Hogeschool van Amsterdam

'Idee dat fiscale prikkels helpen armoede bestrijden is illusie'

HvA-lector Roeland van Geuns reageert op SCP-rapport

18 dec 2018 12:33 | Afdeling Communicatie

Het emancipatiebeleid van de overheid om de financiële zelfredzaamheid van vrouwen te vergroten is weinig effectief. Dat concludeert het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) in een dinsdag verschenen rapport. Roeland van Geuns, lector Armoede Interventies aan de HvA, verbaast het niet.

Na decennia van emancipatiebeleid blijkt nog steeds 4 op de tien vrouwen onder de 65 jaar niet economisch zelfstandig. 

De overheid heeft al van alles geprobeerd om dat te veranderen. Bijvoorbeeld door fiscale prikkels in te bouwen die de minst verdienende partner bij het krijgen van kinderen moeten ontmoedigen om minder te gaan werken. Of door, zoals begin dit jaar gebeurde, de regels rond het standaard huwelijk aan te passen. Namelijk: niet automatisch in gemeenschap van goederen.

Weliswaar is de economische zelfstandigheid van vrouwen in tien jaar tijd met 12 procent gegroeid, in relaties krijgt de economische zelfredzaamheid nog weinig prioriteit, concludeert het SCP. Veel vrouwen voelen niet zo de noodzaak om economisch zelfstandig te zijn in een relatie. En ook hun partners vinden het meestal niet nodig dat hun vrouw genoeg verdient om van te leven.

Belangrijk omdat met het toenemend aantal scheidingen ook de kans op armoede voor vrouwen groter wordt. Eén op de drie vrouwen belandt na een scheiding in de bijstand, weet Van Geuns. Vooral vrouwen aan de onderkant van de arbeidsmarkt lopen dat risico. “We zien dat mensen die het zich niet kunnen permitteren genoegen nemen met een inkomen dat niet toereikend is. Het is een illusie om te denken dat je het gedrag van deze mensen kunt veranderen met fiscale prikkels. Als je al prikkels wilt inbouwen doe dat dan automatisch en niet achteraf, ” reageert de HvA-lector die veel onderzoek heeft verricht naar de effectiviteit van armoede interventies.

Wel verwacht hij op termijn een positief effectief van de aangepaste regels rond het huwelijk. Trouwen in gemeenschap van goederen is niet meer de standaard. De hoop is dat vrouwen die in het huwelijk stappen zich hierdoor beter realiseren wat de financiële consequenties zijn. Van Geuns ziet hierin nog wel een rol weggelegd voor de notaris. “Die zou vrouwen er op moeten wijzen wat de gevolgen zijn van een gekozen werkverdeling binnen het huwelijk.”

Het loon waarmee personen in Nederland als economisch zelfstandig worden gezien was in 2017 950 euro per maand. Vier op de tien vrouwen tussen de 20 en 65 jaar oud komen daar niet boven.