzen verbouwd. Een sperzieboon op het bord van de stedeling heeft een forse CO2-footprint . Landbouwmachines en vrachtwagens stoten grote hoeveelheden koolstofdioxide onze atmosfeer in bij het verbouwen, oogsten en vervoeren van de groente. In een tijd van 'global warming' is dat zo langzamerhand onacceptabel.

Maar er is een alternatief. Lange: Vertical farming gaat eigenlijk verder dan groente- en fruitteelt. Op termijn zal waarschijnlijk ook vis met behulp van de modernste teelttechnieken in de stad gestapeld tot wasdom komen. De hoofdstad biedt met 1,2 miljoen vierkante meter leegstaande kantoorruimte in ieder geval genoeg ruimte voor een pilotproject. We onderzoeken momenteel samen met kennisinstellingen, 'groene' ondernemers, technologiebedrijven en de gemeente Amsterdam welke mogelijkheden er zijn. Met het onderzoek van de HvA willen we vertical farming echt concreet maken. Daarvoor bouwen we modules en prototypes die we vervolgens testen in de praktijk.

Kweekmethode Naar meerlaags telen wordt al langere tijd onderzoek gedaan. Met name de uitdagingen van het teeltproces onder ledlicht zijn groot. Wetenschappers onderzoeken op dit moment of de oogstopbrengst onder kunstlicht fors hoger kan worden dan onder zonlicht. Verder wordt er gekeken naar het verbeteren van de voedselopname door de wortels. 'Hydroponics kweken', het telen op water, is momenteel de meest toegepaste kweekmethode. Het is een vorm van hydrocultuur waarbij de wortels van de plant in het water hangen. Dit resulteert in hogere opbrengsten dan met klassieke vollegrondteelt (geoponisch telen). Bij hydroponicskweken heb je geen last van ziekten en ongedierte uit de aarde. En bestrijdingsmiddelen of overbodige stoffen uit kunstmest komen niet in het grondwater terecht. Bijkomend voordeel is dat hydroponics gekweekte groenten over het algemeen zo schoon zijn, dat ze direct te verpakken zijn.

Er is ook steeds meer onderzoek naar 'aeroponics', het telen op mist. De plant heeft geen groeimedium nodig, er kan tot 65 procent water worden bespaard ten opzichte van hydroponics en in het algemeen hebben planten op aeroponics een hoger groeitempo. De verwachting is dat aeroponics in de toekomst steeds meer terrein verovert.

Maar de daadwerkelijke productie komt maar niet van de grond. Dit komt vooral omdat er vraagtekens zijn bij de economische haalbaarheid van grootschalige teelt in een stedelijke omgeving. Onze studie moet aantonen of, welke omgeving en met welke technologie├źn vertical farming levensvatbaar is.

(bron: De Telegraaf, 2/11/2013)