Hogeschool van Amsterdam

Vingerafdrukken geven veel meer prijs dan identiteit alleen

HvA-onderzoek toont aan dat ook locatie van de afdruk als bewijs kan dienen

13 feb 2019 09:48 | Faculteit Techniek

In een rechtszaal worden vingerafdrukken gebruikt voor identificatie van mogelijke daders. Maar deze afdrukken kunnen veel meer informatie prijsgeven over wat er precies gebeurd is. Dat blijkt uit onderzoek van HvA-promovenda Anouk de Ronde waarvan de resultaten net zijn gepubliceerd in wetenschappelijk tijdschrift Forensic Science International.

‘Een flesje bier hou je anders vast als je eruit drinkt dan wanneer je er iemand een klap mee geeft’, zegt onderzoeker Anouk de Ronde, verbonden aan het lectoraat Forensisch Onderzoek van de Hogeschool  van Amsterdam.  Zij doet in samenwerking met het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) promotieonderzoek naar vingerafdrukken en de vraag in hoeverre die informatie bevatten over de toedracht van een misdrijf.

En inderdaad wijzen de eerste resultaten uit dat de locatie, de richting waarin de afdrukken wijzen en bijvoorbeeld ook wélke vingers afdrukken achterlaten, waardevolle informatie bevatten.

Festivalgangers 

Niet alleen de uitkomst van dit onderzoek is interessant, ook de werkwijze was spectaculair. De Ronde: 'Tijdens Lowlands konden bezoekers meedoen aan een wetenschappelijk experiment naar vingerafdrukken. Veel mensen wilden meedoen, ze stonden wel een half uur in de rij.'

De festivalgangers werd gevraagd een kussen op te maken met een schone overtrek. Ook moesten ze een pop verstikken met een kussen. Tijdens het experiment zagen de onderzoekers vaak al een groot verschil in de manier waarop mensen hun handen gebruiken bij beide handelingen.

Schuldig

Met behulp van een model, bestaande uit speciaal ontwikkelde software, kan er nu aan de hand van de locatie van de vingersporen op het kussensloop bepaald worden welke activiteit het meest waarschijnlijk is: opmaken of smoren. Een vingerafdruk geeft dan dus veel meer prijs dan identiteit alleen, en zegt ook veel over de activiteit van die vinger. 'Deze informatie kan helpen bij de vraag of iemand schuldig of onschuldig is', zegt De Ronde. 

Inmiddels is ze alweer bezig met nieuwe experimenten. ‘We kijken of het model ook uitspraken kan doen over andere activiteiten met andere voorwerpen. Of iemand een brief heeft geschreven of gelezen bijvoorbeeld.'

Broodje pindakaas

Voor haar promotieonderzoek kijkt De Ronde ook verder dan dit model. 'We hebben nu bijvoorbeeld ook een onderzoek lopen naar de vraag of een mes is gebuikt voor een onschuldige handeling of een criminele activiteit. Daarvoor hebben we studenten gevraagd om een broodje pindakaas te smeren én om een pop van piepschuim te steken met een mes.’

Potentie

De resultaten van het onderzoek presenteert De Ronde uiteindelijk aan rechters, officieren van justitie en de politie. ‘Mijn doel is om interesse en enthousiasme te wekken. Er zit nog zo veel potentie in onderzoek naar vingerafdrukken. We staan aan de start van een nieuw onderzoeksveld.’

Ook de media reageren enthousiast. De Ronde vertelde in 2016 al uitgebreid over het experiment op Lowlands. Nu de resultaten bekend zijn, krijgt zij telefoontjes van journalisten. ‘Ontzettend leuk dat er zo’n aandacht is voor het onderzoek. Ik vertel er graag over zodat veel mensen te weten komen wat een vingerafdruk allemaal kan zeggen.’

Meer over lectoraat Forensisch Onderzoek