Hogeschool van Amsterdam

Promovendi FDMCI nemen onderwijs onder de loep

Rose Leighton en Marco Marcellis kijken verder dan eigen vakgebied

17 apr 2019 15:00 | Faculteit Digitale Media en Creatieve Industrie

Promovendi Rose Leighton en Marco Marcellis kijken beiden over de opleidingsgrenzen heen. Hun promotieonderzoeken bij de Hogeschool van Amsterdam reiken zelfs verder dan de eigen Faculteit Digitale Media en Creatieve Industrie. Maar er zijn meer overeenkomsten. Na de zomer starten de twee docent-onderzoekers met hun studie die in beide gevallen onderwijstechnisch van aard is.

Rose Leighton

Lecturer’s curational abilities: selecting, structuring, and presenting crossmedia resources for higher professional education

De docent als curator, vanuit die rol benadert Leighton het onderwijs in haar promotieonderzoek. “Een docent doet in feite hetzelfde als een conservator in een museum”, vertelt de docent-onderzoeker bij de opleiding Creative Business. “Een docent beheert zijn eigen collectie. Er is tegenwoordig zoveel materiaal te vinden om je lessen mee te vullen. Aan de docent de taak om dat materiaal aan te passen op zijn studenten.”

Met welke boeken, filmpjes, websites, audiofragmenten en ga zo maar door vult de docent zijn eigen ‘tentoonstelling’? Daarbij gaat het niet alleen om het ophangen van het materiaal, maar ook om de bewegwijzering, informatiebordjes en looproutes. Oftewel: welk materiaal kiest een docent uit, hoe wordt dit gesorteerd en verdeeld over de collegeweken, en hoe wordt het materiaal aan de studenten gepresenteerd? Het is voor het eerst dat empirisch onderzoek wordt gedaan naar de selectiekeuzes en redeneringen van een docent.

Rose Leighton

Rose Leighton - Foto: Sandra Stokmans

Cureren van content

Hoewel het onderzoek van Leighton op iedere docent en op iedere opleiding toepasbaar is, is haar media-achtergrond bij Creative Business duidelijk voelbaar. “Ik houd me bezig met het cureren van content. Dat is de medialens die ik meeneem vanuit deze faculteit. Ik denk na over de wijze waarop mensen met content omgaan en content creëren. Het uitgangspunt van mijn onderzoek is onderwijskunde en daar kijk ik naar met kennis vanuit de mediasector."  

Het promotieonderzoek van Leighton bouwt voort op de Master Teaching and Learning in Higher Education (onderwijskunde voor het hoger onderwijs) die ze volgde aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Voor haar thesis deed ze onderzoek naar de mogelijkheden die docenten zagen voor e-books in hun onderwijs; de iPad was toen net uit.

Leighton promoveert aan de Universiteit van Amsterdam onder promotor en hoogleraar Ron Oostdam, die tevens aan de HvA verbonden is als onderzoeksdirecteur van het Kenniscentrum van de Faculteit Onderwijs en Opvoeding. Leighton wordt daarnaast begeleid vanuit het vrij nieuwe, HvA-brede lectoraat Higher Education, Research & Innovation, dat onder leiding staat van lector en copromotor Didi Griffioen.

Marco Marcellis

An Instructional Design Model for Blended Learning

Effectively combining the face-to-face and online learning activities in higher education

Lyrisch is de docent-onderzoeker bij de opleiding HBO-ICT over het 4C/ID-model, dat staat voor Four-Component Instructional Design. Het model leent zich vooral voor competentiegericht onderwijs en biedt concrete handvatten. Hoewel het model voornamelijk gebruikt wordt in de geneeskunde en op de pabo, kan Marcellis in zijn ICT-colleges niet meer zonder. Niet gek dus dat het 4C/ID-model de kern vormt van zijn promotieonderzoek.

Als docent bij de leerroute Software Engineering probeert Marcellis zijn colleges zo flexibel en interactief mogelijk in te steken. “Ik gebruik geen powerpointpresentaties, maar zet mijn studenten meteen aan het werk. Dat wil zeggen: ik bouw een app en laat mijn studenten meekijken, zodat ze daarna meteen zelf met de bouw van een applicatie aan de slag kunnen.” Het 4C/ID-model helpt hem zijn vakken (theoretisch) in te richten. Op de eerste plaats stel je de leertaken vast. Het is belangrijk dat studenten van het begin af aan authentieke taken krijgen voorgeschoteld. Daarnaast is de variëteit aan taken belangrijk. Vervolgens worden de taken opgesplitst: bij de eerste taak krijgen studenten volledige ondersteuning, dat is bij de tweede al minder en bij de derde worden ze losgelaten, dan moeten ze het zelf gaan doen. “Een geweldig model”, concludeert Marcellis.

Marco Marcellis

Marco Marcellis - Foto: Boudine Molenkamp

Uitbreiding van 4C/ID-model

Toen hij bij een nieuwe module - gestoeld op Blended Learning - opnieuw het 4C/ID-model wilde toepassen, liep Marcellis echter tegen problemen aan. “Ik merkte dat er iets ontbrak aan het model. Blended Learning valt uiteen in online opdrachten en face-to-facecontact. Studenten bleker echter ook behoefte te hebben aan online contact, zodat ze vragen direct aan mij kunnen stellen en niet tot maandag hoeven te wachten.” Het 4C/ID-model bleek (nog) niet aan die wens te kunnen voldoen. Daarom wil Marcellis in zijn promotieonderzoek een model aan het 4C/ID-model toevoegen, zodat Blended Learning wel mogelijk wordt. “Daardoor kunnen we onderwijs op maat bieden: flexibel onderwijs dat de motivatie van studenten behoudt en versterkt.”

Net als bij Leighton sluit het promotieonderzoek van Marcellis aan op zijn eerder geschreven masterthesis. Dat onderzoek dat eveneens over het 4C/ID-model ging, markeerde het einde van zijn Master Computer Science aan de Open Universiteit.

Marcellis promoveert aan de Maastricht University onder promotor en hoogleraar Jeroen van Merriënboer. Dat was een logische keuze, aangezien Van Merriënboer hoofdauteur is van het 4C/ID-model. Jimmy Frèrejean (Maastricht University) en Bert Bredeweg zijn de copromotors. Bert is universitair Hoofddocent aan de Universiteit van Amsterdam en als lector Didactiek van de Bètavakken verbonden aan de Hogeschool van Amsterdam, Kenniscentrum Onderwijs en Opvoeding. Marcellis zelf zal verbonden zijn aan het FDMCI-lectoraat Digital Life.