Hogeschool van Amsterdam

'Combinatie studie-mantelzorg funest voor studiesucces'

Week van de Jonge Mantelzorger: start op 6 juni 2017

6 jun 2017 00:05 | Afdeling Communicatie

Hogescholen en universiteiten houden onvoldoende rekening met studenten die tegelijkertijd mantelzorger zijn. Hierdoor lopen deze jonge mantelzorgers studievertraging op, of wisselen zij noodgedwongen van schooltype. Lector Community Care Rick Kwekkeboom van de Hogeschool van Amsterdam (HvA) roept hogeronderwijsinstellingen bij de start van de Week van de Jonge Mantelzorger op om mantelzorgstudenten beter te faciliteren.


Rick Kwekkeboom, een expert op het gebied van mantelzorg, baseert haar uitspraken op een onderzoek onder jonge mantelzorgers dat zij op dit moment uitvoert onder studenten aan de Hogeschool van Amsterdam.

Kwekkeboom hanteert daarbij de algemeen geldende definitie van een jonge mantelzorger: ‘een jongere tot 25 jaar die opgroeit in een thuissituatie waarin een naaste zorg nodig heeft.’ Kwekkeboom maakt in haar onderzoek onderscheid tussen de 'actieve' jonge mantelzorgers, zij die daadwerkelijk zorg verlenen aan een hulpbehoevend familielid en ‘passieve' jonge mantelzorgers, degenen die met een ziek familielid wonen maar zelf geen zorgtaken vervullen.

60 procent

Voor haar onderzoek heeft Kwekkeboom dit studiejaar enquêtes afgenomen onder ruim 800 HvA-studenten, aangevuld met kwalitatief onderzoek. Uit een eerste analyse blijkt dat zes op de tien ondervraagden (60%) behoort tot de groep ‘actieve jonge mantelzorger’ en thuis als jonge mantelzorger daadwerkelijk zorgtaken verricht.

Verzuim

Uit de analyse valt verder op dat de groep jonge mantelzorgers mét zorgtaken aanmerkelijk vaker verzuimt op school. Van de studenten mét zorgtaken heeft 56% de laatste twee weken een les of schoolafspraak gemist, en heeft 37% zelfs meerdere malen in twee weken verzuimd. Onder de jonge mantelzorgers zónder zorgtaken is het percentage verzuim ‘slechts’ 22% en heeft ‘maar’ 12% meer dan één les gemist.

Studievertraging

Kwekkeboom heeft daarnaast aanvullende uitgebreide interviews gehouden met zestien jonge actieve mantelzorgers. Uit dit kwalitatieve onderzoek blijkt dat de combinatie zorg en studie in de meeste gevallen leidt tot aanzienlijke studievertraging. Slechts twee van de zestien geïnterviewde studenten hebben géén studievertraging opgelopen door de mantelzorg. De overige veertien studenten hebben als gevolg van de combinatie studie-mantelzorg een vertraging opgelopen van een half jaar tot twee jaar.

 

HvA-student Viroen Soebedar en zijn moeder, voor wie hij zorgt

HvA-student Bedrijfskunde Viroen Soebedar zorgt voor zijn moeder. Hij riep begin dit jaar de nieuwe premier op meer te investeren in mantelzorg

Ook geven studenten aan over te stappen naar een ander onderwijstype (van universiteit naar hbo of zelfs mbo) doordat de zorg lastig te combineren is met studie. “Een verliespost voor hogescholen en universiteiten, en een verspilling van talent”, zegt de lector hierover.

Flexibele onderwijs- en tentamenregelingen

Wat zou de jonge mantelzorgers helpen? Uit het kwalitatieve onderzoek blijkt dat zij behoefte hebben aan flexibele onderwijs- en tentamenregelingen, zoals meer herkansingsmogelijkheden, meer tijd voor opdrachten, soepelere aanwezigheidsplicht en soepelere tentamenregelingen.
 

Topsportstudenten

Kwekkeboom pleit er dan ook voor dat hogescholen en universiteiten meer rekening houden met deze groep studenten door hen, net als nu bij topsportstudenten, te koppelen aan een coach (bijvoorbeeld de studieloopbaanbegeleider) die hen helpt bij het flexibiliseren van hun studie. Deze structurele begeleiding en de bijbehorende flexibele onderwijs- en tentamenregelingen zijn wel geregeld voor topsportstudenten, maar nog niet voor de mantelzorgstudenten. Terwijl zij volgens Kwekkeboom “in feite ook topsport leveren”.

Aanvulling 16 juni 2017

Het SP-2e kamerlid Frank Futselaar heeft naar aanleiding van het onderzoek van lector Rick Kwekkeboom vragen gesteld aan minister Bussemaker van Onderwijs. Futselaar wil van de minister weten of zij de mening deelt dat hogescholen en universiteiten te weinig rekening houden met studenten die tegelijkertijd mantelzorger zijn. Ook vraagt hij de minister of zij het eens is met Kwekkeboom dat er meer faciliteiten in de sfeer van flexibeler onderwijs moeten komen. En het SP-lid vraagt Bussemaker of zij bereid is om te onderzoeken in hoeverre hogescholen en universiteiten extra ondersteund en/of gefinancierd moeten worden om de ondersteuning voor studerende manetelzorgers beter te regelen.

 

IMG_5549_portret_staand_Rick Kwekkeboom_hr

Lector Community Care Rick Kwekkeboom

Week van de Jonge Mantelzorger

De gemeente Amsterdam organiseert van 5 tot 11 juni De Week van de Jonge Mantelzorger om meer aandacht te genereren voor jonge mantelzorgers (tot 25 jaar). De aftrap van de week is op dinsdag 6 juni in bijzijn van wethouder Eric van den Burg in Amsterdam. Reden voor de Week van de Jonge Mantelzorger is dat er al veel aandacht is voor ouderen die mantelzorg verlenen en voor de combinatie werk en mantelzorg, maar er wordt minder stilgestaan bij jongeren die in een dergelijke situatie verkeren.

 

Het HvA-lectoraat Community Care heeft samen met Bureau Studentenartsen van de HvA/UvA  en met de VU (leerstoel Sociale ongelijkheid en informele zorg) een subsidieverzoek ingediend voor een grootschalig onderzoek naar mantelzorgende studenten in de regio Amsterdam. Als de subsidie wordt verstrekt, gaat dat onderzoek dit najaar van start.