Hogeschool van Amsterdam

CREATE-IT applied research

Blog: Veiligheidsbeleving bij concerten na aanslagen Parijs

19 nov 2015 15:20 | Kenniscentrum Digitale Media en Creatieve Industrie (CREATE-IT)

Na de aanslag in Parijs is er in de media veel aandacht besteed aan de slachtoffers, de schuldigen en de voorzorgsmaatregelen die moeten worden getroffen om dit nooit meer te laten gebeuren. Hierbij wordt de focus meer dan ooit op de veiligheid van poppodia / concertzalen gelegd. Omdat de meeste doden zijn gevallen in Bataclan (“het Paradiso van Parijs”) wordt binnen poppodia bekeken of de veiligheid voldoende is gewaarborgd. Welke acties worden precies ondernomen? Hoe reageren bezoekers op de maatregelen? Welke maatregelen worden genomen in de festivalsector? Een overzicht van de huidige stand van zaken.

Beeld: tijdlijn foto op Facebook pagina van de band Eagles Of Death Metal

Vanuit de directies van de poppodia werd een dag na de aanslag overwegend gemeenschappelijk gereageerd op eventueel te nemen maatregelen op hun locatie: 1 minuut stilte in acht nemen, niet laten regeren door angst en niet stoppen met een bepaalde programmering ( 3voor12). De schrik zit er echter duidelijk in bij artiesten en organisaties. Prince gaf aan voorlopig niet te starten met de Europese tournee door de aanslagen in Parijs ( podiuminfo).  Bij de Night of the Proms in Antwerpen werd de beveiliging sterk aangescherpt door de bezoekers door extra toegangspoortjes te laten lopen en het voor de security mogelijk te maken bezoekers te fouilleren ( de morgen). Ook in Nederland werden uiteindelijk toch maatregelen genomen. Op verzoek van Marilyn Manson werd in 013 de toegang aangescherpt ( Omroep Brabant). Hierdoor ontstonden lange rijen voor de deur. De reacties op deze maatregelen waren echter veelal positief, zoals te lezen valt op de Facebook-pagina van 013. Het veiligheidsgevoel van de reagerende bezoekers werd vergroot en meerdere bezoekers geven aan te hopen dat deze maatregel voor langere tijd gehandhaafd blijft.

Tweedeling bij de poppodia

Inmiddels is er binnen de poppodia een tweedeling te zien in het handhaven van de veiligheid. Ziggo dome en Heineken Music Hall hebben de beveiliging aangescherpt. Ook hier zijn over het algemeen positieve reacties vanuit de bezoekers te lezen op social media. Er wordt begrip getoond voor de te nemen maatregelen maar men hoopt met name dat men niet te lang in de rij hoeft te staan. De meeste poppodia hebben aangegeven voorlopig geen extra stappen te ondernemen. De Vereniging Nederlandse Poppodia en Festivals (VNPF) heeft contact met Dick Schoof, de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid. Vanuit de coördinator wordt aangegeven dat er op dit moment geen specifiek hoger risico bestaat, waardoor veel poppodia hun veiligheidsmaatregelen niet verder aanscherpen ( 3voor12).

In de media ligt de focus nu met name op de veiligheidsmaatregelen bij poppodia. Er staan echter ook festivals gepland waar veel bezoekers op afkomen. Hoe gaan deze organisaties hun veiligheidsbeleid aanpakken? Het grootste festival dat op korte termijn plaatsvindt is het Internationale Documentaire –en Filmfestival Amsterdam (IDFA) . Vanuit de organisatie is aanvankelijk aangegeven dat het veiligheidsniveau is verhoogd en er nauw contact is met politie en gemeente ( Parool). Deze extra veiligheidsmaatregel is echter door de organisatie weer teruggedraaid en roept de bezoekers nu zelf op om alert te zijn ( Parool). Op Le Guess Who, het andere grote festival komend weekend, worden geen bijzondere extra veiligheidsmaatregelen genomen ( NOS). Afgelopen weekend werd We Are Electric gehouden in het Klokgebouw in Eindhoven. Ook daar waren de veiligheidsmaatregelen aangescherpt door meer beveiligers in te zetten. De boodschap richting het publiek werd echter met name positief overgebracht door te zeggen dat men wel stil zou staan bij de aanslagen in Parijs, maar men het festival vooral gewoon door liet gaan. Dit alles onder het motto “let the music unite us” ( We Are Electric). Ook hier weer op social media puur positieve reacties op de verwijzing naar Parijs.

Een veilig gevoel

Bij het aanscherpen van de veiligheid wordt de vrijheidsbeleving van de bezoeker centraal gesteld. Met andere woorden, organisaties willen ervoor zorgen dat de bezoekers een veilig gevoel hebben als men binnen komt. Op dit moment worden met name maatregelen genomen bij de ingang door de beveiliging aan de deur aan te scherpen en de waakzaamheid te vergroten. Er zijn echter ook een aantal digitale ontwikkelingen die op de veiligheidsbeleving inspelen. Er wordt bijvoorbeeld bekeken hoe het SMS-alert dat bij een noodsituatie uitgaat, specifiek binnen events kan worden toegepast. Hierbij wordt de bezoeker niet alleen geattendeerd op een calamiteit, maar wordt men tevens duidelijk gemaakt welke actie moet worden ondernomen. Een ander middel is de ‘Safety-check’ van Facebook. De bedoeling van deze functie binnen Facebook is dat men aan kan geven veilig te zijn in een gebied waar een calamiteit plaatsvindt. 

De rol van veiligheid

Bovenstaande is een overzicht van de huidige stand van zaken met betrekking tot de veiligheid. Hierbij worden met name ad hoc maatregelen getroffen om de veiligheidsbeleving van bezoekers te vergroten. Er wordt hierbij ook aangegeven dat hiermee niet kan worden voorkomen dat terroristen het poppodium of festivalterrein alsnog binnen kunnen dringen. Grote vraag is nu hoe groot de rol van veiligheid in het komende jaar zal zijn bij het neerzetten van een festivalbeleving? Blijft het beperkt tot meer security op en rond het terrein of gaan er ook andere middelen worden ingezet (bijv. digitale toepassingen)? En op welke manieren wordt deze veiligheid voor, tijdens en na het festival gecommuniceerd? Worden de veiligheidsmaatregelen vanuit de organisatie aan de bezoekers opgelegd of worden de bezoekers betrokken om mee te denken over gepaste maatregelen?

Model Festivalbeleving

Vanuit het Lectoraat Crossmedia is in de afgelopen jaren een model ontwikkeld (zie afbeelding) om te verklaren uit welke variabelen festivalbeleving kan worden opgebouwd (festivalbeleving). In het licht van de te nemen maatregelen is het vanuit onderzoek met name interessant te kijken naar de linkerkant van het model: de festivalscape. Welke aanpassingen worden er met name in de inrichting van het festival genomen om de veiligheidsbeleving van mensen te vergroten? Wordt er meer security ingezet (staff)? Worden er bepaalde politiek geëngageerde artiesten buiten de line-up gehouden (program)? Wordt het terrein anders ingericht waardoor er meer vluchtwegen zijn (location & setting)? Er zijn verschillende keuzes die kunnen worden gemaakt door de organisatie.

Vanuit het Lectoraat Crossmedia en het Event Lab zullen we de keuzes die door organisaties genomen (gaan) worden volgen en regelmatig in nieuwe blogs gaan bespreken.

Model Festivalbeleving lectoraat Crossmedia

Model Festivalbeleving: ''Festival beleving : de waarde van publieksevenementen.'' Vliet, H.M.M. (Harry) van (lector);