Fasen in het studiekeuzeproces

Misschien denkt uw kind al een (paar) jaar over studeren na. Sommige kinderen stellen het idee van een studiekeuze heel lang uit. Twijfels en onzekerheid misschien niet prettig maar die gevoelens zijn wel nodig om uw kind in de startblokken te krijgen. Het is ook gewoon lastig om te bedenken wat je wil en kan. Zeker in deze fase van hun leven. Ze zijn op zoek naar een eigen identiteit en onderzoeken hun persoonlijke interesses en voorkeuren, maar antwoorden zijn er niet altijd meteen. Deze (psychosociale) ontwikkeling die uw zoon of dochter doormaakt duurt een paar jaar en hoewel ze dat niet makkelijk zullen toegeven: uw kind heeft u juist bij het maken van een opleidingskeuze hard nodig.

Suggesties:

Toon uw interesse, vraag naar zijn of haar mening en luister aandachtig. Geef niet uw mening als daar niet om gevraagd wordt. Geef uw kind het gevoel dat u zijn of haar mening waardeert. Soms helpt het om uw gedachten te bespreken met iemand anders terwijl u weet dat uw kind in de buurt is. Uw kind kan dan zelf bepalen of het iets doet met dat idee of niet. Terwijl u samen in de auto zit (of bijvoorbeeld tijdens het afwassen) interesses peilen of suggesties doen, kan minder beladen over komen dan een officieel gesprek waarbij u tegenover elkaar zit.

Om überhaupt te weten waar te zoeken, is het goed te weten wat uw kind wil vinden. Wat voor type is hij of zij? Wat vindt uw kind leuk om te doen? Waar liggen zijn/haar interesses? Waar is hij of zij goed in? Als het goed is, is daar op de middelbare school aandacht aan besteed. Vraag naar de uitkomsten en wat hij of zij daar van vond. Herkende uw kind zich in de uitkomsten? Herkent u uw kind in de resultaten?

Op verschillende sites zijn dergelijke testjes te vinden. Ook interessant om te weten is hoe iemand leert (past hbo of wo beter bij uw kind). Daarnaast geven de verschillende testen antwoord op vragen als: wat is voor mij belangrijk, waar ben ik goed in, wat zijn mijn interesses, waardoor word ik gemotiveerd, etc. Op de site www.123test.nl vindt u een aantal van deze testen. Op www.carrièretijger.nl vindt u ook informatie over oriëntatie op studiekeuze en beroep. Het Studievoorlichtingscentrum van de HvA biedt ook een studiekeuzetest. Na afloop wordt de uitslag met uw zoon of dochter besproken.
 

Van achter de computer thuis zijn al heel wat hogescholen te bezoeken; vraagt u dan ook meteen de opleidingsbrochures aan zodat jullie alle informatie nog eens rustig kunnen doorlezen en naast elkaar kunnen leggen.

Natuurlijk is het makkelijker zoeken met de resultaten van een studiekeuzetest. U kunt dan een selectie maken van opleidingen die op elkaar lijken en deze met elkaar vergelijken. Als het thema ‘iets creatiefs’ is, kan de selectie van opleidingen ver uit één lopen. Probeer dan bij iedere opleiding steeds uit te vinden wat de belangrijkste kenmerken zijn (bijvoorbeeld ‘regelmatig werk presenteren’) en kijk in hoeverre dat bij uw kind past (treedt uw kind makkelijk op de voorgrond?). Op www.123test.nl vindt u bijvoorbeeld een persoonlijkheidstest (een test die min of meer aangeeft hoe iemand zich gedraagt en hoe iemand reageert op zijn of haar omgeving).

Suggesties:

Maak samen een lijstje van activiteiten die uw kind leuk vindt en vooral ook goed heeft gedaan (bijvoorbeeld ‘werkstukken maken’ en daarvoor kreeg hij of zij ook nog goede cijfers). Bespreek wat u opvalt aan de activiteiten van uw kind (sport, hobby’s, bijbaantje). Vraag wat hij of zij daar precies zo leuk aan vindt. Laat uw kind advertenties uit de krant verzamelen en bespreek samen welk beeld uw kind bij een dergelijke functie heeft.
 

Met misschien al een iets kleiner lijstje aan mogelijkheden kunnen jullie samen open dagen bezoeken. De meeste hogescholen en universiteiten hebben zelfs speciale voorlichtingsbijeenkomsten voor ouders. Stel tijdens deze dagen zoveel mogelijk vragen aan studieadviseurs, voorlichters, docenten en studenten.

Natuurlijk doen alle instellingen enorm hun best om hun beste beentje voor te zetten. Ballonnen, snoepjes, prachtige presentaties; maar hoe is het nu echt op zo’n opleiding? Let daarom ook op de reis (kan je op de fiets of moet je met het openbaar vervoer?) en hoe ziet de omgeving waar het gebouw staat er uit (afgelegen of midden in de stad?). Vraag aan studenten die voorlichting geven hoe hun keuzeproces ging; wat gaf de doorslag voor deze opleiding. Kijk of de docenten bevlogen zijn; kunnen ze veel voorbeelden uit de praktijk geven? Kortom: maak samen een lijstje met vragen en aandachtspunten die voor uw kind belangrijk kunnen zijn en waarmee opleidingen goed te vergelijken zijn.

Suggestie:

Samen een open dag bezoeken biedt de mogelijkheid om ideeën meteen uit te wisselen. U kent uw kind het beste, vertel bijvoorbeeld ook wat u waar heeft genomen bij uw kind tijdens het bezoek.
 

Zo langzamerhand staan alle wensen en eisen wel op een rijtje, maar hoe voelt het nu om zo’n opleiding te volgen? De meeste opleidingen bieden eindexamenkandidaten de mogelijkheid een dagje mee te lopen of te komen ‘proefstuderen’. Verdiepende activiteiten zijn vooral bedoeld voor de leerlingen zelf. Maar als uw zoon of dochter thuis komt, ziet u waarschijnlijk al snel of hij of zij enthousiast is of niet. Luister aandachtig naar zijn of haar verhalen. Het kan helpen om zo nu en dan een vraag te stellen aan uw kind.
Bijvoorbeeld:
Wat bedoelde je precies met….?
Dus als ik het goed begrijp, spreekt die opleiding je het meeste aan omdat ….?
Hoe denk je dat het zal zijn om iedere dag….?
 

Soms blijft er zelfs na een gedegen onderzoek twijfel bestaan. Misschien toch nog eens op die open dag gaan kijken. Vaak geeft zo’n laatste bezoek duidelijkheid en komen dan de gevoelens van ‘dit is het!’ naar boven. Is de knoop eenmaal doorgehakt dan zal uw zoon of dochter bevestiging blijven zoeken dat het een goede keuze is. Wat is beter: een keuze op basis van gevoel of op basis van feiten? De sfeer op een opleiding kan helemaal goed en doorslaggevend zijn. Aan de andere kant moet de inhoud van de opleiding wel bij uw kind passen. Goed om dat nog even te checken. Als uw zoon of dochter zich verheugd op de inhoud van de opleiding maar de lesmethode past niet helemaal bij hem of haar, is het handig om daar nog eens goed naar te kijken en wellicht een afspraak te maken met iemand van de opleiding.