Hogeschool van Amsterdam

Kenniscentrum Onderwijs en Opvoeding

Natuurkunde leren is....

leren vertalen tussen representaties, hoe leer je dat?

6 jan 2015 00:00 | Centre for Applied Research in Education

Parallellezing op de 2014 “Woudschotenconferentie” voor natuurkundedocenten, Noordwijkerhout, 12 en 13 december 2014

Samenvatting:

Natuurkunde leren en onderwijzen is “vertalen”: verschijnselen in taal “vertalen”; vertalen tussen lekentaal en vaktaal; vertalen tussen taal en visuele representaties zoals plaatjes, diagrammen, grafieken, en symbolen; tussen taal en wiskundige representaties; tussen beschrijvende taal en modellen; tussen complexe modellen van specialisten en simpele modellen voor leerlingen. Kortom vertalen tussen de vele “talen” en representaties van natuurwetenschap. Dat vertalen wordt o.a. bemoeilijkt door andere betekenissen die bekende woorden aannemen in natuurkunde (kracht, energie), door misconcepties/denkbeelden van leerlingen die verrassend universeel zijn en dus onafhankelijk van taal(!), door redeneerconstructies en door het feit dat taal niet puur descriptief is maar ook interpretatief met o.a. fossielen van historische denkbeelden in onze vaktaal (warmte en elektriciteit als vloeistoffen); en uiteraard ook door motivatie van leerlingen om obstakels in dit vertaalproces te overwinnen. Of kun je toch veel natuurkunde leren zonder taal? Tenslotte zijn onze misconcepties ook zonder taal ontstaan en zijn er nu prachtige visuele, digitale hulpmiddelen? In de lezing wordt een aantal “vertaalproblemen” uitgewerkt en worden enkele praktische taalaanpakken aangereikt zoals verschillende soorten Directed Activities Related to Tekst (DARTs) die veelal neerkomen op stimuleren van heen-en-weer denken en vertalen tussen verschillende representaties.