Hogeschool van Amsterdam

Extra steun voorkomt uitval startende docent

9 mei 2018 09:16 | Afdeling Communicatie

Een kwart van de beginnende docenten haakt binnen vijf jaar af. Ze zijn weliswaar prima opgeleid maar eenmaal voor de klas blijkt dat bij dit solo-beroep heel veel meer komt kijken dan een starter in eerste instantie kan overzien. Tijdens de slotconferentie van het project Junior Leraar Amsterdam presenteerde lector Marco Snoek van de Hogeschool van Amsterdam de programma’s die de afgelopen vier jaar in samenspraak met scholen zijn ontwikkeld om starters bij de les te houden.

In veel beroepen start je ‘bij het begin’, als junior, assistent of als trainee. Een net afgestudeerde docent krijgt ineens de volledige verantwoordelijkheid voor een eigen klas. In de praktijk blijkt het gebrek aan begeleiding en ontwikkeling vaak te leiden tot uitval van deze jonge docenten.
Het project Junior Leraar zet in op de verdere ontwikkeling van de competenties van de starters en op verbetering van de context waarin zij kunnen leren. ‘Want’, meldt Marco Snoek, ‘ze zijn weliswaar goed opgeleid, maar het gaat ook om wat de leerlingen in Amsterdam nodig hebben en dat gaat verder dan het niveau van de docent die net van de opleiding komt.’

Nadat de nieuwe docenten hun opleiding hebben verlaten, zijn ze meestal op zichzelf aangewezen en kunnen ze vaak niet meer rekenen op begeleiding. Het project Junior Leraar maakte een beschrijving van competenties die de startende docenten  in drie jaar, de periode die staat om van van ‘startbekwaam’ uit te groeien tot ‘bekwaam’ docent, kunnen helpen om hun ontwikkeling te sturen en te stimuleren. Met die competenties die zijn omgezet naar handzame begeleidingskaarten, heeft de begeleider handvatten om gerichter te observeren en de starter verder te helpen.
 

Voor de hand ligt om de starters meer tijd te gunnen om hun lessen voor te bereiden en ook om te leren experimenteren met lesvormen, om te durven afwijken van wat er in het boek staat voorgeschreven als dat voor hen niet goed voelt. Daarnaast moeten zij een beroep kunnen doen op ervaren collega’s of peers voor begeleiding, reflectie en feedback. Hiervoor zijn observatieinstrumenten ontwikkeld, die zowel starter als begeleider een houvast geven om terug te blikken op de les, en ook dialoogkaarten om het gesprek te voeren tussen begeleider en starter en de ontwikkeling te toetsen. 

Slotconferentie Project Junior Leraar

Slotconferentie

De meeste besturen van het basis en voortgezet onderwijs in Amsterdam toonden interesse in het project Junior Leraar en veel van hun HR-medewerkers en coaches hebben kennis gemaakt met de materialen van Junior Leraar en hebben dit opgenomen in hun begeleiding voor startende leraren.

Bij de slotconferentie van Junior Leraar waren vele afgevaardigden aanwezig in de afgeladen Kohnstammzaal van de HvA.
HvA-voorzitter Huib de Jong vertelde in zijn opening dat de aanleiding van dit project is ingegeven door HvA-studenten. Zij stuurden een advies naar Jet Bussemaker waarin zij pleitten voor een geleidelijkere overgang van de studie naar het beroep, dat zij toen heeft opgenomen in de strategische lerarenagenda. Dat was vier jaar geleden en de resultaten zijn nu zichtbaar in de slotconferentie. Tijdens deze middag oefenden de aanwezigen onder meer in workshops met de ontwikkelde tools van het project en ook met Virtual Reality, dat als begeleidingsinstrument de klassituatie intenser kan laten beleven.
 

Primair en voortgezet onderwijs maar ook hbo’s?

Na de introductie van dit starttraject bij het primair en voortgezet onderwijs is de stap naar hbo’s een logische en een noodzakelijke. ‘Want’, vertelt ontwikkelaar Junior Leraar Jacqueline Kenkel: ‘in het hbo word je ook voor de leeuwen gegooid en zelfs zonder enige vorm van didactische opleiding vooraf.’ Haar wens is om aan startende docenten op de HvA eveneens een meerjarig begeleidingstraject aan te bieden.

Contractactiviteit

De HvA blijft het begeleidingsprogramma aanbieden voor starters in het primair en voortgezet onderwijs. Binnenkort is er een gratis app beschikbaar die dezelfde functie heeft als de dialoogkaarten en de observatieinstrumenten, maar handzamer, alleen al omdat deze beschikbaar kan zijn op elke telefoon.

Meer informatie

Slotconferentie
Project Junior Leraar
Contact