Hogeschool van Amsterdam

Kenniscentrum Onderwijs en Opvoeding

15-09-2014: Lezing Ron Oostdam tijdens de Dunamare studiedag

18 jul 2014 13:07 | Centre for Applied Research in Education

Ron Oostdam houdt een lezing op de jaarlijkse Dunamare Studiedag op 15 september a.s.

Omgaan met verschillen is uitgaan van verschillen

Over didactische en pedagogische differentiatie als kern van goed onderwijs

Prof. Dr. Ron Oostdam; hoogleraar onderwijsleerprocessen bij de Universiteit van Amsterdam; Lector Maatwerk in Leren en Instructie en onderzoeksdirecteur van het Kenniscentrum Onderwijs en Opvoeding van de Hogeschool van Amsterdam.

Wie voor de klas staat ervaart dat de samenstelling van de schoolpopulatie diverser wordt en dat de verschillen tussen leerlingen soms groot zijn. Deze ontwikkeling dwingt scholen ertoe om na te denken over onderwijsvormen die beter aansluiten bij de onderwijsbehoeften en ontwikkelingskansen van individuele leerlingen. In algemene zin gaat het dan om het verzorgen van ‘onderwijs op maat’. Maatwerk kan gedefinieerd worden als: het afstemmen van de onderwijsleersituatie op verschillen tussen leerlingen. Dat klinkt simpel, maar is lastig te realiseren in de weerbarstige alledaagse hectiek van het onderwijs.

Voor het leveren van maatwerk is zowel een goede didactische als pedagogische differentiatie van belang. Het gaat dan niet alleen om het differentiëren in leerdoelen, leerstof en leertijd, maar ook om de pedagogische vaardigheden en tact waarmee het leerproces van individuele leerlingen wordt begeleid, ondersteund en gestimuleerd. Dat vraagt om een andere manier van kijken naar leerlingen, de bereidheid om het onderwijs af te stemmen op onderlinge verschillen, en een kritische evaluatie van de eigen manier van lesgeven. Nog te vaak wordt de problematiek van tegenvallende prestaties vooral toegeschreven aan het disfunctioneren van een leerling en niet aan dat van de leraar of het gegeven onderwijs.

In deze presentatie wordt ingegaan op factoren die van invloed zijn op het onderwijsleerproces van leerlingen en hun leerprestaties. Vervolgens worden enkele methodieken besproken voor het praktiseren van didactische en pedagogische differentiatie. Daarbij gaat de aandacht met name uit naar de fundamentele rol van de leraar. Het denken en doen van leraren en de kwaliteit van hun pedagogisch-didactisch handelen is immers doorslaggevend voor het verzorgen van goed onderwijs.