Hogeschool van Amsterdam

Kenniscentrum Bewegen, Sport en Voeding

TO-BE:Treatment of OBesity in the Elderly

Project

TO-BE staat voor Treatment of OBesity in the Elderly. Steeds meer mensen in Nederland worden oud en obees. Specifieke behandelrichtlijnen voor obesitas bij ouderen bestaan niet, terwijl het voor deze groep juist van belang is om tijdens gewichtsverlies vet kwijt te raken en hun spiermassa te behouden. Dit project levert praktisch toepasbare kennis om de huidige richtlijnen te verbeteren, die zich nog niet specifiek richten op het behoud van spier- en botmassa van ouderen.

ouderen op een bank

Doel onderzoek

Het doel van dit project is een belangrijke bijdrage te leveren aan het optimaliseren van de huidige richtlijn voor de behandeling van obesitas bij ouderen.

Binnen dit project staan de volgende onderzoeksvragen centraal:

Beschrijving van de huidige diëtistische praktijk

  • 1. Wat is de huidige diëtistische aanpak en effectiviteit betreffende de behandeling van obese ouderen in Nederland?  
  • 2. Wat zijn de succes- en faalfactoren in deze behandeling?  

Bepalen van de hoeveelheid energie en eiwit voor ouderen tijdens een hypocalorisch dieet voor spiermassabehoud  

  • 3. Wat is de samenhang tussen hoeveelheid eiwitinname, type eiwit en mate van (kracht-)training en 5-jaarsverandering in lichaamssamenstelling en spiermassa bij obese ouderen?  
  • 4. Wat  is de validiteit van huidige voorspellende formules voor energieverbruik in rust en kan er een nieuwe en betere formule worden ontwikkeld specifiek voor obese ouderen?  

Bepalen effectiviteit van extra eiwit en krachttraining op spiermassa, vetmassa, spierkracht, fysiek functioneren en insulinegevoeligheid

  • 5. Wat is het effect van eiwitsuppletie en krachttraining tijdens gewichtreductie op spiermassa, vetmassa, spierkracht en fysiek functioneren bij obese ouderen? 
  • 6. Wat is het effect van deze interventie op de insulinegevoeligheid bij obese oudere diabetici?  

Methode

Onderzoeksvraag 1 en 2 (beschrijving huidige diëtistische praktijk): 

Binnen het lectoraat is in 2013 het door SIA-RAAK-MKB gesubsidieerde project ‘Diëtetiek: effectief en toekomstbestendig’ (DIEET) in samenwerking met een groot aantal eerstelijns diëtistenpraktijken van start gegaan. Gegevens van obese ouderen die via dit project worden gegenereerd zullen worden gebruikt voor een specifieke beschrijving van de huidige praktijk omtrent behandeling van obese ouderen, inclusief identificatie van succes- en faalfactoren voor succesvol gewichtsverlies middels multiple regressietechnieken.  

Onderzoeksvraag 3: 

Vanaf 2006 zijn verschillende interventiestudies uitgevoerd in het Voedingslab. Ruim 200 obese ouderen zijn onder gestandaardiseerde omstandigheden gemeten: energiegebruik in rust, lengte, gewicht, vetvrije massa en vetmassa. Reeds gepubliceerde formules voor het schatten van het energieverbruik in rust bij ouderen zullen op basis van deze metingen worden geëvalueerd. Bij gebleken lage validiteit wordt een nieuwe formule ontwikkeld waarbij lineaire regressietechnieken worden gebruikt (gevolgd door kruisvalidatie).   

Onderzoeksvraag 4:

De Amerikaanse Health ABC study is een observationele cohortstudie, waarbij meer dan 3000 ouderen (65+)  jaarlijks worden gevolgd sinds 1997. Verzamelde gegevens omvatten onder meer: voedingsinname, mate van (kracht)training, spiermassa en vetmassa. De relatie tussen (hoeveelheid en type) eiwit en (kracht)training met spiermassa wordt onderzocht, met correctie voor het effect van gewichtsverlies (regressieanalyse).  

Onderzoeksvraag 5 en 6:

Het effect van eiwitsuppletie en krachttraining tijdens gewichtreductie op onder andere spiermassa wordt onderzocht met behulp van data die verzameld zijn binnen studies die zijn uitgevoerd in het voedingslab, waaronder de ( MPS Spierbehoud studie). In deze studie werd het effect van een eiwitsupplement op spiermassa bij 120 obese ouderen tijdens een 13-weeks gewichtsverliesprogramma (inclusief 3x per week krachttrainen) vergeleken met een controlesupplement. Gemeten variabelen zijn: spiermassa, vetmassa, handknijpkracht en fysiek functioneren. In een vergelijkbare RCT ( PROBE) zal het effect van extra eiwit in combinatie met krachttraining op spiermassa, vetmassa en insulinegevoeligheid worden onderzocht bij 120 obese ouderen met diabetes type 2 tijdens een 13-weeks gewichtsverliesprogramma. 

Resultaten

Onderzoeksvraag 5 is reeds uitgevoerd in de MPS Spierbehoud studie. De overige onderzoeksresultaten worden verspreid gepubliceerd in de periode 2014-2017. 

Het projectteam

Dit promotieproject wordt uitgevoerd door onderzoeker Amely Verreijen in het kader van een NWO Promotiebeurs voor leraren. Ze wordt hierbij begeleid door Lector Peter Weijs, senior onderzoeker Mariëlle Engberink en promotor Prof. Dr. Ir. Marjolein Visser.

Contactpersoon: Amely Verreijen, a.verreijen@hva.nl 

Gepubliceerd door  Kenniscentrum Bewegen, Sport en Voeding 16 november 2015