Hogeschool van Amsterdam

Rolstoelers en hulpverleners positief over inzet leefstijlapp

Rolstoelgebruikers kunnen app WHEELS goed gebruiken om thuis actief te blijven

19 jan 2018 13:30 | Afdeling Communicatie

Mensen die na een beenamputatie of dwarslaesie in een rolstoel belanden, moeten thuis actief blijven, terwijl hun leven op z’n kop staat. De HvA en Inholland onderzoeken in het project WHEELS (WHeelchair Exercise and Lifestyle Study) of een leefstijlapp voor deze groep uitkomst kan bieden. Aan zo’n app is in ieder geval sterke behoefte, blijkt uit de recente resultaten van dit project.

Als je in een rolstoel belandt na een dwarslaesie of beenamputatie, moet je alle dagelijkse dingen opnieuw aanleren die voorheen vanzelfsprekend waren, zoals je aankleden of koffie zetten. Dat vraagt veel energie en doorzettingsvermogen.

Kan een leefstijlapp deze groep helpen om toch thuis actief en gezond bezig te blijven? Dat onderzoeken lector Kracht van Sport Marije Deutekom en onderzoeker Jasmijn Holla. Onderzoeker Lizanne van den Akker en docent-onderzoeker Tessa Dadema spraken daarvoor de afgelopen maanden met 26 rolstoelers uit revalidatiecentra Heliomare en Reade, en met elf van hun sporttherapeuten, begeleidende fysio- en ergotherapeuten en diëtisten. Uit deze (groeps)interviews kwam naar voren dat het merendeel van deze groep behoefte heeft aan ondersteuning door zo’n app. Nu duidelijk is dat deze behoefte er is, gaan de onderzoekers deze applicatie ontwikkelen, samen met HvA- en Inholland-studenten. Als basis gebruiken zij hiervoor de al bestaande Virtuagym app.

De kar trekken

De app komt tegemoet aan de belangrijke behoefte, namelijk aan begeleiding thuis bij een actieve, gezonde leefstijl. In het revalidatiecentrum is veel tijd en aandacht voor bewegen en gezonde voeding, maar thuis is dit moeilijk vol te houden voor de groep die plots in een rolstoel is beland. Redenen die zij noemen zijn energie- en tijdgebrek, en ook een gebrek aan stimulans vanuit de omgeving. Een zorgverlener zegt hierover: "Als je een heel passief gezin hebt dat niet met bewegen of fysieke fitheid bezig is en je moet na zo’n trauma en je verwerking en je nieuwe lichaam waar je aan moet wennen óók nog als enige in dat gezin een soort van de kar gaan trekken, dan is dat ondoenlijk."

Handen vol

Rolstoelers worden belemmerd door een gebrek aan energie: "Ik ben ’s morgens zo’n twee uur bezig om uit bed te komen en me aan te kleden. Daarna is mijn energie op", vertelt een van de deelnemers aan de focusgroepen. Jezelf blijven motiveren is ook moeilijk, wanneer de dagelijkse handelingen al zoveel tijd kosten. "Als mijn vrouw overdag naar haar werk is, moet ik me alleen zien te redden. Ik heb daar mijn handen vol aan," aldus een andere deelnemer.

WHEELS de app

Een app voor deze doelgroep is dus meer dan welkom, zeggen zowel de patiënten als zorgverleners. Hun wensen voor wat deze app moet doen: de rolstoeler motiveren, adviseren over gezonde voeding, een programma van oefeningen en helpen bij het ontwikkelen van een gezonde balans tussen inspanning en ontspanning.

De onderzoekers van de HvA en Inholland gaan de app in de komende maanden samen met rolstoelgebruikers en professionals uit het werkveld vormgeven. Studenten Voeding en Diëtetiek van de HvA werken mee aan de ontwikkeling van de voedingsmodule. Studenten Oefentherapie (HvA) en Sportkunde (Inholland) dragen bij aan de beweeg- en ontspanningsmodule. De app wordt in 2019 getest door de doelgroep en eventueel verder aangepast.

Het project WHEELS valt onder speerpunt Urban Vitality met als penvoerder lectoraat Kracht van Sport, een samenwerking tussen HvA en Hogeschool Inholland. Verder zijn onder andere betrokken: de lectoraten Fysiotherapie en Oefentherapie HvA, de Nederlandse Beroepsvereniging voor Leefstijlprofessionals (NBLP), revalidatiecentra Reade en Heliomare, VU/VUmc, Rijksuniversiteit Groningen/UMC, Erasmus MC, Dwarslaesie Organisatie Nederland en DigiFit B.V.