Hogeschool van Amsterdam

kenniscentrum faculteit Digitale Media & Creatieve Industrie

Kinderen met astma bewegen zorgwekkend weinig, app kan helpen

12 jul 2018 11:35 | Kenniscentrum Gezondheid

Een op de vijftien kinderen in Nederland heeft astma, en zij bewegen aanzienlijk minder dan hun leeftijdsgenootjes. En dat terwijl de meeste kinderen in Nederland de beweegnorm al niet halen. HvA-onderzoekers werken aan de app SIMBA, die kinderen met astma aanspoort om meer te bewegen en die zorgverleners kunnen inzetten. De onderzoekers hebben onlangs de wensen van kinderen, hun ouders en zorgverleners geïnventariseerd, en op basis daarvan het prototype gemaakt van deze app.

Zo’n vijf procent van de kinderen in Nederland heeft astma, en deze kinderen ervaren daar lichamelijke en geestelijke gevolgen van. De astma maakt hen benauwd en daardoor angstig om te sporten. Maar bewegen is voor deze kinderen heel belangrijk: het helpt om hun longen en spieren beter te gebruiken, zodat de ziektelast afneemt. Zonder beweging lopen deze kinderen ook een vergroot risico op overgewicht, diabetes en andere chronische aandoening. Zorgwekkend is dan ook dat te weinig  kinderen met astma voldoende bewegen: uit internationaal en nationaal onderzoek blijkt dat zij veel inactiever zijn dan andere kinderen.

Kan een app eraan bijdragen dat kinderen met astma bewegen leuker gaan vinden? Kinderen, hun ouders en zorgverleners denken dat dit zeker kan helpen, zo blijkt uit de gesprekken die HvA-onderzoekers en -studenten met hen hebben.

Donkerharig jongetje laat de SIMBA_app zien

Het prototype van de beweegapp voor kinderen met astma

HvA-onderzoekers en studenten van de lectoraten Oefentherapie, Ergotherapie, Fysiotherapie, Kracht van Sport, Play&Civic Media en Digital Life ontwikkelen daarom een beweegapp, met het doel dat kindertherapeuten en longverpleegkundigen die tijdens hun therapie kunnen inzetten.

Wensen van kinderen

Als eerste stap hebben de onderzoekers geïnventariseerd wat de wensen zijn van kinderen met astma zelf, hun ouders en zorgverleners: wat moet de app bieden? Daaruit komen drie wensen naar voren:

  • meer zelfvertrouwen;
  • plezier in bewegen;
  • en meer inzicht in de ziekte.

Zorgverleners willen vooral dat de app kinderen meer leert over hun ziekte. Ouders willen vooral dat de app hun kind meer zelfvertrouwen geeft; kinderen met astma voelen zich vaak onzeker, omdat ze minder ‘meekomen’ met sporten en bewegen. Kinderen wensen daarnaast dat de app hun suggesties geeft voor sporten en activiteiten, zoals een stuk rennen of touwtjespringen.

 

Meisje doet aan imaginair touwtjespringen met student en onderzoeker Oefentherapie

 

Draadloos volgen

Inmiddels is het prototype van de app gemaakt waarin deze wensen terugkomen, dat onlangs onder een aantal kinderen en hun zorgverleners is getest op de Hogeschool van Amsterdam.

De ‘echte’ versie van de SIMBA-app wordt in oktober gelanceerd. Dan gaan minstens dertig kinderen met astma de app gebruiken en daarbij een draadloze beweegsensor dragen (onder hun kleding). De zorgverleners van de kinderen gaan de kinderen volgen op afstand (zowel de fysieke activiteit als de het kind) via een computerprogramma, dat informatie krijgt via de sensor, en deze beweeginformatie weer terugstuurt naar de app.

Puffen

De app moet kinderen niet alleen stimuleren om meer te bewegen, maar hen ook doen inzien dat astma en bewegen prima samengaat, zegt SIMBA-projectleider Annieck Timmerman. ‘Kinderen met astma zijn vaak bang om benauwd te worden, of schamen zich om te puffen in bijzijn van anderen. Dat weerhoudt hen ervan om actief mee te doen. Ook leraren of ouders zijn snel voorzichtig, bij voetbal zetten ze een kind vanwege de astma dan bijvoorbeeld op doel. Met deze app willen we de kinderen- en indirect ook de ouders- stapsgewijs stimuleren om actief mee te doen, zodat het voor hen uiteindelijk oké voelt om te bewegen.”

Jongetje in voetbaltenue hurk met puffer in hand

Kinderen met astma schamen zich vaak als zijn hun inhaler bij het sporten moeten gebruiken

 

Neem voor meer informatie contact op met senior-onderzoeker Katja Braam via:  k.i.braam@hva.nl/ 06-21 15 51 26.

Annette Brons, onderzoeker bij het lectoraat Digital Life van de HvA,  bracht de top drie wensen van de ouders, kinderen en zorgverleners in kaart, die terugkomen in het prototype.

Vanaf oktober wordt de volgende versie van de SIMBA-app gepresenteerd en getest in een haalbaarheidsstudie. Minimaal dertig kinderen met astma gaan de app en de beweegsensor dan gedurende zes weken gebruiken. De therapeuten of verpleegkundigen volgen het beweegpatroon via terugkoppeling op een computer. In een eventuele vervolgstudie willen de onderzoekers een gerandomiseerd onderzoek uitvoeren (een onderzoek waarin wordt nagegaan of de behandeling zinvol is) waarbij zij het beweeggedrag van de appgebruikers vergelijken met een controlegroep (kinderen die gestimuleerd worden tot bewegen zonder app.