Hogeschool van Amsterdam

Kenniscentrum Bewegen, Sport en Voeding

Playgrounds: Effect herinrichting schoolpleinen op beweeggedrag

promotieonderzoek

Project

PLAYgrounds zorgt ervoor dat alle kinderen in het primair onderwijs op het schoolplein met plezier meer bewegen.

spelende kinderen

Het programma bestaat uit een raamwerk van maatregelen, die per school op maat worden gemaakt:

  • fysieke aanpassing plein (indeling aangepast met gekleurde lijnen, ieder spel een eigen plek);
  • buitenspeelroosters (minder kinderen tegelijk op plein) en hotspotroosters (populaire plek, zoals voetbalveld verdelen onder de groepen)
  • spelmateriaal in combinatie met spelideeën;
  • koppeling met de gymles waar spellen geïntroduceerd worden en motorische vaardigheden geoefend worden voor op het plein; 
  • actieve rol van de groepsdocent op plein: enthousiasmeren, waar nodig begeleiden, af en toe participeren. 

Dit promotieonderzoek is afgerond in november 2014. Het programma is te gebruiken door scholen die aan de slag willen met PLAYgrounds. Amsterdam (Jump-in) heeft het inmiddels opgenomen als de buitenspeelaanpak en het is onderdeel van het LekkerFit-programma van de gemeente Rotterdam. 

Doel

PLAYgrounds heeft als doel om kinderen te stimuleren meer te bewegen tijdens de pauze op het schoolplein. Daarnaast laat het onderzoek zien wat de betekenis is voor de motorische ontwikkeling van kinderen. Met behulp van de  Eurofittest(pdf)  is de algemene fitheid van de onderzochte leerlingen in kaart gebracht. Eén van de bijkomende onderzoeksvragen is of zij zich na inspanning tijdens de pauze of gymles beter concentreren. 

Methode

Een jaar lang werd het programma op maat aangeboden op vier scholen in Amsterdam en Rotterdam, onder begeleiding van ALO-studenten. Op vier controlescholen werd het programma niet uitgevoerd. 

Resultaten

Na een jaar bleek dat het percentage basisschoolleerlingen dat voldoende beweegt tijdens het speelkwartier van 38% naar 77% is gestegen. Hierbij wordt de Nederlandse norm voor gezond bewegen gehanteerd en dat is minimaal 1 uur per dag bewegen op matig intensief niveau. Juist de meisjes en de kinderen van 10 tot 12 jaar, die vaak minder bewegen tijdens het speelkwartier, worden door het schoolpleinprogramma extra actief. De actieve rol van docenten blijkt cruciaal voor het welslagen van het programma. Bovendien blijkt dat de kinderen na de pauze sneller weer rustig zijn in de klas en zich beter kunnen concentreren.  

Er verschenen twee wetenschappelijke publicaties over dit onderzoek: Effectiveness of the PLAYgrounds programme on PA en PLAYgrounds process evaluation using the REAIM framework 

Onderzoeksteam

Het onderzoek is uitgevoerd door Mirka Janssen met behulp van ALO-studenten die het programma hebben begeleid op deelnemende scholen.    

Voor meer informatie over dit project, mail Mirka Janssen: m.janssen@hva.nl 

 

Gepubliceerd door  Kenniscentrum Bewegen, Sport en Voeding 4 januari 2016